Το Ισραήλ ενέκρινε νέο νόμο που προβλέπει την επιβολή της θανατικής ποινής και τη διεξαγωγή δημόσιας δίκης για όσους κατηγορούνται ότι συμμετείχαν στις πρωτοφανείς επιθέσεις και τις μαζικές απαγωγές ομήρων που πραγματοποίησε η Χαμάς τον Οκτώβριο του 2023.
Η νομοθεσία εγκρίθηκε από την Κνεσέτ (το κοινοβούλιο του Ισραήλ) με 93 ψήφους υπέρ και καμία κατά, ενώ 27 βουλευτές απουσίαζαν ή επέλεξαν αποχή. Το νομοσχέδιο υποστηρίχθηκε τόσο από κυβερνητικούς όσο και από αντιπολιτευόμενους βουλευτές.
Η βουλεύτρια της αντιπολίτευσης, Γιούλια Μαλινόφσκι, που συνυπέγραψε το νομοσχέδιο, δήλωσε ότι οι δίκες θα επιτρέψουν στα θύματα και στις οικογένειές τους να αντικρίσουν «στα μάτια» όσους κατηγορούνται για δολοφονίες, βιασμούς και απαγωγές. Όπως είπε, το Ισραήλ θέλει να δείξει ότι είναι ένα κυρίαρχο κράτος που μπορεί να αποδώσει δικαιοσύνη.
Οι οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ισραήλ αντέδρασαν έντονα στον νέο νόμο, εκφράζοντας αντίθεση τόσο στη θανατική ποινή όσο και στις δημόσιες δίκες, τις οποίες χαρακτηρίζουν πιθανές «δίκες επίδειξης». Παράλληλα, εξέφρασαν ανησυχίες ότι ομολογίες κατηγορουμένων μπορεί να έχουν αποσπαστεί μέσω βασανιστηρίων.
Η 7η Οκτωβρίου 2023 αποτέλεσε τη φονικότερη ημέρα στην ιστορία του Ισραήλ. Μαχητές υπό την ηγεσία της Χαμάς σκότωσαν περισσότερους από 1.200 ανθρώπους στο νότιο Ισραήλ, κυρίως αμάχους, ενώ άλλοι 251 άνθρωποι απήχθησαν και μεταφέρθηκαν στη Λωρίδα της Γάζας.
Τα γεγονότα αυτά οδήγησαν στον πιο αιματηρό πόλεμο που έχει καταγραφεί ποτέ στη Γάζα. Σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας της Χαμάς, μέχρι σήμερα έχουν σκοτωθεί περισσότεροι από 72.000 άνθρωποι, στην πλειονότητά τους γυναίκες, παιδιά και ηλικιωμένοι.
Τι αλλάζει με τον νέο νόμο
Παρότι το Ισραήλ είχε ήδη εγκρίνει τον Μάρτιο νόμο περί θανατικής ποινής για καταδικασμένους για τρομοκρατία Παλαιστινίους, ο συγκεκριμένος νόμος δεν είχε αναδρομική ισχύ. Για τον λόγο αυτό χρειάστηκε νέα ειδική νομοθεσία για όσους φέρονται να συμμετείχαν στις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου.
Ο νέος νόμος δημιουργεί ειδικό νομικό πλαίσιο για τη δίωξη όσων κατηγορούνται για άμεση συμμετοχή στις επιθέσεις, συμπεριλαμβανομένων μελών της μονάδας Νούχμπα των Ταξιαρχιών αλ-Κασάμ, της στρατιωτικής πτέρυγας της Χαμάς. Οι κατηγορίες αναμένεται να περιλαμβάνουν τρομοκρατία, ανθρωποκτονίες, σεξουαλική βία ακόμη και γενοκτονία - αδικήματα που θα μπορούν να οδηγήσουν σε θανατική καταδίκη.
Οι δίκες θα διεξαχθούν σε ειδικό στρατιωτικό δικαστήριο στην Ιερουσαλήμ, με διαφορετικούς κανόνες από εκείνους των συνηθισμένων ποινικών διαδικασιών. Κρίσιμες στιγμές, όπως η έναρξη της δίκης, η ανακοίνωση της ετυμηγορίας και η επιβολή ποινών, θα καταγράφονται και θα μεταδίδονται μέσω ειδικής ιστοσελίδας.
Συγγενείς θυμάτων συμμετείχαν στις κοινοβουλευτικές συζητήσεις για το νομοσχέδιο. Η Κάρμιτ Πάλτι Κατζίρ, της οποίας ο αδελφός απήχθη και σκοτώθηκε σε αιχμαλωσία, δήλωσε ότι πολλές οικογένειες εξακολουθούν να αναζητούν απαντήσεις για τις δολοφονίες και τις συνθήκες των γεγονότων.
Σύμφωνα με ισραηλινές οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η νέα διαδικασία ενδέχεται να περιορίσει βασικά δικαιώματα των κατηγορουμένων. Η διευθύντρια της οργάνωσης Public Committee Against Torture στο Ισραήλ, Σάρι Μπάσι, υποστήριξε ότι Παλαιστίνιοι που κρατούνται ως ύποπτοι για συμμετοχή στις επιθέσεις έχουν υποστεί βασανιστήρια και προειδοποίησε ότι ορισμένοι μπορεί να καταδικαστούν ή ακόμη και να εκτελεστούν βάσει εξαναγκασμένων ομολογιών.
Η ισραηλινή κυβέρνηση απορρίπτει τις κατηγορίες περί συστηματικών βασανιστηρίων, υποστηρίζοντας ότι τηρεί τα πρότυπα του διεθνούς δικαίου.
Με πληροφορίες από BBC
