Γνωστή ως η «πρωτεύουσα των παγόβουνων» του κόσμου, η Ιλουλίσατ στη βόρεια Γροιλανδία βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρή κοινωνική διάσπαση.
Σύμφωνα με τον δήμαρχο της πόλης, φίλοι και γείτονες έχουν πάψει να μιλούν μεταξύ τους λόγω της έντονης διαμάχης για τα κρουαζιερόπλοια που φέρνουν τουρίστες να θαυμάσουν τα παγωμένα τοπία.
Το φημισμένο φιόρδ της πόλης, ενταγμένο στη λίστα της Unesco, προσελκύει κάθε καλοκαίρι χιλιάδες επισκέπτες, δημιουργώντας οικονομικές ευκαιρίες. Ωστόσο, πολλοί τοπικοί τουριστικοί επιχειρηματίες δηλώνουν απογοητευμένοι, καταγγέλλοντας ότι μεγάλες εταιρείες από άλλες περιοχές της Γροιλανδίας και τη Δανία είτε μειώνουν τις τιμές εις βάρος τους, είτε τους αποκλείουν, με αποτέλεσμα τα τοπικά πλοιάρια να μένουν αδρανή στο λιμάνι.
Ο δήμαρχος, Λαρς Έρικ Γκαμπριέλσεν, κάλεσε τους κατοίκους να προβούν σε διαμαρτυρίες κατά της άφιξης των κρουαζιερόπλοιων, με πορείες και πανό, προκαλώντας την αντίδραση αρμόδιου υπουργού της τοπικής κυβέρνησης, που τον κατηγόρησε ότι τρομάζει τους τουρίστες.
Όπως τόνισε ο δήμαρχος, η κοινωνία έχει διχαστεί ανάμεσα σε όσους συνεργάζονται με τις εταιρείες Greenland Cruises (με έδρα το Νουκ) και τη δανέζικη Vela Nordic, και σε όσους απέχουν. «Δεν αναγνωρίζουμε πια τον εαυτό μας. Δεν χαιρετιόμαστε πλέον, γιατί έχουμε χωρίσει σε στρατόπεδα», αναφέρει χαρακτηριστικά. Υποστηρίζει πως αν τα κρουαζιερόπλοια σταματούσαν να συνεργάζονται με τις μεγάλες εταιρείες και τη Diskoline (ιδιωτική διαχειρίστρια μεταφορών), τότε οι τοπικοί φορολογούμενοι θα ωφελούνταν περισσότερο.
«Η κατάσταση είναι απελπιστική. Είμαστε πολύ στεναχωρημένοι. Και η κυβέρνηση δεν μπορεί καν να μας καταλάβει», συμπληρώνει.
Γροιλανδία: «Ατυχή σύγχυση εξουσίας και ακτιβισμού»
Η υπουργός Οικονομίας της Γροιλανδίας, Ναάγια Ναθάνιελσεν, καταδίκασε δημόσια τις ενέργειες του δημάρχου, κάνοντας λόγο για «ατυχή σύγχυση εξουσίας και ακτιβισμού». Υποστήριξε πως το μήνυμά του λειτουργεί ως προειδοποίηση στους επιχειρηματίες ότι ίσως αντιμετωπίσουν διαδηλώσεις από τις αρχές. Ήδη, αρκετές αφίξεις κρουαζιερόπλοιων έχουν ακυρωθεί, ενώ μερικές εταιρείες εξετάζουν το ενδεχόμενο να παρακάμψουν πλήρως την Ιλουλίσατ. Πέρυσι, μάλιστα, πλοίο αποκλείστηκε από το λιμάνι, επειδή χρησιμοποιούσε μόνο ξένους παρόχους δραστηριοτήτων.
Η διαμάχη συμπίπτει με μια κομβική συγκυρία για τη Γροιλανδία, όπου η αλιεία ιστορικά ήταν η κυρίαρχη ασχολία, αλλά πλέον ο τουρισμός σημειώνει σημαντική αύξηση καθώς λιώνουν τα αρκτικά παγόβουνα. Ο τουρισμός θεωρείται επιπλέον αναγκαίος για την ενίσχυση της οικονομικής αυτονομίας του νησιού και την προοπτική ανεξαρτησίας από τη Δανία, που την κυβέρνησε ως αποικία έως το 1953 και ακόμα ελέγχει την εξωτερική και αμυντική πολιτική της.
Το διεθνές ενδιαφέρον, ιδίως από τις ΗΠΑ, έχει οξυνθεί, με επίκεντρο τόσο τα μεταλλεύματα όσο και τον τουρισμό. Φέτος μάλιστα εγκαινιάστηκαν για πρώτη φορά απευθείας πτήσεις από Νέα Υόρκη προς Νουκ, ενώ νέο αεροδρόμιο κατασκευάζεται και στην Ιλουλίσατ.
Ο δήμαρχος κατηγορεί την υπουργό πως τον διαβάλλει ως «κακό άνθρωπο», ενώ το μόνο που επιδιώκει είναι να διασφαλιστεί η τοπική συμμετοχή στην κρουαζιέρα: «Θέλουμε να συνεχίσουμε να έχουμε ρόλο στον τουρισμό, ώστε τα παιδιά και τα εγγόνια μας να βρουν κι εκείνα τη θέση τους σε έναν αναπτυσσόμενο κλάδο». Όπως υποστηρίζει, ο νέος νόμος για τον τουρισμό που ψηφίστηκε πέρυσι με στόχο τη βιώσιμη ανάπτυξη και τοπικούς δεσμούς του κλάδου, δεν αρκεί. Αντιθέτως, προτείνει τη δημιουργία εθνικού οργανισμού τουρισμού με συμμετοχή δήμων και φορέων, ώστε να κατανέμεται δίκαια η δουλειά και οι πελάτες, ενώ ζητά αλλαγές στο φορολογικό σύστημα.
Γροιλανδία: Η ανησυχία για την διαχείριση του τουρισμού
Η Ένωση Τουριστικών Επιχειρήσεων Αρκτικής Κρουαζιέρας (AECO), η οποία πέρυσι συντόνισε συναντήσεις στην Ιλουλίσατ με τοπικούς φορείς, αναγνωρίζει τις ανησυχίες και σημειώνει πως η δυσαρέσκεια φαίνεται να στρέφεται πρωτίστως προς εταιρείες εγγεγραμμένες στη Γροιλανδία. Εκπρόσωπός της πρόσθεσε πως η κατάσταση αντανακλά τοπικές δυναμικές και διαφορετικές οπτικές για τη διαχείριση του τουρισμού.
Η διευθύνουσα σύμβουλος της Visit Greenland, Anne Nivíka Grødem, εξέφρασε έντονη ανησυχία για την αναταραχή που έχει ξεσπάσει στην Ιλουλίσατ, σημειώνοντας πως αυτή δεν επιδρά μόνο στους επισκέπτες, αλλά και στη συνεργασία μεταξύ όσων συνεισφέρουν στην τοπική απασχόληση.
Ο Christian Keldsen, διευθυντής της Greenland Business Association, σχολίασε ότι το επίκεντρο της διαφωνίας είναι το πώς ορίζεται ο «τοπικός». «Σύμφωνα με το γράμμα του νόμου, όλες οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην περιοχή είναι γροιλανδικές, έστω κι αν ορισμένοι ιδιοκτήτες διαμένουν εκτός, όπως στη Δανία».
Η Diskoline, σε ανακοίνωσή της, δήλωσε ότι υπάρχει χώρος για τόσο υφιστάμενους όσο και νέους παρόχους, καθώς ο αυξανόμενος αριθμός επισκεπτών μπορεί να στηρίξει ένα δυναμικό και ποικιλόμορφο τοπικό τουρισμό. Τόνισε επίσης ότι αποτελεί εργοδότη με συνεχές ωράριο καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, δίνοντας προτεραιότητα σε ντόπιους εργαζόμενους πριν την αναζήτηση προσωπικού στο εξωτερικό.
