Λίγες ώρες πριν από την κρίσιμη ψηφοφορία στο Συμβούλιο Υπουργών της Ε.Ε., ανοιχτή επιστολή προς τον Μαργαρίτη Σχοινά, υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, αυξάνει την πίεση προς την ελληνική πλευρά για τη στάση που θα κρατήσει απέναντι στον υπό συζήτηση Κανονισμό για τα νέα μεταλλαγμένα φυτά από τις λεγόμενες Νέες Γονιδιωματικές Τεχνικές (NGT).
Πρόκειται για μια νέα γενιά γενετικά τροποποιημένων οργανισμών, τους οποίους η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επιχειρεί να διαχωρίσει νομικά από τα μεταλλαγμένα πρώτης γενιάς.
Σε αντίθεση με τους παλαιότερους ΓΤΟ, όπου εισαγόταν γενετικό υλικό από άλλο οργανισμό, οι νέες τεχνικές παρεμβαίνουν στο ήδη υπάρχον γονιδίωμα του φυτού, τροποποιώντας ή αφαιρώντας τμήματα της γενετικής αλληλουχίας. Οι Βρυξέλλες υποστηρίζουν ότι τα φυτά αυτά είναι ισοδύναμα με τα συμβατικά και ασφαλή για χρήση.
Η βασική αλλαγή, ωστόσο, είναι ότι εφόσον εγκριθεί η νέα νομοθεσία, μεγάλο μέρος αυτών των προϊόντων δεν θα υπόκειται στους αυστηρούς ελέγχους που ισχύουν στην Ευρώπη από το 2000 για τους γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς. Δεν θα απαιτείται ειδική σήμανση στα τρόφιμα, ούτε πλήρης ιχνηλασιμότητα στην αλυσίδα παραγωγής, γεγονός το οποίο, σύμφωνα με τους επικριτές της πρότασης, περιορίζει το δικαίωμα επιλογής καταναλωτών και παραγωγών.
Στην επιστολή τους προς τον Μ. Σχοινά, οι τρεις οργανώσεις τονίζουν πως, λόγω της μακράς εμπειρίας του στα ευρωπαϊκά ζητήματα, αναμένουν να ζητήσει την καταψήφιση του Κανονισμού στο Συμβούλιο Υπουργών και να στηρίξει αντίστοιχη στάση και στην επερχόμενη ψηφοφορία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τον Μάιο: Σήμερα σε 25 από τα 27 Ευρωπαϊκά κράτη δεν καλλιεργούνται γενετικά τροποποιημένα φυτά: «Το γεγονός ότι ο νέος υπουργός διετέλεσε μεταξύ άλλων και αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τον ευρωπαϊκό τρόπο ζωής, δίνει την ελπίδα ότι η προτεινόμενη κατάργηση του δικαιώματος επιλογής για τους ευρωπαίους πολίτες δεν θα τον αφήσει αδιάφορο», αναφέρουν οι οργανώσεις και προσθέτουν: «Καλούμε τον υπουργό κ. Σχοινά και την ελληνική Κυβέρνηση να απορρίψει τον νέο Κανονισμό που θα επιτρέψει να εισαχθούν στην αγορά νέοι μεταλλαγμένοι οργανισμοί που δεν θα υπόκεινται σε δοκιμές ασφάλειας και χωρίς σήμανση. Μία αρνητική ψήφος εκ μέρους της Ελλάδος στις 21 Απριλίου θα μείνει στην ιστορία γιατί θα προστατεύσει καταναλωτές και αγρότες και τις επόμενες γενιές αλλά και την κυριαρχία της χώρας μας επί του βιολογικού της πλούτου», αναφέρουν οι οργανώσεις.
Περιβαλλοντικές Οργανώσεις: Οι πέντε βασικοί κίνδυνοι από τα νέα μεταλλαγμένα
Στην επιστολή τους προς τον υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης, οι οργανώσεις κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τις συνέπειες που μπορεί να έχει η νέα ευρωπαϊκή νομοθεσία για τα νέα μεταλλαγμένα, υποστηρίζοντας ότι η Ελλάδα έχει κάθε λόγο να αντιταχθεί.
Όπως τονίζουν, η προωθούμενη ρύθμιση αγγίζει κρίσιμους τομείς, από την αγροτική παραγωγή και τη βιοποικιλότητα έως τα δικαιώματα των καταναλωτών και την επισιτιστική ασφάλεια.
Ειδικότερα επισημαίνουν ότι η προτεινόμενη νομοθεσία, πρώτον, εκθέτει τους αγρότες και τη φύση στον κίνδυνο επιμόλυνσης, καθώς τα νέα μεταλλαγμένα φυτά απελευθερώνονται ανεξέλεγκτα στο περιβάλλον, και αναμένεται να ενισχύσει τον ήδη ασφυκτικό έλεγχο που ασκεί το υφιστάμενο ολιγοπώλιο εταιρειών αγροχημείας και σπόρων στους αγρότες και τους μικρούς και μεσαίους βελτιωτές φυτών μέσω των πατεντών.
Δεύτερον και σε σχέση με τα παραπάνω, θα προκαλέσει κατακλυσμό διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας (πατέντες), τα οποία θα καλύπτουν όχι μόνα τα νέα φυτά αλλά και τα γενετικά τους χαρακτηριστικά. Η νομική εμβέλεια των πατεντών μπορεί να επεκταθεί και σε αντίστοιχα χαρακτηριστικά συμβατικών και παραδοσιακών ποικιλιών, αφαιρώντας ουσιαστικά τον έλεγχο του βιολογικού πλούτου από τη δικαιοδοσία της Ελλάδας.
Για τους Έλληνες μικρομεσαίους αγρότες οι επιπτώσεις θα είναι καταστροφικές καθώς θα αυξήσει τις τιμές των σπόρων και θα τους επιβαρύνει με νομικά προβλήματα λόγω πιθανών διεκδικήσεων από μεγάλες/πολυεθνικές εταιρείες σε περίπτωση τυχαίων επιμολύνσεων. Ως αποτέλεσμα το κόστος αυτό θα μετακυληθεί στον τελικό καταναλωτή. Η προηγούμενη ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου (2024) είχε ζητήσει ρητά τον περιορισμό των πατεντών κάτι που τελικά δεν συμπεριλήφθηκε στο τελικό πρός ψήφιση κείμενο. Τρίτον, καταργεί την επιλογή των καταναλωτών με τον τερματισμό των απαιτήσεων επισήμανσης στα τρόφιμα.
Τέταρτον, καταργεί τις δοκιμές ασφαλείας και την παρακολούθηση για το 94% των νέων ΓΜΟ, σε αντίθεση με απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου. Και πέμπτον, αγνοεί τις επισημάνσεις ανεξαρτήτων επιστημόνων, εθνικών οργανισμών ασφάλειας τροφίμων και περιβάλλοντος της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Αυστρίας καθώς και του Γεωτεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος, που έχουν προειδοποιήσει για τους πιθανούς κινδύνους που συνδέονται με τους νέους Γενετικά Τροποποιημένου Οργανισμούς για την υγεία και τη φύση.
«Μία βαθιά πολιτική επιλογή»
Αξίζει να σημειωθεί ότι είναι η πρώτη φορά που ελληνική κυβέρνηση, στις ψηφοφορίες της 14ης Μαρτίου 2025 και της 19 Δεκεμβρίου σε επίπεδο αντιπροσώπων κρατών-μελών της ΕΕ, συντάχθηκε υπέρ της απελευθέρωσης των μεταλλαγμένων, αγνοώντας, όπως υποστηρίζουν οι οργανώσεις, «τις ανησυχίες της κοινωνίας, των αγροτών και της επιστημονικής κοινότητας. Αντίθετα η γειτονική Βουλγαρία προστατεύει τους αγρότες και τους πολίτες της καταψηφίζοντας τον Κανονισμό»
Οι τρεις περιβαλλοντικές οργανώσεις επισημαίνουν, ότι σε μια περίοδο αλλεπάλληλων παγκόσμιων κρίσεων, κατά την οποία, πέρα από τις ανθρώπινες απώλειες σε εμπόλεμες ζώνες όπως στη Μέση Ανατολή, προκαλούν ενεργειακή αστάθεια και εντείνουν τη διατροφική κρίση, η ελληνική κυβέρνηση θα έπρεπε να προωθεί τη βιώσιμη τοπική γεωργία. Και όχι, όπως υποστηρίζουν, να θέτουν σε κίνδυνο το μέλλον των αγροτών, μέλλον των αγροτών, εκθέτοντάς τους και σε έναν επιπλέον κίνδυνο: την ποινική δίωξη λόγω τυχαίας επιμόλυνσης των καλλιεργειών τους μέσω επικονίασης από γειτονικές μεταλλαγμένες καλλιέργειες, όπως ήδη συμβαίνει σε χώρες όπου καλλιεργούνται μεταλλαγμένα φυτά.
Με την ψηφοφορία στην Ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου να ακολουθεί σε σύντομο χρονικό διάστημα, πιθανότατα το Μάιο,το ελληνικό γραφείο της Greenpeace, εκφράζοντας τις ανησυχίες επιστημόνων, πολιτών, και φορέων για τη χαλάρωση της ισχύουσας νομοθεσίας για τα νέα μεταλλαγμένα, ξεκίνησε σχετική έκκληση συλλογής υπογραφών. Οι πολίτες μπορούν επίσης να στείλουν μήνυμα στους 21 ευρωβουλευτές μας στους ιστότοπους του Αιγίλοπακαι του Δικτύου ΣΙΤΩ.
