Δύο χρόνια μετά τη μερική νομιμοποίηση της κάνναβης στη Γερμανία, η πολιτική αυτή εξακολουθεί να προκαλεί έντονες διαφωνίες, με τα πρώτα στοιχεία να δίνουν αντικρουόμενη εικόνα για τις επιπτώσεις της σε κατανάλωση, νέους και οργανωμένο έγκλημα.
Ο νόμος, που ψηφίστηκε την 1η Απριλίου 2024 από την τότε κυβέρνηση υπό το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα Γερμανίας (SPD), επέτρεπε τη χρήση κάνναβης για ψυχαγωγικούς σκοπούς σε ενήλικες άνω των 18 ετών. Προέβλεπε τη δυνατότητα καλλιέργειας έως τριών φυτών για προσωπική χρήση και κατοχή έως 50 γραμμαρίων στο σπίτι ή 25 γραμμαρίων σε δημόσιο χώρο.
Τα πρώτα ευρήματα από συνεχιζόμενη επιστημονική μελέτη, που δημοσιοποιήθηκαν την Τετάρτη, δεν οδηγούν σε σαφή συμπεράσματα. Αντίθετα, δίνουν επιχειρήματα τόσο στους υποστηρικτές όσο και στους επικριτές της μεταρρύθμισης.
Βουλευτές του SPD, μεταξύ των οποίων η Carmen Wegge και ο Christos Pantazis, υποστήριξαν ότι μέχρι στιγμής δεν επιβεβαιώθηκαν οι ανησυχίες για αύξηση της κατανάλωσης ή επιβάρυνση της δημόσιας υγείας. Όπως ανέφεραν, η χρήση μεταξύ των νέων εμφανίζει πτωτική τάση, ενώ έχει μειωθεί σημαντικά και ο φόρτος για αστυνομία και δικαιοσύνη.
Γερμανία: Το συντηρητικό CDU κατακρίνει τη νομιμοποίηση της Κάνναβς
Αντίθετα, η υπουργός Υγείας Nina Warken, από τη συντηρητική Χριστιανοδημοκρατική Ένωση (CDU), χαρακτήρισε τη χαλάρωση της πολιτικής «λάθος», σημειώνοντας ότι τα προγράμματα πρόληψης για παιδιά και εφήβους βρίσκονται σε υποχώρηση. «Όποιος αγνοεί αυτή την εξέλιξη, θέτει σε κίνδυνο την υγεία των νεότερων», ανέφερε.
Η μεταρρύθμιση είχε στόχο να ρυθμίσει μια ήδη διαδεδομένη πρακτική μεταξύ ενηλίκων και να περιορίσει την παράνομη αγορά. Ωστόσο, η CDU και η Χριστιανοκοινωνική Ένωση (CSU) είχαν αντιταχθεί εξαρχής και είχαν δεσμευθεί προεκλογικά να καταργήσουν τον νόμο. Αυτό δεν έχει υλοποιηθεί, λόγω της συμμετοχής του SPD στον κυβερνητικό συνασπισμό.
Ο υπουργός Εσωτερικών Alexander Dobrindt (CSU) έκανε λόγο για «αποτυχία», υποστηρίζοντας ότι η πολιτική ενισχύει την εγκληματικότητα και βλάπτει τους νέους, ενώ η παράνομη αγορά παραμένει ισχυρή.
Η μελέτη, που εκπονήθηκε από ερευνητές τριών μεγάλων γερμανικών πανεπιστημίων, καταγράφει μια πιο σύνθετη εικόνα. Η κατανάλωση μέσω νόμιμων πηγών αυξάνεται σταδιακά, συμβάλλοντας στον περιορισμό της παράνομης διακίνησης. «Εκτιμούμε ότι η μαύρη αγορά έχει υποχωρήσει», δήλωσε ο εγκληματολόγος Jörg Kinzig από το Πανεπιστήμιο του Τίμπινγκεν.
Συνολικά, δεν προκύπτει μέχρι στιγμής αύξηση της χρήσης που να αποδίδεται άμεσα στη μεταρρύθμιση. Η ετήσια ζήτηση υπολογίζεται μεταξύ 670 και 823 τόνων, ενώ περίπου 5 εκατομμύρια πολίτες κάνουν περιστασιακή χρήση.
Γερμανία: Τι είναι οι «σύλλογοι κάνναβης»
Οι λεγόμενοι «σύλλογοι κάνναβης», μη κερδοσκοπικές οργανώσεις που επιτρέπεται να διανέμουν την ουσία υπό αυστηρές προϋποθέσεις, παραμένουν περιορισμένης εμβέλειας. Μόλις το 3,5% των χρηστών προμηθεύτηκε κάνναβη μέσω αυτών το προηγούμενο έτος, κυρίως λόγω της περίπλοκης διαδικασίας αδειοδότησης.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η γραφειοκρατία δυσχεραίνει τη λειτουργία του συστήματος και εισηγούνται χαλάρωση των προϋποθέσεων, ώστε να ενισχυθεί η νόμιμη διάθεση και να περιοριστεί περαιτέρω η παράνομη αγορά.
Παράλληλα, καταγράφεται μείωση στις παρεμβάσεις πρόληψης για ανηλίκους, πιθανώς λόγω του ότι λιγότερες περιπτώσεις οδηγούνται πλέον στη δικαιοσύνη. Ωστόσο, η χρήση μεταξύ των νέων εμφανίζει πτωτική πορεία από το 2019.
Ένα επιπλέον ζήτημα αφορά τη χρήση ιατρικών συνταγών μέσω διαδικτυακών φαρμακείων για την απόκτηση κάνναβης, ένα «παράθυρο» που η κυβέρνηση εξετάζει να περιορίσει. Η Γερμανία έχει ήδη εξελιχθεί στη μεγαλύτερη αγορά ιατρικής κάνναβης στην Ευρώπη, με εισαγωγές που έφτασαν τους 200 τόνους το 2024, αυξημένες σχεδόν κατά 200% σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Η τελική έκθεση της μελέτης αναμένεται τον Απρίλιο του 2028. Με βάση τα συμπεράσματά της, η κυβέρνηση θα κληθεί να αποφασίσει αν θα διατηρήσει ή θα καταργήσει το ισχύον πλαίσιο.
Με πληροφορίες από Guardian