Ως «πιο πιθανή από ποτέ» χαρακτηρίζει την πιθανότητα μίας πολεμικής σύρραξης ΗΠΑ - Ιράν το ειδησεογραφικό πρακτορείο Axios, παραθέτοντας τους έξι λόγους για τους οποίους ο Ντόναλντ Τραμπ μπορεί να επιτεθεί στην Τεχεράνη.
Παρουσιάζοντας τη «μεγάλη εικόνα» πίσω από τις αμερικάνικες πολεμικές ιαχές, το ειδησεογραφικό πρακτορείο αναφέρει πως «από τότε που επέστρεψε στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ προσπαθεί να πετύχει νέα συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν».
Ωστόσο, μετά την εγκατάλειψη προηγούμενου γύρου συνομιλιών και τις αμερικανικές επιθέσεις τον περασμένο Ιούνιο, δεν αποκλείεται να επαναλάβει το ίδιο μοτίβο - αυτή τη φορά σε μεγαλύτερη κλίμακα. Ένας ενδεχόμενος πόλεμος δεν θα έμοιαζε με περιορισμένη επιχείρηση, αλλά με πλήρη στρατιωτική εκστρατεία, με σοβαρές επιπτώσεις για τη Μέση Ανατολή και για τα υπόλοιπα τρία χρόνια της προεδρίας Τραμπ, σημειώνει ακόμη το Axios.
Οι έξι λόγοι για τους οποίους ο Τραμπ μπορεί να επιτεθεί στο Ιράν
Παρότι η διπλωματία δεν έχει αποκλειστεί, έξι βασικοί λόγοι δείχνουν γιατί οι δύο χώρες βρίσκονται στο χείλος της σύγκρουσης.
1. Η διαρκής πυρηνική διαμάχη
Οι συνομιλίες για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης συνεχίζονται εδώ και μήνες χωρίς οριστική κατάληξη. Διαδοχικές αμερικανικές κυβερνήσεις έχουν δεσμευθεί να αποτρέψουν το Ιράν από την απόκτηση πυρηνικού όπλου.
Ο Μπαράκ Ομπάμα μπορεί είχε συνάψει συμφωνία το 2015, αλλά ο Τραμπ την εγκατέλειψε στην πρώτη του θητεία, υιοθετώντας πολιτική «μέγιστης πίεσης». Ο Τζο Μπάιντεν, από την άλλη, δεν κατάφερε να επιτύχει νέα συμφωνία.
Πέρυσι, μετά τη λήξη 60ήμερης προθεσμίας που είχε θέσει ο Τραμπ, το Ισραήλ επιτέθηκε στο Ιράν και οι ΗΠΑ συμμετείχαν πλήττοντας υπόγειες πυρηνικές εγκαταστάσεις.
Αν και ο Τραμπ δηλώνει ότι επιθυμεί συμφωνία, ο ίδιος και σύμμαχοί του έχουν αφήσει να εννοηθεί ότι δεν αποκλείουν και αλλαγή καθεστώτος.
2. Οι δολοφονίες διαδηλωτών
Στις αρχές Ιανουαρίου, ο Τραμπ βρέθηκε κοντά σε νέα επίθεση κατά του Ιράν μετά τις δολοφονίες χιλιάδων διαδηλωτών από το καθεστώς. Οι κινητοποιήσεις είχαν ξεκινήσει λόγω οικονομικών προβλημάτων και εξελίχθηκαν σε αντικυβερνητικές διαμαρτυρίες.
«Είμαστε έτοιμοι», είχε προειδοποιήσει ο Τραμπ. Οι ιρανικές αρχές απάντησαν με σκληρή καταστολή, αποκλεισμό του διαδικτύου και κλείσιμο του εναέριου χώρου.
Τελικά, η απόφαση αναβλήθηκε, εν μέρει λόγω ανεπαρκούς στρατιωτικής παρουσίας στην περιοχή. Στη συνέχεια, οι ΗΠΑ ενίσχυσαν σημαντικά τις δυνάμεις τους στον Κόλπο.
3. Τα αεροπλανοφόρα που δεν μετακινούνται «για το τίποτα»
Με δύο αεροπλανοφόρα και εκατοντάδες αεροσκάφη στην περιοχή, ο Τραμπ έχει δημιουργήσει υψηλές προσδοκίες ότι θα προχωρήσει σε χτύπημα αν δεν υπάρξει συμφωνία.
Η κατάσταση θυμίζει το «όπλο του Τσέχοφ»: αν τοποθετήσεις τόσο μεγάλη δύναμη πυρός στη σκηνή, δύσκολα δεν θα τη χρησιμοποιήσεις.
4. Η πίεση από το Ισραήλ
Η ισραηλινή κυβέρνηση φέρεται να προετοιμάζεται για ευρύτερη επιχείρηση, πέρα από περιορισμένα πλήγματα. Ο Τραμπ και ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου συντονίζονται στενά, αυξάνοντας και την οικονομική πίεση προς την Τεχεράνη.
Σενάρια που εξετάζονται περιλαμβάνουν πλήγματα όχι μόνο σε πυρηνικές και πυραυλικές υποδομές, αλλά στόχους που θα μπορούσαν να αποδυναμώσουν το καθεστώς.
5. Ο παράγοντας πετρέλαιο
Η συγκυρία στην αγορά πετρελαίου ίσως προσφέρει «παράθυρο ευκαιρίας»: οι αγορές είναι επαρκώς εφοδιασμένες και οι τιμές σχετικά χαμηλές, αναφέρει ακόμη το ειδησεογραφικό πρακτορείο.
Βεβαίως, ένα χτύπημα θα προκαλούσε άνοδο τιμών. Ωστόσο, αυτή ενδέχεται να είναι περιορισμένη αν δεν υπάρξει σημαντική διακοπή ροής πετρελαίου.
Τα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου, αποτελεί κρίσιμο σημείο, αν και η Τεχεράνη δεν έχει προχωρήσει σε κλείσιμό του εδώ και δεκαετίες.
6. Η αντίληψη αδυναμίας του καθεστώτος
Οι μαζικές διαδηλώσεις και τα πλήγματα του 2025 έχουν δημιουργήσει την αίσθηση ότι το ιρανικό καθεστώς είναι πιο αδύναμο.
Παρά το γεγονός ότι το Ιράν θα απαντούσε σε επίθεση, Αμερικανοί και Ισραηλινοί αξιωματούχοι ενδέχεται να εκτιμούν ότι η αντίδρασή του θα είναι πιο περιορισμένη σήμερα απ’ ό,τι στο μέλλον, καθώς το δίκτυο συμμάχων του έχει αποδυναμωθεί.
Ωστόσο, η σύγκρουση θα είχε υπαρξιακό χαρακτήρα για την Τεχεράνη, αυξάνοντας τον κίνδυνο ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης.
Η διπλωματία δεν έχει ακόμη αποκλειστεί. Όμως, με τη στρατιωτική παρουσία να ενισχύεται και τις πολιτικές πιέσεις να αυξάνονται, η πιθανότητα πολέμου ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν μοιάζει πιο κοντινή από ποτέ.
Με πληροφορίες από Axios
