Πολιτικό σεισμό προκάλεσαν τα χθεσινά αποτελέσματα στη Γαλλία, με τη χώρα να οδηγείται σε πρόωρες βουλευτικές εκλογές. Ο Πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, λίγο μετά την ανακοίνωση του exit poll, προχώρησε σε μια δραματική ανακοίνωση πρόωρων εκλογών, προκαλώντας τη διάλυση της Εθνοσυνέλευσης. Μια απροσδόκητη απόφαση που προκάλεσε έκπληξη, απορία και αβεβαιότητα.
Από χθες οι μετασεισμοί εξαιτίας της αναπάντεχης απόφασης είναι το ίδιο ισχυροί με όσα ακολούθησαν τη συντριπτική ήττα της κυβερνώσας συμμαχίας του Γάλλου Προέδρου. Μάλιστα, θεωρείται μια κίνηση υψηλού ρίσκου, αφού, μεταξύ άλλων, οι επερχόμενες εκλογές των δύο γύρων θα διεξαχθούν λίγες μέρες πριν από την επίσημη έναρξη των Ολυμπιακών Αγώνων. Είναι χαρακτηριστικό ότι στον γαλλικό Τύπο περιγράφουν την ενέργεια του Μακρόν ως ένα άλμα προς το άγνωστο, με συνέπειες που μπορεί να αποδειχθούν ανυπολόγιστες. «Θα είναι οι πιο σημαντικές βουλευτικές εκλογές για τη Γαλλία και τους Γάλλους», δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών, Μπρουνό Λε Μερ.
Η νίκη της Λεπέν ήταν αναμενόμενη και όλοι γνώριζαν ότι ο Μακρόν θα ερχόταν αντιμέτωπος με μια καθαρή ήττα. Ουδείς περίμενε, όμως, τη συγκεκριμένη εκλογική ταπείνωση. Ειδικότερα, τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η Εθνική Συσπείρωση (RN) της Μαρίν Λεπέν συγκέντρωσε το 31,5% των ψήφων έναντι του κυβερνητικού συνασπισμού του Μακρόν που έλαβε μόλις 14,6%, ενώ λίγο έλειψε να βρεθεί στην τρίτη θέση, πίσω από την κεντροαριστερά, που με επικεφαλής τον Ραφαέλ Γκλικσμάν συγκεντρώνει 13,8%.
Οι γαλλικές κάλπες ανέδειξαν τον συσσωρευμένο θυμό των πολιτών για διάφορες πολιτικές κινήσεις του Προέδρου Μακρόν και αντανακλούν μια οδυνηρή πραγματικότητα.
«Πήρα το μήνυμά σας», σημείωσε ο Γάλλος Πρόεδρος στο διάγγελμά του προς τους πολίτες και πρόσθεσε ότι: «Δεν θα το αφήσω χωρίς απάντηση. Η Γαλλία χρειάζεται καθαρή πλειοψηφία, με γαλήνη και αρμονία», υποστήριξε και συμπλήρωσε ότι δεν μπορεί να υποχωρήσει μπροστά στην άνοδο της ακροδεξιάς «παντού στην Ευρώπη».
Αναντίρρητα, το κέντρο βάρους πολιτικά μετατοπίζεται προς τη συντηρητική κατεύθυνση και, όπως είδαμε, το ακροδεξιό κύμα σαρώνει ολόκληρη την Ευρώπη, από την Ιταλία, τη Γερμανία και την Αυστρία μέχρι και την Ολλανδία. Την ίδια στιγμή, η Γαλλία ηγείται αυτής της σκοτεινής πορείας που κάνει τα μαύρα σύννεφα πάνω από την Ευρώπη να πυκνώνουν, καθώς τα εθνικιστικά, λαϊκιστικά και ευρωσκεπτικιστικά κόμματα καταλαμβάνουν περίπου 130 έδρες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Πώς εξηγείται αυτή η ακροδεξιά στροφή και ποιοι ήταν οι λόγοι που κυριάρχησε ο εκλεκτός της Λεπέν, Ζορντάν Μπαρντελά, πρόεδρος του γαλλικού ακροδεξιού κόμματος Εθνικός Συναγερμός και επικεφαλής της λίστας του στις ευρωεκλογές;
Το βέβαιο είναι ότι οι φετινές ευρωεκλογές σηματοδοτούν μια σημαντική μεταβολή στους πολιτικούς συσχετισμούς. Θέματα όπως η ακρίβεια, η αγοραστική δύναμη, η ανασφάλεια, η μετανάστευση, η πράσινη μετάβαση και ο πόλεμος στην Ουκρανία επηρέασαν καταλυτικά το εκλογικό ακροατήριο και τροφοδότησαν το ακροδεξιό μέτωπο. Ως εκ τούτου, η αντισυστημική ψήφος μεταφράστηκε όχι μόνο σε εκλογικά κέρδη αλλά και σε πολιτική επιρροή για την επόμενη μέρα.
Οι γαλλικές κάλπες ανέδειξαν τον συσσωρευμένο θυμό των πολιτών για διάφορες πολιτικές κινήσεις του προέδρου Μακρόν και αντανακλούν μια οδυνηρή πραγματικότητα. Αρχικά, το κόμμα της Λεπέν είναι οφθαλμοφανές ότι δεν τρομάζει όπως παλιότερα. Η ίδια κατάφερε να εκμεταλλευτεί την παρουσία του ακραίου Ζεμούρ και να φρεσκάρει την τελική παρουσία της, εμφανίζοντας ένα πιο ώριμο πολιτικό προσωπείο. Κάποτε θεωρούνταν απειλή για τα κόμματα εξουσίας. Σήμερα έχει καταφέρει να εξαφανίσει τα «αντιλεπενικά» χαρακτηριστικά του παρελθόντος.
Καταρχάς, φέρνοντας στο προσκήνιο τον 28χρονο Ζορντάν Μπαρντελά, ο οποίος μεγάλωσε σε ένα προάστιο του Παρισιού και με τον μισαλλόδοξο λόγο του έχει προσελκύσει ένα ισχυρό κομμάτι της γαλλικής νεολαίας. Έχει 1,3 εκατομμύρια ακολούθους στο TikTok, το αγαπημένο μέσο κοινωνικής δικτύωσης των νέων. Ουσιαστικά, με το χαμογελαστό του πρόσωπο και τις επικοινωνιακές του τακτικές έχει επιτύχει να «κανονικοποιήσει» πλήρως το ακροδεξιό αφήγημα της Λεπέν. Είναι ο Μπαρντελά το «νέο πρόσωπο της Ευρώπης;», αναρωτιόταν διόλου τυχαία στην ανάλυσή του το Politico. Πάντως, είναι ενδεικτικό ότι σε πρόσφατη λίστα γαλλικής εφημερίδας με τις 50 πιο δημοφιλείς προσωπικότητες στη Γαλλία, ο Μπαρντελά ήταν ο μοναδικός πολιτικός.
Αν και κατηγορήθηκε για τη ρηχότητα των πολιτικών επιχειρημάτων του και την έλλειψη κατανόησης σημαντικών ζητημάτων, όλο αυτό το διάστημα διεύρυνε σταθερά το ποσοστό του, ξεπερνώντας κατά πολύ τη Βαλερί Χαγιέ, υποψήφια του Μακρόν στην προεκλογική κούρσα.
Συγχρόνως, μια κρίσιμη μάζα ψηφοφόρων που ανήκουν στη μετριοπαθή αριστερά και ήλπιζαν στον Μακρόν για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα έχει επιστρέψει στα παλιά της λημέρια λόγω της δυναμικής του κεντροαριστερού Γκλικσμάν. Σε μια δύσκολη συγκυρία για την αριστερά, είναι ο μόνος πολιτικός που επιχείρησε να ενώσει αλλά και να ανανεώσει τη γαλλική σοσιαλδημοκρατία.
Η μεγάλη ήττα του Γάλλου Προέδρου οφείλεται και σε κομβικές πολιτικές αποφάσεις. Για παράδειγμα, ήρθε αντιμέτωπος με μια αντίφαση, αφού αφενός επιθυμούσε να περιορίσει την ακροδεξιά ψήφο, ωστόσο δεν ακολούθησε μια πολιτική ικανή να ξεριζώσει τις ρίζες της, οι οποίες είναι πολύ βαθύτερες από την απορριπτική στάση έναντι της μετανάστευσης. Συγχρόνως, υπήρξαν πρακτικές που ακολούθησε ο Γάλλος Πρόεδρος οι οποίες θεωρήθηκαν αυταρχικές, ενώ επέμενε, υιοθετώντας αμφιλεγόμενες μεταρρυθμίσεις. Έτσι, όχι μόνο χαρακτηρίστηκε ως απόμακρος και αδιάφορος απέναντι στα προβλήματα των Γάλλων πολιτών αλλά το κίνημα του αντιμακρονισμού κυριάρχησε οριζόντια σε όλες τις ηλικιακές ομάδες.
Στη σκιά της πολιτικής κρίσης που ταλανίζει τη Γαλλία, το φάντασμα του Πιερ Πουζάντ τρομάζει την Ευρώπη. Να θυμίσουμε ότι ο Π. Πουζάντ ήταν ο πρώτος χαρισματικός ηγέτης της γαλλικής ακροδεξιάς αλλά και εκείνος που ενέπνευσε τη Λεπέν να ασχοληθεί με την πολιτική. Έγινε γνωστός γιατί αντέδρασε με βιαιότητα σε φορολογικό έλεγχο το 1953 και ως ο πολιτικός που υποστήριζε ότι η Βουλή των Αντιπροσώπων αποτελεί «το μεγαλύτερο μπουρδέλο στο Παρίσι». Σήμερα, το όνομά του εμφανίζεται και πάλι στο προσκήνιο, δημιουργώντας αναπόφευκτες συγκρίσεις.
Η κληρονομιά του πουζαντισμού, της συντηρητικής αντιδραστικής κίνησης για την προστασία των επαγγελματικών συμφερόντων των μικροεμπόρων, είναι εδώ και ενισχύει την ισχύ του Εθνικού Μετώπου. Τα αποτελέσματα των εκλογών στη Γαλλία σοκάρουν το κοινό της Ευρώπης. Τα χειρότερα, όμως, είναι μπροστά μας.
