Περίπου ένα δισεκατομμύριο πολίτες στην Ινδία δεν έχουν διαθέσιμο εισόδημα για να δαπανήσουν σε καταναλωτικά αγαθά ή υπηρεσίες, σύμφωνα με νέα έκθεση της εταιρείας venture capital, Blume Ventures. Αντίθετα, η πραγματική καταναλωτική τάξη της χώρας – δηλαδή το κοινό που αποτελεί πιθανή αγορά για επιχειρήσεις και νεοφυείς εταιρείες – είναι μόλις 130-140 εκατομμύρια άτομα, αριθμός αντίστοιχος του πληθυσμού του Μεξικού.
Ένα επιπλέον τμήμα 300 εκατομμυρίων ανθρώπων κατατάσσεται στους «ανερχόμενους» καταναλωτές, οι οποίοι ξεκινούν να ξοδεύουν, κυρίως λόγω της ευκολίας που προσφέρουν οι ψηφιακές πληρωμές. Παρόλα αυτά, η κατανάλωση δεν διευρύνεται, αλλά αντίθετα, επικεντρώνεται στους ήδη εύπορους πολίτες, οι οποίοι γίνονται ακόμα πλουσιότεροι.
Αυτή η τάση έχει οδηγήσει σε αύξηση της ζήτησης για πολυτελή προϊόντα και υπηρεσίες, όπως ακριβά smartphones και κλειστές οικιστικές κοινότητες, ενώ η αγορά των πιο προσιτών κατοικιών έχει περιοριστεί δραματικά – από 40% του συνόλου πριν πέντε χρόνια, σήμερα αντιστοιχεί μόλις στο 18%. Παράλληλα, η «οικονομία της εμπειρίας» σημειώνει άνθηση, με συναυλίες παγκοσμίου φήμης καλλιτεχνών, όπως των Coldplay και Ed Sheeran, να ξεπουλούν εισιτήρια παρά τις υψηλές τιμές.
Οι εταιρείες που προσαρμόστηκαν στη νέα πραγματικότητα έχουν αποκομίσει σημαντικά κέρδη, ενώ όσες επικεντρώθηκαν στη μαζική αγορά, βλέπουν τη θέση τους να αποδυναμώνεται.
Αυξανόμενες ανισότητες και πτώση των αποταμιεύσεων
Η έκθεση επιβεβαιώνει την άποψη ότι η ανάκαμψη της ινδικής οικονομίας μετά την πανδημία είναι «Κ-σχήματος» – δηλαδή, οι πλούσιοι έγιναν πλουσιότεροι, ενώ η αγοραστική δύναμη των φτωχών μειώθηκε δραματικά.
Από το 1990 μέχρι σήμερα, το μερίδιο του εθνικού εισοδήματος που κατέχει το ανώτερο 10% των Ινδών αυξήθηκε από 34% σε 57,7%, ενώ το κατώτερο 50% είδε το δικό του μερίδιο να μειώνεται από 22,2% σε 15%.
Ταυτόχρονα, η μεσαία τάξη δέχεται οικονομική πίεση, με τους μισθούς να παραμένουν στάσιμοι και τις καθαρές αποταμιεύσεις των νοικοκυριών να αγγίζουν ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Η Τράπεζα της Ινδίας (RBI) έχει επιβάλει αυστηρότερους περιορισμούς στον δανεισμό, γεγονός που επηρεάζει την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών που βασίζονταν σε καταναλωτικά δάνεια.
Η έκθεση προειδοποιεί ότι η αυτοματοποίηση και η τεχνητή νοημοσύνη θα επιφέρουν περαιτέρω προβλήματα στην απασχόληση. Σύμφωνα με στοιχεία της Marcellus Investment Managers, οι θέσεις εργασίας σε τομείς όπως η γραμματειακή υποστήριξη και η βιομηχανική επίβλεψη μειώνονται αισθητά, πλήττοντας κυρίως τους εργαζόμενους της μεσαίας τάξης.
Η πρόσφατη οικονομική έκθεση της ινδικής κυβέρνησης επισημαίνει ότι η τεχνολογική ανεργία είναι ιδιαίτερα ανησυχητική για μια χώρα όπου ο τομέας των υπηρεσιών κυριαρχεί στην οικονομία. Η πτώση της κατανάλωσης λόγω απώλειας θέσεων εργασίας μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την οικονομική ανάπτυξη της Ινδίας.
Βραχυπρόθεσμα, δύο παράγοντες μπορεί να στηρίξουν την κατανάλωση: η αύξηση της ζήτησης στις αγροτικές περιοχές, λόγω καλής σοδειάς, και η πρόσφατη φορολογική ελάφρυνση 12 δισ. δολαρίων στον κρατικό προϋπολογισμό. Ωστόσο, οι αναλυτές επισημαίνουν ότι αυτοί οι παράγοντες δεν αρκούν για να αλλάξουν την ευρύτερη τάση της διεύρυνσης των οικονομικών ανισοτήτων και της πίεσης στη μεσαία τάξη.
Η Ινδία παραμένει μια από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες οικονομίες του κόσμου, αλλά η συγκέντρωση πλούτου σε μια μικρή ελίτ και η στασιμότητα των εισοδημάτων των χαμηλότερων στρωμάτων απειλούν τη βιώσιμη ανάπτυξή της.
Με πληροφορίες από BBC
