Η Ταϊβάν είναι μια νησιωτική δημοκρατία που βρίσκεται σε μια εύθραυστη γεωπολιτική θέση, εν μέσω της αυξανόμενης έντασης μεταξύ των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας. Η αναφορά του Ντόναλντ Τραμπ για πιθανή χρήση στρατιωτικής βίας προκειμένου να αποκτήσει τον έλεγχο της Γροιλανδίας και της Διώρυγας του Παναμά προκάλεσε ανησυχία και έντονο προβληματισμό στην Ταϊπέι.
Η κυβέρνηση της Ταϊβάν, αν και επισήμως σιωπηλή, παρακολουθεί προσεκτικά τις εξελίξεις, καθώς βλέπει παραλληλισμούς με τη δική της κατάσταση και το διαρκές απειλητικό αφήγημα της Κίνας για πιθανή στρατιωτική επέμβαση στο νησί, σύμφωνα με εκτενές ρεπορτάζ του Politico. Η απότομη και απρόβλεπτη ρητορική του Ντόναλντ Τραμπ όσον αφορά στη Γροιλανδία και τον Παναμά δημιούργησε κύμα ανησυχίας στην Ταϊβάν. Ο Τραμπ, επαναλαμβάνοντας την πεποίθησή του ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να αποκτήσουν τον έλεγχο της Γροιλανδίας για λόγους «διεθνούς ασφάλειας», έθεσε ένα επικίνδυνο προηγούμενο.
Ταϊβανέζοι αξιωματούχοι και αναλυτές εκφράζουν φόβους ότι μια ανάλογη αλλαγή στρατηγικής από τις ΗΠΑ θα μπορούσε να έχει σοβαρές επιπτώσεις στη διαχρονική υποστήριξη της Ουάσινγκτον προς την Ταϊβάν.
Ο πρώην εκπρόσωπος της προεδρίας της Ταϊβάν, Kolas Yotaka, έγραψε σε ανάρτησή του στο X (πρώην Twitter): «Αυτή η ρητορική μάς θυμίζει την αβεβαιότητα που συνοδεύει έναν Τραμπ 2.0. Ίσως να μην το εννοεί κυριολεκτικά, αλλά πρέπει να το λάβουμε σοβαρά υπόψη».
Taiwanese people want to believe in Trump. Our pro-democracy media mostly covers him in a positive light. But his comments on Greenland, Canada, and Panama, remind us of the uncertainty that comes with Trump 2.0. He may not mean it literally but we should take it seriously.
— Kolas Yotaka (@Kolas_Yotaka) January 9, 2025
Ο πρώην βουλευτής του αντιπολιτευόμενου κόμματος KMT, Τζέισον Χσου, ο οποίος πλέον εργάζεται στο Hudson Institute, σημείωσε ότι το βασικό ζήτημα είναι η αστάθεια των δηλώσεων του Τραμπ: «Η ανησυχία μας είναι ότι εάν ο Τραμπ πει κάτι και συμφωνήσουμε, ξαφνικά μπορεί να αλλάξει γνώμη». Η επίσημη κυβέρνηση της Ταϊβάν δεν έχει προβεί σε δηλώσεις, ενώ η ταϊβανέζικη αποστολή στην Ουάσινγκτον αρνήθηκε να σχολιάσει.
Ο φόβος της Ταϊβάν για την αμερικανική στάση
Η Ταϊβάν εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την αμερικανική στρατιωτική υποστήριξη, ιδιαίτερα απέναντι στις αυξανόμενες απειλές της Κίνας. Οι ΗΠΑ, αν και δεν αναγνωρίζουν επισήμως την Ταϊβάν ως ανεξάρτητο κράτος, έχουν δεσμευτεί για την άμυνά της μέσω του Taiwan Relations Act (1979).
Η ανησυχία έγκειται στο γεγονός ότι εάν ο Τραμπ είναι διατεθειμένος να επιβάλει τη στρατιωτική ισχύ των ΗΠΑ απέναντι σε παραδοσιακούς συμμάχους όπως η Δανία (Γροιλανδία) και ο Παναμάς, αυτό μπορεί να οδηγήσει σε επικίνδυνα προηγούμενα.
Ο Hal Brands, πρώην ειδικός σύμβουλος του Υπουργείου Άμυνας των ΗΠΑ, σχολίασε ότι η ρητορική του Τραμπ μπορεί να ενθαρρύνει το Πεκίνο:
«Σε ποια αρχή θα μπορούσαν οι ΗΠΑ να αντιταχθούν, εάν η Κίνα χρησιμοποιήσει την ίδια λογική για να καταλάβει την Ταϊβάν; Οι Κινέζοι και Ρώσοι προπαγανδιστές ήδη εκμεταλλεύονται αυτές τις δηλώσεις».
Η κινεζική στρατηγική και η σημασία της Γροιλανδίας
Η Ταϊβάν γνωρίζει πολύ καλά ότι η Κίνα παρακολουθεί στενά τις αμερικανικές κινήσεις και χρησιμοποιεί κάθε ευκαιρία για να ενισχύσει το δικό της αφήγημα. Η Γροιλανδία έχει στρατηγική σημασία για την Κίνα, καθώς αποτελεί μέρος της Αρκτικής στρατηγικής του Πεκίνου.
Η Κίνα έχει επιχειρήσει να αυξήσει την επιρροή της στην περιοχή μέσω επενδύσεων και οικονομικών συμφωνιών, κάτι που ενοχλεί τις ΗΠΑ. Το Πεκίνο επίσης διεκδικεί ρόλο στην Αρκτική, χρησιμοποιώντας τον όρο "Κράτος κοντά στην Αρκτική", και αναπτύσσει επιστημονικές και εμπορικές αποστολές στην περιοχή.
Η Ταϊβάν κατανοεί ότι οποιαδήποτε αμερικανική επιθετική ενέργεια στη Γροιλανδία μπορεί να ενισχύσει την κινεζική προπαγάνδα, δίνοντας στο Πεκίνο το αφήγημα ότι "οι ΗΠΑ κάνουν ακριβώς το ίδιο πράγμα που κατηγορούν την Κίνα ότι σχεδιάζει να κάνει στην Ταϊβάν".
Εκτός από τη γεωπολιτική ανησυχία, η Ταϊβάν προβληματίζεται και για την οικονομική διάσταση της αμερικανικής πολιτικής. Ο Τραμπ έχει απειλήσει να επιβάλει δασμούς 100% στις ταϊβανέζικες εισαγωγές ημιαγωγών με στόχο να μεταφέρει την παραγωγή στις ΗΠΑ.
Η Ταϊβάν είναι ο παγκόσμιος ηγέτης στην παραγωγή ημιαγωγών μέσω της Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC), και τυχόν περιορισμοί ή δασμοί θα μπορούσαν να πλήξουν σοβαρά την οικονομία του νησιού.
Η Ταϊβάν φοβάται την απρόβλεπτη εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ
Το κύριο ζήτημα που απασχολεί την Ταϊβάν είναι η απρόβλεπτη στάση των ΗΠΑ υπό τον Τραμπ. Η διακυβέρνησή του χαρακτηρίστηκε από ακραίες διακυμάνσεις στη ρητορική, γεγονός που προβληματίζει τους Ταϊβανέζους αξιωματούχους. Ο Δημοκρατικός βουλευτής Ami Bera, συμπρόεδρος της Κοινοβουλευτικής Ομάδας για την Ταϊβάν, δήλωσε:
«Δεν με εκπλήσσει που ερμηνεύουν τα σχόλια του Τραμπ ως πηγή ανασφάλειας – δεν γνωρίζουμε πώς θα προσεγγίσει την Ταϊβάν». Εν τω μεταξύ, η κυβέρνηση Μπάιντεν δεν έχει ξεκαθαρίσει πώς θα χειριστεί το ζήτημα εάν ο Τραμπ επιστρέψει στην εξουσία.
Η Ταϊβάν παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στη Γροιλανδία, διότι αναγνωρίζει ότι η αλλαγή στρατηγικής των ΗΠΑ μπορεί να επηρεάσει άμεσα την ασφάλεια του νησιού. Η απρόβλεπτη εξωτερική πολιτική του Τραμπ, η πιθανότητα μείωσης της αμερικανικής στρατιωτικής υποστήριξης, καθώς και η επιθετική ρητορική της Κίνας, καθιστούν την κατάσταση ιδιαίτερα ρευστή.
Η Ταϊπέι γνωρίζει ότι εάν οι ΗΠΑ μπορούν να απειλήσουν την κυριαρχία της Γροιλανδίας, τότε και η Κίνα μπορεί να χρησιμοποιήσει την ίδια λογική για να διεκδικήσει την Ταϊβάν – κάτι που η διεθνής κοινότητα δεν μπορεί να αγνοήσει.
