Τουλάχιστον 78 ανθρακωρύχοι ανασύρθηκαν νεκροί από ένα παράνομο ορυχείο της Νότιας Αφρικής, όπου η αστυνομία είχε αποκλείσει τις προμήθειες τροφίμων και νερού για μήνες, σε αυτό που τα συνδικάτα περιέγραψαν ως «φρικτή» κρατική καταστολή απελπισμένων ανθρώπων που προσπαθούν να βγάλουν τα προς το ζην.
Συνολικά 78 πτώματα και 166 επιζώντες, μερικοί από τους οποίους είναι εντελώς εξουθενωμένοι, έχουν ανασυρθεί μέχρι στιγμής σε μια επιχείρηση διάσωσης που ξεκίνησε τη Δευτέρα, 13 Ιανουαρίου, με δικαστική εντολή. Ως έχει, εκατοντάδες ακόμη άνδρες εξακολουθούν να είναι εγκλωβισμένοι 2 χιλιόμετρα κάτω από την επιφάνεια σε ένα ορυχείο χρυσού στο Στιλφοντέιν, νοτιοδυτικά του Γιοχάνεσμπουργκ.
Η αστυνομία είχε εμποδίσει τη μεταφορά τροφίμων και νερού στο ορυχείο από τον Αύγουστο, μέχρι που δικαστήριο αποφάσισε τον Δεκέμβριο ότι εθελοντές μπορούσαν να στείλουν βασικά αγαθά στους ανθρακωρύχους, γνωστούς στην περιοχή ως «zama zamas».
Γιατί η αστυνομία «παγίδευσε» τους εργάτες στο ορυχείο
«Η εντολή μας ήταν να καταπολεμήσουμε την εγκληματικότητα και αυτό ακριβώς κάναμε», δήλωσε ο Athlenda Mathe, εθνικός εκπρόσωπος της νοτιοαφρικανικής αστυνομίας, μιλώντας στο ορυχείο.
«Παρέχοντας φαγητό, νερό και είδη πρώτης ανάγκης σε αυτούς τους παράνομους ανθρακωρύχους θα ήταν σαν η αστυνομία να επέτρεπε στην εγκληματικότητα να ευδοκιμήσει», είπε.
Η καταμέτρηση των νεκρών δεν έχει ολοκληρωθεί, αλλά το συμβάν ήδη συγκαταλέγεται στα πιο θανατηφόρα για τους ανθρακωρύχους στην πρόσφατη ιστορία της Νότιας Αφρικής. Καθώς ο απολογισμός των νεκρών αυξάνεται, αυξάνονται και οι επικρίσεις κατά της αστυνομίας και της κυβέρνησης, η οποία λέει ότι η πολιορκία ήταν αναγκαία για την καταστολή της παράνομης εξόρυξης.
«Αυτοί οι ανθρακωρύχοι, πολλοί από τους οποίους ήταν απελπισμένοι εργάτες χωρίς χαρτιά από τη Μοζαμβίκη και άλλες χώρες της Αφρικής, αφέθηκαν να πεθάνουν σε μια από τις πιο φρικτές επιδείξεις κρατικής εσκεμμένης αμέλειας στην πρόσφατη ιστορία», ανέφερε η Νοτιοαφρικανική Ομοσπονδία Συνδικάτων σε ανακοίνωσή της την Τρίτη.
Η Δημοκρατική Συμμαχία, το δεύτερο μεγαλύτερο κόμμα του κυβερνητικού συνασπισμού, δήλωσε την Τετάρτη ότι η κατάσταση στο ορυχείο είχε «ξεφύγει σε μεγάλο βαθμό» και ζήτησε τη διεξαγωγή ανεξάρτητης έρευνας.
Όλοι οι επιζώντες που διασώθηκαν, 166 μέχρι στιγμής, συνελήφθησαν αμέσως και τους απαγγέλθηκαν κατηγορίες για ποινικά αδικήματα όπως παράνομη μετανάστευση, καταπάτηση και παράνομη εξόρυξη, ανακοίνωσε η αστυνομία. Κανένας τους δεν νοσηλεύτηκε και όλοι τέθηκαν υπό αστυνομική κράτηση.
«Αν βγεις έξω και μπορείς να περπατήσεις, σε πηγαίνουν κατευθείαν στα κελιά», δήλωσε ο Mzukisi Jam, ακτιβιστής της κοινωνίας των πολιτών, ο οποίος βρισκόταν στην περιοχή καθ' όλη τη διάρκεια της επιχείρησης διάσωσης.
Μόνο δύο από τα πτώματα έχουν ταυτοποιηθεί και διεκδικηθεί από τις οικογένειές τους, δήλωσε ο Mathe, ο εκπρόσωπος της αστυνομίας.
Μεταλλικό κλουβί ανασύρει ανθρώπους και πτώματα
Σήμερα, Τετάρτη 15 Ιανουαρίου, η επιχείρηση διάσωσης έφτασε στην τρίτη ημέρα της. Ένα μεταλλικό κλουβί κατεβαίνει αργά στο ορυχείο για να ανασύρει επιζώντες και πτώματα, με μέγιστη χωρητικότητα 12 ανθρώπους ή σορούς.
«Αν σταθείς στα πλάγια, μπορείς να δεις τα πτώματα να βγαίνουν από το κλουβί και είναι απίστευτα οδυνηρό», δήλωσε η Τζέσικα Λόρενς από την ομάδα πολιτικών δικαιωμάτων Δικηγόροι για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, η οποία βρισκόταν στο σημείο.
#PoliceMinistry [STILFONTEIN #IllegalMining]
— SA Police Service 🇿🇦 (@SAPoliceService) January 14, 2025
The Ministries of Police and Mineral Resources and Energy will visit Stilfontein today, 14 January 2025, following the commencement of operations aimed at ensuring that all illegal miners resurface. This follows the implementation of… pic.twitter.com/HW8H5zQtyH
Ο Mannas Fourie, διευθύνων σύμβουλος μιας ιδιωτικής εταιρείας διάσωσης που συμμετείχε στην επιχείρηση, δήλωσε ότι κάθε ταξίδι μετ' επιστροφής διαρκούσε έως και 45 λεπτά.
«Ακόμη και οι παράνομοι ανθρακωρύχοι που βρίσκονται στον πυθμένα, είναι αρκετά πρόθυμοι να μπουν στο κλουβί, οπότε φορτώνουμε όσους περισσότερους ανθρώπους μπορούμε ταυτόχρονα και τους ανεβάζουμε στην επιφάνεια», δήλωσε στο Radio 702 του Γιοχάνεσμπουργκ. Η παράνομη εξόρυξη κοστίζει στη νοτιοαφρικανική κυβέρνηση και στη βιομηχανία πολύτιμων μετάλλων της χώρας εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια ετησίως σε απώλειες.
«Πρόκειται για μια εγκληματική δραστηριότητα. Είναι μια επίθεση στην οικονομία μας από ξένους υπηκόους κατά κύριο λόγο», δήλωσε ο υπουργός Μεταλλείων Gwede Mantashe, μιλώντας στην περιοχή την Τρίτη.
Η αστυνομία δήλωσε ότι 1.576 μεταλλωρύχοι χωρίς άδεια είχαν βγει από το ορυχείο με δικά τους μέσα πριν ξεκινήσει η επιχείρηση διάσωσης. Όλοι τους συνελήφθησαν και 121 από αυτούς έχουν ήδη απελαθεί στις χώρες καταγωγής τους, ανέφερε.
Οι περισσότεροι ήταν από τη Μοζαμβίκη, ενώ πολλοί άλλοι προέρχονταν από τη Ζιμπάμπουε και το Λεσότο. Μόνο 21 από αυτούς ήταν Νοτιοαφρικανοί, δήλωσε η αστυνομία.
Συνήθως, οι zama zamas μετακινούνται σε ορυχεία που έχουν εγκαταλειφθεί από εμπορικούς ανθρακωρύχους και προσπαθούν να αποσπάσουν ό,τι έχει απομείνει. Όπως αναφέρει το πρακτορείο ειδήσεων Reuters, ορισμένοι βρίσκονται υπό τον έλεγχο βίαιων εγκληματικών συμμοριών.
Με πληροφορίες από Reuters
