Τα αντιμεταναστευτικά ακροδεξιά κόμματα σημείωσαν μεγάλα κέρδη στις ευρωεκλογές του 2024 και το πιθανότερο είναι να επηρεάσει τη μελλοντική ευρωπαική μεταναστευτική πολιτική, με τον επικεφαλής της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR) να αποδοκιμάζει την εργαλειοποίηση του μεταναστευτικού τόσο από την πολιτική σκηνή της ΕΕ, όσο και από εκείνη των ΗΠΑ.
«Συμφωνούμε όλοι ότι πρόκειται για μια πρόκληση» δήλωσε ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, Φίλιπο Γκράντι, στο Γαλλικό Πρακτορείο (AFP). Ωστόσο, «το να ισχυρίζονται ότι πρόκειται για εισβολή, για κακόβουλους ανθρώπους που έρχονται να κλέψουν τις δουλειές σας, να απειλήσουν τις αξίες σας, την ασφάλειά σας και ότι συνεπώς πρέπει να φύγουν, ότι πρέπει να υψώσουμε φράγματα, δεν λύνει το πρόβλημα» της μετανάστευσης.
Όπως δήλωσε, τα μέτρα αυτά το μόνο που κάνουν να είναι να επιδεινώνουν την κατάσταση, η οποία ευνοεί την παράτυπη μετανάστευση που είναι πιο «δύσκολα διαχειρίσιμη». Όταν ρωτήθηκε για τις τελευταίες ευρωεκλογές και την αμερικανική προεκλογική εκστρατεία, ο Γκράντι δήλωσε ότι «η μόνη μεγάλη ανησυχία του είναι ότι το θέμα της μετανάστευσης και των προσφύγων έχει πολιτικοποιηθεί τόσο πολύ, εν μέρει γιατί ορισμένοι πολιτικοί το εργαλειοποίησαν».
Κάλεσε τις ΗΠΑ να συνεργαστούν για την εξεύρεση λύσεων. «Αυτός είναι ο σωστός τρόπος» δήλωσε παρότι αυτό φαίνεται «λιγότερο ελκυστικό» σε πολιτικό επίπεδο και «πολύ δύσκολο να εξηγηθεί στους ψηφοφόρους». Ο Γκράντι δήλωσε ανήσυχος μετά την άνοδο της ακροδεξιάς στις ευρωεκλογές «γιατί όλοι κοιτάζουν την Ευρώπη».
Στις αρχές Μαΐου, ο ειδικός απεσταλμένος της UNHCR για την κατάσταση στην κεντρική και τη δυτική Μεσόγειο, Βενσάν Κοστέλ, προειδοποίησε ότι εάν υπάρξει κατάρρευση των αξιών προστασίας για τους πρόσφυγες στην Ευρώπη, «θα δούμε μια ίδια τάση και αλλού».
Ωστόσο, οι μεταναστευτικές και προσφυγικές ροές μεταξύ των αναπτυσσόμενων χωρών είναι μεγαλύτερες σε σχέση με αυτές προς τις πλούσιες χώρες, σύμφωνα με τον ΟΗΕ. «Ο αριθμός των ανθρώπων που πέρασαν τη Μεσόγειο τους πρώτους μήνες του 2024 είναι της τάξης των 60.000 με 70.000. Το Τσαντ δέχτηκε 600.000 Σουδανούς μέσα σε έναν χρόνο, δηλαδή δεκαπλάσιους», υπογράμμισε ο Γκράντι.
Ο επικεφαλής της UNHCR ελπίζει «η αντιμεταναστευτική και αντιπροσφυγική ρητορική που ακούσαμε κατά τη διάρκεια της (προεκλογικής) εκστρατείας να μειωθεί» τώρα που οι ευρωεκλογές τελείωσαν.
«Θα συνεργαστούμε με όλους αυτούς που θα ανήκουν στους ευρωπαϊκούς θεσμούς»
«Θα συνεργαστούμε με όλο τον κόσμο, ως συνήθως» τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι το θέμα της μετανάστευσης προϋποθέτει δουλειά σε αρκετά μέτωπα. Στις αρχές Μαΐου, η UNHCR είχε ήδη καλέσει τις ευρωπαϊκές χώρες να μην περιορίσουν τη μεταναστευτική πολιτική στους «ελέγχους των θαλασσίων συνόρων».
Η ΕΕ είναι σημαντικός παράγοντας στους τομείς της αναπτυξιακής βοήθειας και της ανθρωπιστικής βοήθειας, αλλά πρέπει να προχωρήσει παραπέρα, «να είναι πολιτικός παράγοντας, να γίνει πολύ πιο στρατηγικός ώστε να αντιμετωπίσει δυναμικά τις αιτίες αυτών των μετακινήσεων πληθυσμών και να βοηθήσει όλες τις χώρες διαμετακόμισης» σημείωσε ο Γκράντι.
