Οι κλιμακούμενες επιθέσεις σε κρίσιμες πετρελαϊκές και ενεργειακές εγκαταστάσεις στη Μέση Ανατολή σηματοδοτούν μια επικίνδυνη νέα φάση της σύγκρουσης, με δυνητικά σοβαρές συνέπειες για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια και την οικονομία.
Η ένταση κορυφώθηκε όταν το Ιράν δεσμεύτηκε να πλήξει βασικές ενεργειακές εγκαταστάσεις στην περιοχή, μετά από ισραηλινό χτύπημα σε μονάδα παραγωγής του γιγαντιαίου κοιτάσματος φυσικού αερίου South Pars. Η Τεχεράνη χαρακτήρισε την επίθεση ως την έναρξη ενός «ολοκληρωτικού οικονομικού πολέμου».
Το South Pars, που μοιράζεται το Ιράν με το Κατάρ, αποτελεί μέρος του μεγαλύτερου κοιτάσματος φυσικού αερίου στον κόσμο. Λίγες ώρες μετά το πλήγμα εκεί, ιρανικοί πύραυλοι έπληξαν το Ras Laffan στο Κατάρ, την «καρδιά» της παραγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) της χώρας, προκαλώντας εκτεταμένες ζημιές.
Σύμφωνα με την QatarEnergy, οι ζημιές ενδέχεται να χρειαστούν τρία έως πέντε χρόνια για να αποκατασταθούν, εντείνοντας τους φόβους για μια παρατεταμένη παγκόσμια κρίση στην προμήθεια φυσικού αερίου.
Το Κατάρ καλύπτει περίπου το ένα πέμπτο της παγκόσμιας αγοράς LNG, με το μεγαλύτερο μέρος των εξαγωγών του να κατευθύνεται προς αναπτυσσόμενες οικονομίες της Ασίας.
Η επίθεση στο Ras Laffan πραγματοποιήθηκε με βαλλιστικούς πυραύλους, εκ των οποίων ένας κατάφερε να πλήξει το βιομηχανικό συγκρότημα, παρά τα συστήματα αναχαίτισης. Εκπρόσωποι της κυβέρνησης του Κατάρ προειδοποίησαν ότι τέτοιου είδους επιθέσεις αποτελούν άμεση απειλή για την παγκόσμια ενεργειακή ασφάλεια.
Κλιμάκωση και νέοι στόχοι ενεργειακών εγκαταστάσεων
Μετά τα αρχικά πλήγματα, ιρανικά μέσα ενημέρωσης προειδοποίησαν ότι μια σειρά ενεργειακών εγκαταστάσεων σε Σαουδική Αραβία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και Κατάρ αποτελούν πλέον «νόμιμους στόχους».
Ανάμεσά τους περιλαμβάνονται σημαντικά διυλιστήρια και πεδία φυσικού αερίου, όπως το Samref στη Σαουδική Αραβία και το κοίτασμα al-Hosn στα ΗΑΕ. Επιθέσεις με drones και πυραύλους έχουν ήδη καταγραφεί σε αρκετές από αυτές τις εγκαταστάσεις, προκαλώντας πυρκαγιές και διακοπές λειτουργίας.
Οι εξελίξεις αυτές ενισχύουν την ανησυχία για γενικευμένη αποσταθεροποίηση της ενεργειακής παραγωγής στην περιοχή, η οποία αποτελεί βασικό πυλώνα τροφοδοσίας της παγκόσμιας αγοράς. Οι διεθνείς αγορές αντέδρασαν άμεσα. Οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη εκτοξεύθηκαν έως και 30% μέσα σε λίγες ώρες, ενώ το πετρέλαιο καταγράφει έντονες ανοδικές τάσεις, με εκτιμήσεις ότι η τιμή του Brent μπορεί να ξεπεράσει τα 120 δολάρια το βαρέλι.
Αναλυτές προειδοποιούν ότι η διαταραχή στην προμήθεια LNG ενδέχεται να διαρκέσει για μεγάλο χρονικό διάστημα.
«Είμαστε πλέον στον δρόμο για το σενάριο μιας καταστροφικής κρίσης, σαν την ''Ημέρα της Κρίσης'', στο φυσικό αέριο», σχολίασε ο Saul Kavonic, επικεφαλής έρευνας στην εταιρεία συμβούλων MST Marquee, προειδοποιώντας ότι η διακοπή στον εφοδιασμό με LNG θα μπορούσε να διαρκέσει μήνες ή και χρόνια μετά το τέλος του πολέμου, ανάλογα με την έκταση της ζημιάς, διατηρώντας τις τιμές του φυσικού αερίου υψηλές.
Παράλληλα, η παρατεταμένη στρατιωτική ένταση και οι ζημιές σε κρίσιμες υποδομές, ενισχύουν τους φόβους για μια νέα, βαθιά ενεργειακή κρίση σε παγκόσμιο επίπεδο.
Το ενδεχόμενο περαιτέρω κλιμάκωσης παραμένει ανοιχτό, με διεθνείς προειδοποιήσεις να απευθύνονται προς την Τεχεράνη για αποφυγή νέων επιθέσεων. Ωστόσο, η κατάσταση δείχνει να οδηγείται σε μια περίοδο αυξημένης αστάθειας, όπου η ενέργεια μετατρέπεται σε βασικό πεδίο αντιπαράθεσης, με επιπτώσεις που ξεπερνούν κατά πολύ τα όρια της περιοχής.
Με πληροφορίες από Guardian
