Η Ρωσία βρίσκεται εν μέσω μιας εκτεταμένης και αργής προσπάθειας να αποκόψει το διαδίκτυό της από τον υπόλοιπο κόσμο, σύμφωνα με ακτιβιστές και ειδικούς, με σοβαρές συνέπειες για εκατομμύρια ανθρώπους που σταδιακά αποκόπτονται.
Σε αντίθεση με τις διακοπές πρόσβασης στο διαδίκτυο που επέβαλε το Ιράν νωρίτερα φέτος, η διακοπή στη Ρωσία αποτελεί μια σταδιακή και αδιαφανή διαδικασία.
Χαρακτηρίζεται από κλιμακούμενες διακοπές λειτουργίας του διαδικτύου στα κινητά τηλέφωνα σε πόλεις και επαρχίες, αυξανόμενους περιορισμούς σε συγκεκριμένα είδη κίνησης και νέους αποκλεισμούς στο Telegram, μια εφαρμογή ανταλλαγής μηνυμάτων απαραίτητη για την επικοινωνία και την καθημερινή ζωή των περισσότερων Ρώσων.
«Αυτό είναι ένα βήμα πίσω – ένα βήμα 100 χρόνια πίσω. Καλύτερα να στραφούν σύντομα στο ταχυδρομείο και στα άλογα», έγραψε ο Ουκρανός πρόεδρος, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, στο X σχετικά με τους αποκλεισμούς.
Προβλήματα στο διαδίκτυο της Ρωσίας
Ο Αρτούρο Φιλαστό, ερευνητής στο Open Observatory of Network Interference (OONI), έναν οργανισμό παρακολούθησης της λογοκρισίας στο διαδίκτυο, δήλωσε ότι η διακοπή της πρόσβασης στη Ρωσία ήταν «αρκετά πιο αδιαφανής και λιγότερο ορατή» από αυτή του Ιράν.
Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι, σε σύγκριση με το Ιράν, η υποδομή του διαδικτύου στη Ρωσία είναι πιο αποκεντρωμένη, καθιστώντας πιο δύσκολη την εφαρμογή εκτεταμένης λογοκρισίας. «Έχουν πολύ περισσότερους παρόχους υπηρεσιών διαδικτύου που λειτουργούν και διαχειρίζονται το δίκτυό τους με μεγαλύτερη ανεξαρτησία», είπε ο Φιλαστό.
Η διακοπή λειτουργίας βασίζεται σε εξοπλισμό που έχει επιβληθεί από την κυβέρνηση και έχει εγκατασταθεί σε διάφορα δίκτυα, με ποικίλα επίπεδα αποτελεσματικότητας. Από τις 20 Μαρτίου, τα στοιχεία του OONI δείχνουν ότι το Telegram αποκλείεται όλο και περισσότερο, ενώ έλεγχοι που πραγματοποιήθηκαν σε περισσότερα από 500 διαφορετικά δίκτυα υποδηλώνουν εκτεταμένες παρεμβολές στην υπηρεσία.
«Περνάω στην ταχυδρομική υπηρεσία με περιστέρια», δήλωσε ένας Ρώσος χρήστης του διαδικτύου σε ένα βίντεο που μεταδόθηκε από τηλεοπτικό σταθμό της Λευκορωσίας. «Πληρώνω για το διαδίκτυο και νιώθω ότι με ληστεύουν κάθε μήνα. Απλά παίρνουν τα λεφτά και δεν απολαμβάνω τα οφέλη του πολιτισμού».
Αναλυτές της Amnezia VPN, η οποία κατασκευάζει εργαλεία παράκαμψης της λογοκρισίας, αναφέρουν ότι οι αποκλεισμοί του Telegram είναι πιο εκτεταμένοι και υποδηλώνουν μεγαλύτερη τεχνική ικανότητα σε σχέση με προηγούμενες προσπάθειες της Ρωσίας να λογοκρίνει την πλατφόρμα. Περιέγραψαν προβλήματα πρόσβασης σε περισσότερες από δώδεκα περιοχές, συμπεριλαμβανομένων της Μόσχας και της Αγίας Πετρούπολης.
Ανέφεραν ότι οι λογοκριτές «αποκλείουν πιο ωμά και σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα, χωρίς πλέον να ανησυχούν ότι κάτι μπορεί να χαλάσει ή να ξεφύγει από τον έλεγχο».
Αυτό είναι πιθανό να γίνει ακόμη πιο έντονο. Οι ρωσικές αρχές έχουν υποδείξει αλλού ότι θα αποκλείσουν εντελώς το Telegram από τις αρχές Απριλίου, με τον επικεφαλής της ρωσικής Rostelecom να δηλώνει τον Μάρτιο ότι το WhatsApp ήταν «νεκρό» και ότι το Telegram θα ακολουθούσε σύντομα. Και τα δύο φαίνεται ότι πρόκειται να αντικατασταθούν από μια νέα, ελεγχόμενη από την κυβέρνηση εγχώρια υπηρεσία ανταλλαγής μηνυμάτων, το Max.
Περιορισμοί στο διαδίκτυο των κινητών
Η Ρωσία προβαίνει επίσης, εδώ και τουλάχιστον ένα χρόνο, σε διακοπή λειτουργίας των δικτύων κινητής τηλεφωνίας σε εκτεταμένες περιοχές της χώρας, επιτρέποντας πρόσβαση μόνο σε μια «λίστα επιτρεπόμενων» ιστότοπων που έχουν προ-εγκριθεί.
Νωρίτερα αυτό το μήνα, το διαδίκτυο στα κινητά τηλέφωνα στο κέντρο της Μόσχας διακόπηκε εντελώς, προκαλώντας εκτεταμένες διαταραχές, καθώς οι χρήστες δεν μπορούσαν να έχουν πρόσβαση σε τραπεζικές υπηρεσίες ή να πραγματοποιήσουν τηλεφωνικές κλήσεις.
Οι Ρώσοι λιανοπωλητές έχουν αναφερθεί σε αυξημένες πωλήσεις βομβητών και χαρτών, καθώς οι άνθρωποι προσπαθούν να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα.
Για το μεγαλύτερο μέρος του περασμένου έτους, οι διακοπές λειτουργίας και άλλες μορφές λογοκρισίας στο διαδίκτυο συγκαλύφθηκαν με επίσημες δικαιολογίες και εύλογη άρνηση ευθύνης, ανέφεραν η Amnezia και ο Φιλαστό. Αρχικά, οι αρχές δικαιολογούσαν τις διακοπές λειτουργίας στα κινητά – οι οποίες συχνά περιορίζονταν σε απομακρυσμένες περιοχές – λέγοντας ότι αυτές γίνονταν για την προστασία από ουκρανικά drones.
Οι αναλυτές της Amnezia αναφέρουν ότι οι προηγούμενες διακοπές λειτουργίας του διαδικτύου στα κινητά αποτελούσαν δοκιμή και ότι οι λογοκριτές τις εφάρμοσαν με προσοχή, προσπαθώντας να ελαχιστοποιήσουν τη ζημιά στις επιχειρήσεις.
Τώρα, όπως ανέφεραν, «οι ενημερώσεις φαίνεται να εφαρμόζονται αμέσως μόλις είναι έτοιμες», ενώ η Roskomnazdor, η ρωσική ρυθμιστική αρχή τηλεπικοινωνιών, «δοκιμάζει πώς θα λειτουργεί η οικονομία υπό αυστηρούς περιορισμούς οποιαδήποτε στιγμή του έτους».
«Σύμφωνα με τις προβλέψεις μας, οι διακοπές λειτουργίας στη Μόσχα θα γίνουν περισσότερο ή λιγότερο ρουτίνα», ανέφεραν.
Αν και οι αρχές δεν έχουν ακόμη διακόψει τη λειτουργία των οικιακών δικτύων, διαθέτουν την τεχνολογία για να το πράξουν και ενδέχεται να το κάνουν σύντομα. «Έχουμε παρατηρήσει παρόμοιες διακοπές λειτουργίας στο Ιράν και μπορούμε να εξαγάγουμε συμπεράσματα σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο αυτό θα μπορούσε να εφαρμοστεί στη Ρωσία», δήλωσαν οι αναλυτές.
Με πληροφορίες από Guardian
