Με τις αντικυβερνητικές διαδηλώσεις να κλιμακώνονται και τον αριθμό των νεκρών να αυξάνεται απότομα, ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν δήλωσε ότι η κυβέρνηση θα ασχοληθεί με τα οικονομικά αιτήματα των πολιτών, χωρίς όμως να δείχνει διάθεση χαλάρωσης της καταστολής.
Σε συνέντευξή του στην κρατική τηλεόραση το Σάββατο, ο Μασούντ Πεζεσκιάν είπε ότι «είναι ευθύνη μας να δώσουμε λύσεις στα προβλήματα του κόσμου», προσθέτοντας όμως ότι το κράτος έχει και «καθήκον να μην επιτρέψει σε ταραχοποιούς να αποσταθεροποιήσουν τη χώρα». Οι δηλώσεις έγιναν ενώ οι διαδηλωτές αντιμετωπίζουν ολοένα και πιο βίαιη αντίδραση από τις δυνάμεις ασφαλείας.
Οι κινητοποιήσεις ξεκίνησαν πριν από περίπου δύο εβδομάδες, με αφορμή τη ραγδαία υποτίμηση του εθνικού νομίσματος και τη γενικευμένη ακρίβεια. Τα τελευταία 24ωρα, ωστόσο, έχουν εξελιχθεί σε ευρύτερο κύμα αμφισβήτησης του καθεστώτος, με συνθήματα που στρέφονται ευθέως κατά της θεοκρατικής ηγεσίας.
Ο απολογισμός των νεκρών παραμένει ασαφής. Η οργάνωση Iran Human Rights κάνει λόγο για τουλάχιστον 192 διαδηλωτές που έχουν χάσει τη ζωή τους, ενώ το δίκτυο HRANA ανεβάζει τον αριθμό σε 490 νεκρούς διαδηλωτές και 48 μέλη των δυνάμεων ασφαλείας. Και οι δύο αποτιμήσεις δείχνουν απότομη αύξηση σε σχέση με τις προηγούμενες ημέρες.
Η εικόνα παραμένει θολή, καθώς οι αρχές έχουν επιβάλει σχεδόν καθολικό μπλακάουτ στο διαδίκτυο και έχουν διακόψει τις διεθνείς τηλεφωνικές συνδέσεις, καθιστώντας δύσκολη την επιβεβαίωση στοιχείων από το εσωτερικό της χώρας.
Την ίδια ώρα, κυβερνητικοί αξιωματούχοι αποδίδουν την ένταση σε «ξένη υποκίνηση», δείχνοντας προς τις ΗΠΑ και το Ισραήλ. Το επιχείρημα αυτό έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία το Ιράν βρίσκεται ήδη υπό έντονη πίεση, μετά τον πόλεμο με το Ισραήλ το περασμένο καλοκαίρι και την επαναφορά διεθνών κυρώσεων που έχουν βαθύνει την οικονομική κρίση.
Iranian President Masoud Pezeshkian urges people to come together and prevent what he calls “rioters” from disrupting society.#Iran pic.twitter.com/A0mHaTbyUP
— Al Arabiya English (@AlArabiya_Eng) January 11, 2026
Απειλές από Ουάσιγκτον και προειδοποιήσεις από την Τεχεράνη
Στην Ουάσιγκτον, ο Ντόναλντ Τραμπ ανεβάζει τους τόνους, προειδοποιώντας ότι οι ΗΠΑ μπορεί να κινηθούν στρατιωτικά αν η Τεχεράνη συνεχίσει να σκοτώνει «ειρηνικούς διαδηλωτές». Αμερικανοί αξιωματούχοι, σύμφωνα με όσα μεταφέρουν οι New York Times, λένε ότι ο πρόεδρος έχει ενημερωθεί για νέες επιλογές στρατιωτικής δράσης. Οι απειλές αυτές, όπως τις διαβάζουν διπλωματικές πηγές, αποκτούν άλλο βάρος μετά την πρόσφατη επιχείρηση των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα, όπου συνελήφθη ο Νικολάς Μαδούρο.
Από την Τεχεράνη ήρθε προειδοποίηση προς το εξωτερικό. Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, δήλωσε ότι σε περίπτωση αμερικανικής στρατιωτικής δράσης οι «νόμιμοι στόχοι» θα περιλαμβάνουν αμερικανικές δυνάμεις, θαλάσσιες οδούς και «τα κατεχόμενα εδάφη», εννοώντας το Ισραήλ. Η ισραηλινή πλευρά δηλώνει ότι βρίσκεται σε αμυντική ετοιμότητα, ενώ ο Μπενιαμίν Νετανιάχου επέλεξε να σταθεί πολιτικά στο πλευρό των διαδηλωτών, μιλώντας για «αγώνα για ελευθερία» και καταδικάζοντας τις δολοφονίες αμάχων.
Στο εσωτερικό, η ιρανική ηγεσία προσπαθεί να ισορροπήσει σε δύο γραμμές ταυτόχρονα. Από τη μία αναγνωρίζει ότι η οικονομική πίεση είναι πραγματική και υπόσχεται κινήσεις ανακούφισης. Από την άλλη, επιμένει ότι ένα μέρος των κινητοποιήσεων δεν είναι «διαμαρτυρία», αλλά απόπειρα αποσταθεροποίησης, με στήριξη από το εξωτερικό. Τα τελευταία 24ωρα, το κλίμα δείχνει να σκληραίνει και στις δύο πλευρές. Υπάρχουν αναφορές για εμπρησμούς σε δημόσια κτίρια, ενώ η αστυνομική ηγεσία μιλά για οργανωμένη βία που δεν αποδίδει στις δυνάμεις ασφαλείας.
Μαζικές συλλήψεις και καταγγελίες για επεμβάσεις σε νοσοκομεία
Ο αρχηγός της ιρανικής αστυνομίας, υποστράτηγος Αχμαντρεζά Ραντάν, ισχυρίστηκε ότι σημαντικό μέρος των θυμάτων προήλθε από μαχαιρώματα και τραύματα από αιχμηρά αντικείμενα. Σε περιστατικά με πυροβολισμούς, είπε ότι οι βολές ήταν από πολύ κοντινή απόσταση και αυτό, κατά τον ίδιο, δείχνει ότι δεν προέρχονταν από τις δυνάμεις ασφαλείας αλλά από «εκπαιδευμένα και καθοδηγούμενα στοιχεία». Είναι μια εκδοχή που επιχειρεί να μεταφέρει την ευθύνη σε «τρίτους» και να ενισχύσει τη γραμμή περί «τρομοκρατών» και «πρακτόρων».
Παράλληλα, το HRANA ανεβάζει πολύ τον αριθμό των συλλήψεων, μιλώντας για περισσότερους από 10.000 συλληφθέντες. Μέσα σε αυτό το κλίμα, ακτιβιστές κάνουν λόγο και για πίεση στα νοσοκομεία. Σύμφωνα με καταγγελίες που επικαλούνται οργανώσεις δικαιωμάτων, δυνάμεις ασφαλείας έχουν μπει σε νοσηλευτικά ιδρύματα αναζητώντας τραυματίες. Στέλεχος του HRANA λέει ότι, λόγω των περιορισμών στις επικοινωνίες, είναι δύσκολο να επιβεβαιωθεί τι συμβαίνει σε κάθε περίπτωση, υποστηρίζει όμως ότι έχουν καταγραφεί περιστατικά όπου τραυματισμένοι διαδηλωτές απομακρύνθηκαν από νοσοκομεία και οδηγήθηκαν σε κράτηση.
Σε αντίθεση με άλλες φωνές στο εσωτερικό του καθεστώτος, ο Μασούντ Πεζεσκιάν είχε μέχρι πρόσφατα υιοθετήσει πιο μετριοπαθή γραμμή. Σε περιοδεία του στη νοτιοδυτική χώρα την περασμένη εβδομάδα είχε καλέσει να μην αναζητούνται ευθύνες στο εξωτερικό για την οικονομική ασφυξία. «Μην ψάχνετε να κατηγορήσετε την Αμερική ή οποιονδήποτε άλλον», είχε πει. «Εμείς πρέπει να κυβερνούμε σωστά ώστε ο κόσμος να είναι ικανοποιημένος».
Ο Πεζεσκιάν αλλάζει τόνο απέναντι στις διαδηλώσεις
Οι τελευταίες του παρεμβάσεις, ωστόσο, δείχνουν μετατόπιση. Μιλώντας πλέον για «εκπαιδευμένους τρομοκράτες» που έχουν εισέλθει στη χώρα, υιοθετεί πιο σκληρή ρητορική και διαχωρίζει τους «πραγματικούς πολίτες» από όσους, όπως λέει, προκαλούν ταραχές. Η στάση αυτή ευθυγραμμίζεται περισσότερο με τη γραμμή της ανώτατης ηγεσίας και των σωμάτων ασφαλείας.
⚡️President Pezeshkian:
— War Intel (@warintel4u) January 11, 2026
Why do you kill people? Why do you kill people with bullets? Where in the world is such a protest?
If they did this in America or Europe, would they accept it?
If someone attacks a military base, takes weapons, and creates chaos, this is not a protest. pic.twitter.com/UlUX2iYb2g
Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ επανήλθε το Σάββατο με ανάρτηση στα κοινωνικά δίκτυα, γράφοντας ότι «το Ιράν βλέπει την ελευθερία όπως ίσως ποτέ άλλοτε» και ότι «οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να βοηθήσουν». Ο Ιρανός πρόεδρος απάντησε έμμεσα, προειδοποιώντας τους πολίτες να μην παρασύρονται από τέτοια μηνύματα. Κάνοντας αναφορά στα αμερικανικά σχέδια για τον έλεγχο της πετρελαϊκής παραγωγής της Βενεζουέλας μετά τη σύλληψη του προέδρου της, είπε ότι «όποιος κλέβει απροκάλυπτα την προεδρία μιας χώρας και μετά ομολογεί ότι τον ενδιέφερε το πετρέλαιό της, δεν ενδιαφέρεται για τον λαό σας».
Η σύγκρουση στους δρόμους, πάντως, συνεχίζει να βαθαίνει. Οι διαδηλώσεις είναι πλέον μεγαλύτερες και πιο εκτεταμένες, ενώ η βία έχει ενταθεί και από τις δύο πλευρές. Δημόσια κτίρια έχουν παραδοθεί στις φλόγες και οι αρχές μιλούν για οργανωμένες ομάδες που επιχειρούν να εκμεταλλευτούν τη λαϊκή οργή.
Με πληροφορίες από New York Times
