Τι σημασία μπορεί να έχει ένα όνομα; Ίσως περισσότερη απ’ όση νομίζουμε.
Σε πολλές χώρες, η επιλογή ονόματος δεν είναι απλώς θέμα επιθυμίας των γονέων, αλλά επηρεάζεται από αυστηρούς κανόνες και, σε ορισμένες περιπτώσεις, από απαγορεύσεις.
Ονόματα που θεωρούνται «αμήχανα», υπερβολικά, παραπλανητικά ή ακόμη και… «πολύ διάσημα» μπορεί να απορριφθούν. Από το «Tom» στην Πορτογαλία μέχρι τη «Nutella» στη Γαλλία, το BBC Bitesize παρουσίασε το 2024 μερικές από τις πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις ονομάτων που απαγορεύτηκαν, όπως και τους λόγους πίσω από αυτές τις αποφάσεις.
Γαλλία: «Όχι σε ονόματα που προκαλούν αμηχανία»
Είναι αρκετά σύνηθες οι γονείς να θέλουν να επιλέξουν ένα όνομα με νόημα λιγότερο συνηθισμένο, όμως να εμπνέονται από αγαπημένο σνακ.
Κι όμως, μια οικογένεια στη Γαλλία επιχείρησε να ονομάσει το νέο μέλος της «Νουτέλα». Το 2015, δικαστής στη Βαλενσιέν της βόρειας Γαλλίας αρνήθηκε να εγκρίνει το όνομα. Παρότι υπήρξαν ανησυχίες για τη χρήση εμπορικού σήματος, τελικά κρίθηκε ότι το παιδί δεν μπορούσε να πάρει αυτό το όνομα λόγω του κινδύνου χλευασμού. Όταν οι γονείς αρνήθηκαν να παραστούν στην ακροαματική διαδικασία, ο δικαστής όρισε το όνομα «Ella». Αν και σε αυτή την περίπτωση το θέμα του brand δεν ήταν το βασικό ζήτημα, παρόμοιες επιλογές έχουν απαγορευτεί και αλλού – όπως τα ονόματα Mercedes ή Chanel στην Ελβετία.
Σουηδία: «Όχι σε ονόματα που... δεν είναι ονόματα»
Η Σουηδία πλαισιώνεται από αυστηρούς κανόνες γύρω από το τι επιτρέπεται και τι όχι στη διαδικασία της επιλογής ονόματος για ένα παιδί, με στόχο να αποφευχθεί οποιαδήποτε «μελλοντική αμηχανία». Έτσι, δεν προκαλεί έκπληξη ότι το όνομα Brfxxccxxmnpcccclllmmnprxvclmnckssqlbb11116 απορρίφθηκε. Το 1996, μια οικογένεια επέλεξε αυτό το παράξενο όνομα 43 χαρακτήρων για τον γιο της – το οποίο θα προφερόταν «Albin» – ως διαμαρτυρία επειδή τους επιβλήθηκε πρόστιμο για καθυστέρηση στην καταχώριση του ονόματος. Όταν απορρίφθηκε, προσπάθησαν να δηλώσουν το όνομα «A» (και πάλι ως «Albin»), αλλά ούτε αυτό εγκρίθηκε. Τελικά, τον ονόμασαν Albin. Ονόματα όπως Metallica, Superman, Veranda και Ikea έχουν επίσης απορριφθεί από τις σουηδικές αρχές.
Νέα Ζηλανδία: Απαγορεύονται ονόματα που αποτελούν επίσημους τίτλους
Και στη Νέα Ζηλανδία ισχύει ο «κανόνας της αμηχανίας», αλλά υπάρχουν και αρκετές άλλες παράμετροι που λαμβάνονται υπόψη κατά την έγκριση ονομάτων. Απαγορεύεται κάθε όνομα που μπορεί να περιλαμβάνει ή να μοιάζει με επίσημο τίτλο ή βαθμό – και ένα από τα πιο συνηθισμένα τέτοια ονόματα είναι το «Justice» (Δικαστής). Ως επίσημος τίτλος δικαστή, το όνομα αυτό απαγορεύεται, μαζί με τα «Saint» (Άγιος), «Bishop» (Επίσκοπος), «Knight» (Ιππότης) και «Mr.» (Κύριος).
Ένας άλλος κανόνας για τα ονόματα είναι ότι δεν πρέπει να είναι «αδικαιολόγητα μακρά ή χωρίς λόγο». Έτσι, μια υπόθεση του 2008 προκάλεσε έκπληξη, καθώς είχε ξεφύγει από τον έλεγχο. Κατά τη διάρκεια μιας υπόθεσης για την επιμέλεια εννιάχρονου κοριτσιού, ο αρμόδιος δικαστής ανακάλυψε ότι το όνομά της ήταν «Talula Does the Hula From Hawaii» – ένα όνομα που -όπως ήταν φυσικό- μισούσε τόσο πολύ, με αποτέλεσμα να μην έχει πει ποτέ σε κανέναν πώς ονομαζόταν πραγματικά. Ο δικαστής της επέτρεψε να αλλάξει το όνομά της – με αυστηρή επίπληξη προς τους γονείς της.
Ιαπωνία: «Όχι σε ονόματα που ενδέχεται να προκαλούν εξευτελισμό»
Μια επιλογή ονόματος στην Ιαπωνία το 1994 προκάλεσε τόσο μεγάλη αντιπαράθεση, που οδήγησε σε έντονη συζήτηση κατά τη διάρκεια συνεδρίασης του ιαπωνικού Υπουργικού Συμβουλίου. Μια οικογένεια αποφάσισε να ονομάσει το αγοράκι της «Akuma» – που κυριολεκτικά σημαίνει «διάβολος». Ο πατέρας δήλωσε ότι επέλεξε αυτό το όνομα επειδή ήθελε ο γιος του να ξεχωρίζει με ένα αξέχαστο και απολύτως μοναδικό όνομα. Αρχικά, το όνομα έγινε δεκτό, αλλά στη συνέχεια αμφισβητήθηκε από τις αρχές, οι οποίες θεώρησαν ότι θα οδηγούσε σε διακρίσεις.
Το όνομα θεωρήθηκε τόσο αμφιλεγόμενο που σχολιάστηκε και από μέλη της ιαπωνικής κυβέρνησης, ενώ το ηθικό ζήτημα του κατά πόσον το κράτος πρέπει να έχει το δικαίωμα να παρεμβαίνει σε θέματα ονοματοδοσίας εξελίχθηκε σε εθνική συζήτηση.
Τελικά, η οικογένεια υποχώρησε μετά από μια μακρά νομική μάχη.
Πορτογαλία: Απαγορεύεται το όνομα «Tom»
«Ο κόσμος έχει αναμφισβήτητα γίνει καλύτερος χάρη στους Tom – Jones, Holland, Hardy και Hanks, για να αναφέρουμε μερικούς – αλλά το όνομα αυτό απαγορεύεται εντελώς στην Πορτογαλία», αναφέρει το BBC Bitesize.
Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι τα ονόματα στην Πορτογαλία πρέπει να ακολουθούν την παραδοσιακή πορτογαλική ορθογραφία.
Η κυβέρνηση διαθέτει έναν κατάλογο προ-εγκεκριμένων ονομάτων από τον οποίο πρέπει να επιλέξουν όλοι οι νέοι γονείς. Έτσι, ενώ το Tom απαγορεύεται. Το Tomás επιτρέπεται. Εξαιρέσεις στους κανόνες ονοματοδοσίας γίνονται για οικογένειες όπου ένας από τους γονείς δεν είναι Πορτογάλος ή έχει διπλή υπηκοότητα, αλλά με μία προϋπόθεση ότι το όνομα επιτρέπεται στη χώρα καταγωγής τους.
Το BBC Bitesize του BBC χρησιμοποιείται απευθυνόμενο στη μαθητική κοινότητα
