Η εξόντωση του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ, και κορυφαίων αξιωματούχων από αμερικανοϊσραηλινά πλήγματα δεν οδήγησε σε κατάρρευση του καθεστώτος, αλλά σε μια ταχεία αναδιάταξη εξουσίας, με τον στρατό και τους σκληροπυρηνικούς να ενισχύουν τον ρόλο τους.
Σύμφωνα με ανάλυση του Reuters, το ιρανικό σύστημα εξουσίας, χτισμένο μετά την Ισλαμική Επανάσταση του 1979, έχει σχεδιαστεί ώστε να αντέχει ακόμη και την απώλεια κορυφαίων προσώπων, βασιζόμενο σε ένα πλέγμα θεσμών και διαδοχικών ηγεσιών.
Iran's supreme leader and top figures have been killed in US-Israeli strikes — but the ruling system remains operational. Here's a guide to who now wields power and influence in a depleted but resilient hierarchy ➡️ https://t.co/pecUAsvHkJ
— Reuters (@Reuters) March 23, 2026
Ιράν: Ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ και οι Φρουροί της Επανάστασης
Μετά τον θάνατο του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, τη θέση του ανέλαβε ο γιος του, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ. Ωστόσο, η ανάληψη της ηγεσίας δεν συνοδεύεται από την ίδια αδιαμφισβήτητη επιρροή που είχε ο προκάτοχός του.
Ο νέος ηγέτης φέρεται να έχει τραυματιστεί στα πλήγματα, ενώ η απουσία του από τη δημόσια σφαίρα και οι ελάχιστες εμφανίσεις του μέσω γραπτών δηλώσεων, εντείνουν τα ερωτήματα για την πραγματική κατάσταση της υγείας του, και τον βαθμό ελέγχου που ασκεί.
Την ίδια ώρα, οι Φρουροί της Επανάστασης (IRGC) αναδεικνύονται στον βασικό πυλώνα εξουσίας εν μέσω πολέμου. Παρά τις απώλειες υψηλόβαθμων διοικητών, η δομή τους επιτρέπει την άμεση αντικατάσταση και τη συνέχιση των επιχειρήσεων.
Η «μωσαϊκή» οργάνωσή τους, με προκαθορισμένες γραμμές διαδοχής και επιχειρησιακή αυτονομία μονάδων, τους καθιστά ανθεκτικούς σε πλήγματα «αποκεφαλισμού» της ηγεσίας.
Explainer: With top figures dead, who is now running Iran? - https://t.co/k6TuOMzlEy
— Reuters Iran (@ReutersIran) March 23, 2026
Ιράν: Μία πολιτική ηγεσία με περιορισμένη επιρροή
Η επιρροή τους ενισχύεται ακόμη περισσότερο, καθώς φαίνεται να διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στις στρατηγικές αποφάσεις, ενδεχομένως περιορίζοντας την πραγματική ισχύ του νέου ανώτατου ηγέτη.
Παράλληλα, το ιρανικό πολιτικό σύστημα συνεχίζει να λειτουργεί, με τον πρόεδρο και το κοινοβούλιο να έχουν ρόλο στη διαχείριση της καθημερινότητας του κράτους. Ωστόσο, η απώλεια έμπειρων στελεχών, όπως ο Αλί Λαριτζανί, έχει αποδυναμώσει τη γέφυρα μεταξύ των διαφορετικών κέντρων εξουσίας.
Όπως προκύπτει από την ανάλυση του ειδησεογραφικού μέσου, οι προσωπικότητες που αναδεικνύονται φαίνεται να ανήκουν σε πιο σκληροπυρηνικές τάσεις, γεγονός που ενδέχεται να οδηγήσει σε πιο επιθετική γραμμή στο εσωτερικό και το εξωτερικό.
Μεταξύ των ισχυρότερων παραγόντων που παραμένουν ενεργοί είναι ο επικεφαλής των Φρουρών της Επανάστασης, Αχμάντ Βαχιντί, ο διοικητής της Δύναμης Κουντς, Εσμαΐλ Καανί, ο πρόεδρος της Βουλής, Μοχάμεντ Μπαγέρ Γκαλιμπάφ, ο πρόεδρος της χώρας, Μασούντ Πεζεσκιάν και ο υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί.
Πρόκειται για πρόσωπα με ισχυρό αποτύπωμα στο στρατιωτικό και πολιτικό σύστημα, που καλούνται να διαχειριστούν μια από τις πιο κρίσιμες περιόδους για τη χώρα.
Παρά τις βαριές απώλειες, το ιρανικό καθεστώς δείχνει να διατηρεί τη συνοχή και τη λειτουργικότητά του. Ωστόσο, η ισορροπία δυνάμεων μετατοπίζεται σαφώς προς το στρατιωτικό σκέλος και τους σκληροπυρηνικούς.
Με πληροφορίες από Reuters