Η κυβέρνηση του Ιράν επιχειρεί ριψοκίνδυνες οικονομικές παραχωρήσεις, καθώς προσπαθεί να ανταποκριθεί στις κλιμακούμενες απαιτήσεις των διαδηλωτών που ζητούν θεμελιώδη πολιτική αλλαγή, πάταξη της διαφθοράς και ανακούφιση από το αυξημένο κόστος ζωής.
Οι διαδηλώσεις έχουν εξαπλωθεί σε 27 από τις 31 επαρχίες του Ιράν, με στοιχεία να αναφέρουν ότι ο αριθμός των νεκρών έχει ξεπεράσει τους 35 και ότι περισσότεροι από 1.200 άνθρωποι έχουν συλληφθεί.
Τα στοιχεία προέρχονται από την αμερικανική οργάνωση Human Rights Activists News Agency, η οποία παρακολουθεί τις συνεχιζόμενες διαδηλώσεις. Σύμφωνα με την ίδια, έχουν σκοτωθεί 29 διαδηλωτές, τέσσερα παιδιά και δύο μέλη των ιρανικών δυνάμεων ασφαλείας.
Reza Pahlavi says Iran faces a historic moment:
— Sean Hannity 🇺🇸 (@seanhannity) January 7, 2026
"In all these years, I’ve never seen an opportunity as we see today in Iran. Iranian people are more than ever committed to bringing an end to this regime, as the world has witnessed the last few days. The levels of demonstrations… pic.twitter.com/q5ThzvYwF1
Μια αλλαγή στο σύστημα επιδοτήσεων του συναλλάγματος που ανακοίνωσε ο πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεσκιαν, ενδέχεται να οδηγήσει σε βραχυπρόθεσμη άνοδο των τιμών των τροφίμων, αλλά σκοπός είναι να αντισταθμιστεί μέσω ενός νέου συστήματος άμεσων επιδοτήσεων προς τους καταναλωτές.
Μέχρι σήμερα, οι επιδοτήσεις δίνονταν σε εισαγωγείς προϊόντων από το εξωτερικό μέσω προνομιακών συναλλαγματικών ισοτιμιών. Ωστόσο, το σύστημα αυτό, που λειτουργούσε εδώ και μία δεκαετία, ήταν ιδιαίτερα ευάλωτο στη διαφθορά και στις διαρροές. Επίσημα στοιχεία που δόθηκαν στη δημοσιότητα τη Δευτέρα έδειξαν ότι ο πληθωρισμός έφτασε το 52,6% τον Δεκέμβριο.
Ο πληθωρισμός, σε συνδυασμό με την κατάρρευση της αξίας του ριάλ, οδήγησαν στις διαδηλώσεις που ξεκίνησαν στο παζάρι της Τεχεράνης και πλέον έχουν εξαπλωθεί σε περισσότερες από 100 πόλεις και κωμοπόλεις. Αστυνομικές δυνάμεις εθεάθησαν να εισέρχονται στο Πανεπιστήμιο του Μπιρτζάντ, στα νοτιοανατολικά του Ιράν, συλλαμβάνοντας φοιτητές σε ένα από τα μεγαλύτερα πανεπιστήμια της ανατολικής χώρας.
Οι υποσχέσεις για οικονομικές μεταρρυθμίσεις διατυπώθηκαν την ώρα που ο επικεφαλής της ιρανικής δικαιοσύνης, Gholamhossein Mohseni Ejei, δήλωνε ότι η περίοδος των «παραχωρήσεων και του κατευνασμού» προς τους διαδηλωτές έχει τελειώσει. Ο ίδιος κατηγόρησε τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ ότι υποστηρίζουν ανοιχτά και επίσημα το «χάος» στο Ιράν και πρόσθεσε ότι, λόγω αυτής της υποστήριξης, «οι ταραξίες θα πρέπει να γνωρίζουν ότι, αν έγιναν παραχωρήσεις σε προηγούμενες περιόδους, δεν θα υπάρξουν άλλες».
BREAKING:
— Visegrád 24 (@visegrad24) January 6, 2026
The Islamic regime in Iran is starting to crack.
As practically the entire city of Abdanan took to the streets today to protests against the Islamic regime, the police forces waved to them and applauded them from the roof of the police station pic.twitter.com/uijnlItSDd
Anti-regime protestors are rising up and claiming entire cities. Iranians have had enough of the tyrannical Ayatollah and his murderous mullahs.
— House Foreign Affairs Committee Majority (@HouseForeignGOP) January 6, 2026
The Iranian regime’s grip is unraveling. pic.twitter.com/ghWY1wCigk
BREAKING:
— Visegrád 24 (@visegrad24) January 7, 2026
The Iranian anti-regime protesters are still holding the streets in Ilam, setting fires to make it harder for the security forces to see them.
They chant: “Death to Khamenei” pic.twitter.com/vre9DpjM5y
Νέες απειλές από τον Τραμπ
Ο Ντόναλντ Τραμπ δεσμεύτηκε εκ νέου ότι οι ΗΠΑ θα υπερασπιστούν τους διαδηλωτές εάν δεχθούν επίθεση, δηλώνοντας ότι αν η Τεχεράνη «σκοτώσει βίαια ειρηνικούς διαδηλωτές», οι ΗΠΑ «θα σπεύσουν σε βοήθεια». Το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών κατηγόρησε τον Τραμπ για «ψυχολογικό πόλεμο» εναντίον του ιρανικού λαού. Ωστόσο, η ηγεσία του Μετώπου Μεταρρυθμίσεων – του κινήματος με το οποίο συνδέεται ο Πεζεσκιαν – απαίτησε να ληφθούν μέτρα κατά μελών των δυνάμεων ασφαλείας που κατηγορούνται ότι καταδίωξαν και πυροβόλησαν διαδηλωτές μέσα στο νοσοκομείο Ιμάμ Χομεϊνί στο Μαλεκσαχί της επαρχίας Ιλάμ.
Σύμφωνα με αναφορές στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι δυνάμεις ασφαλείας είχαν ανοίξει πυρ κατά των διαδηλωτών.
Τη Δευτέρα, ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, κάλεσε το Ιράν να σεβαστεί το δικαίωμα των διαδηλωτών στη «ειρηνική διαμαρτυρία».
Ο Γκουτέρες «υπογραμμίζει την ανάγκη να αποφευχθούν περαιτέρω απώλειες ανθρώπινων ζωών», δήλωσε ο εκπρόσωπός του, Στεφάν Ντουζαρίκ. «Καλεί επίσης τις αρχές να διασφαλίσουν το δικαίωμα στην ελευθερία της έκφρασης, του συνεταιρίζεσθαι και της ειρηνικής συνάθροισης» και ότι «όλα τα άτομα πρέπει να έχουν τη δυνατότητα να διαμαρτύρονται ειρηνικά και να εκφράζουν τα παράπονά τους».
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, υποστήριξε ότι οι διαδηλώσεις έχουν επεκταθεί δραματικά, προσθέτοντας: «Μπορεί κάλλιστα να βρισκόμαστε σε μια καθοριστική στιγμή, μια στιγμή κατά την οποία ο ιρανικός λαός παίρνει τη μοίρα του στα χέρια του».
Τα μέτρα της κυβέρνησης
Σε δηλώσεις του την 1η Ιανουαρίου, ο Πεζεσκιαν ανέφερε ότι καταργεί το σύστημα των προνομιακών συναλλαγματικών ισοτιμιών, ένα περίπλοκο σύστημα στρεβλωτικών επιδοτήσεων που, όπως είπε, τροφοδοτούσε τη διαφθορά και δεν βοηθούσε τους φτωχούς. Ο Πεζεσκιαν εξήγησε: «Δεν καταργούμε τις επιδοτήσεις, τις παραδίδουμε στους τελικούς καταναλωτές».
Η εκπρόσωπός του, Φατεμέχ Μοχατζερανί, δήλωσε τη Δευτέρα: «Είναι προφανές ότι με τον τερματισμό ή τη μείωση των επιδοτούμενων και προνομιακών επίσημων συναλλαγματικών ισοτιμιών, οι τιμές ορισμένων προϊόντων θα αυξηθούν».
Οι αναθεωρήσεις του προϋπολογισμού που εξετάζονται από το κοινοβούλιο περιλαμβάνουν αυξήσεις μισθών έως και 43% αντί για 20%, μείωση του φόρου προστιθέμενης αξίας στο 10% από 12%, καθώς και τη διάθεση 8,8 δισ. δολαρίων σε επιδοτούμενο συνάλλαγμα για τον περιορισμό των αυξήσεων τιμών στα βασικά αγαθά.
Ο προϋπολογισμός θα προβλέπει επίσης κονδύλια για εγγυημένες αγορές σιταριού με σκοπό την προμήθεια ψωμιού, καθώς και για την αναπροσαρμογή των συντάξεων των συνταξιούχων.
Με πληροφορίες από Guardian