Ο πρωθυπουργός της Γαλλίας, Γκάμπριελ Ατάλ, κοίταξε μπροστά με τα χέρια σταυρωμένα, ενώ ένας άλλος υπουργός κάλυπτε το πρόσωπό του με τα χέρια του, καθώς ο Εμανουέλ Μακρόν συγκέντρωνε κορυφαία κυβερνητικά στελέχη στο Ηλύσια Πεδία την περασμένη Κυριακή για να κάνει τη ανακοίνωση-σοκ ότι θα διαλύσει το κοινοβούλιο και θα προκηρύξει πρόωρες βουλευτικές εκλογές στη Γαλλία στον απόηχο της νίκης του κόμματος της Μαρίν Λεπέν στις Ευρωεκλογές. Το κλίμα, είπε ο Ατάλ, ήταν «βαρύ».
Ένα υψηλόβαθμο στέλεχος του κέντρου είπε αυτή την εβδομάδα ότι δεν είχαν κοιμηθεί σωστά από την ανακοίνωση μιας εκστρατείας για τις εκλογές στη Γαλλία, που θα είναι η συντομότερη στη σύγχρονη γαλλική ιστορία με μόλις τρεις εβδομάδες. Ορισμένοι υποστηρικτές του κόμματος είπαν ότι ο κόσμος τους είχε ανατραπεί. «Θα βγούμε εκεί έξω και θα κάνουμε το καλύτερο δυνατό», είπε ένας υπουργός της κυβέρνησης.
Οι αντίπαλοι του Μακρόν στα αριστερά έκριναν απόλυτη ανοησία την προκήρυξη πρόωρων εκλογών σε μια εποχή που η υποστήριξη για την ακροδεξιά, αντιμεταναστευτική Εθνική Συσπείρωση (RN) βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο στην ιστορία. Αρκετοί πολιτικοί είπαν ότι ο Μακρόν έπαιζε ρώσικη ρουλέτα.
Το Εθνικό Μέτωπο της Λε Πεν ιδρύθηκε ως Front National από τον πατέρα της, Ζαν-Μαρί Λε Πεν. Για δεκαετίες θεωρούνταν ως κίνδυνος για τη δημοκρατία, καθώς προώθησε ρατσιστικές, αντισημιτικές και αντιμουσουλμανικές απόψεις, αλλά στις ευρωπαϊκές εκλογές της περασμένης εβδομάδας συγκέντρωσε ποσοστό ρεκόρ 31,4%. Αυτό ήταν διπλάσιο από τους κεντρώους του Μακρόν, οι οποίοι βρίσκονται στο ναδίρ. Η υποστήριξη της Λεπέν κατανέμεται επίσης ολοένα και πιο ομοιόμορφα – το κόμμα της ήταν στην κορυφή της ψηφοφορίας σε περισσότερο από το 90% των κοινοτήτων της Γαλλίας.
Η πρόβλεψη του επόμενου αποτελέσματος είναι περίπλοκη, αλλά οι δημοσκόποι συμφωνούν στην ευρεία τάση: η ακροδεξιά θα μπορούσε να σημειώσει τεράστια και ιστορικά κέρδη, πηγαίνοντας από 88 έδρες σε περισσότερες από 200, επιτρέποντάς της ενδεχομένως να εισέλθει στην κυβέρνηση. Ένα ενιαίο μέτωπο κομμάτων στα αριστερά θα μπορούσε να έρθει δεύτερο. Το κεντρώο κόμμα του Μακρόν, που ιδρύθηκε το 2016 ως μια ριζική επανεφεύρεση του γαλλικού πολιτικού τοπίου και που υποσχέθηκε να αναζωογονήσει την πολιτική και να περιορίσει την απήχηση της ακροδεξιάς, θα μπορούσε να χάσει ένα μεγάλο μέρος των εδρών του και να έρθει με διαφορά τρίτο. Σε τελική ανάλυση, δεν θα μπορούσε να υπάρξει απόλυτη κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Εν μέσω σύγχυσης σχετικά με το γιατί προκηρύχθηκαν εκλογές, ο Μακρόν περιέγραψε τον εαυτό του ως «ακλόνητα αισιόδοξο» που «προσπαθούσε να κερδίσει». Είπε ότι εμπιστεύεται τους Γάλλους ψηφοφόρους να κάνουν τώρα μια διάκριση μεταξύ της έκφρασης θυμού στις κάλπες στις ευρωπαϊκές εκλογές και του κινδύνου ύπαρξης μιας εξτρεμιστικής κυβέρνησης στη Γαλλία που είπε ότι θα καταστρέψει τη συνοχή της κοινωνίας και θα καταστρέψει την οικονομία. Είπε ότι ήταν πεπεισμένος ότι ένας μεγάλος αριθμός Γάλλων δεν «βλέπει τον εαυτό του σε αυτόν τον εξτρεμιστικό πυρετό» και θα ψήφιζε για να σώσει το κέντρο.
Μέλος του περιβάλλοντος του Μακρόν είπε ότι οι πρόωρες εκλογές ήταν ομολογουμένως «βίαιες» για τους κεντρώους βουλευτές του, πολλοί από τους οποίους κάνουν ήδη εκστρατεία για να σώσουν τις έδρες τους, αλλά ήταν «αναγκαίες» και «λογικές». Ο Μακρόν, μετά από μια ήττα στις ευρωπαϊκές εκλογές από την ακροδεξιά και δύο χρόνια χωρίς απόλυτη πλειοψηφία στο κοινοβούλιο, δεν θα μπορούσε να συνεχίσει χωρίς να ακούει τον λαό, είπε η πηγή.
Ο Μακρόν υποστήριξε αυτή την εβδομάδα ότι θα μπορούσε να δημιουργήσει μια νέα ευρεία κεντρώα κυβέρνηση συνασπισμού, εάν προσχωρήσουν περισσότεροι πολιτικοί από την παραδοσιακή δεξιά και τη σοσιαλδημοκρατική αριστερά. Αλλά αυτή η μορφή συνασπισμού έχει αποδειχθεί αδύνατη μετά την επανεκλογή του Μακρόν το 2022, όταν οι κεντρώοι του έχασαν την απόλυτη πλειοψηφία τους στο κοινοβούλιο.
Ενώ οι εορτασμοί της D-day στη Νορμανδία είχαν αντίκτυπο στις εκλογές στο Ηνωμένο Βασίλειο με μια διαμάχη για την πρόωρη αποχώρηση του Ρίσι Σούνακ από τις τελετές, φάνηκε ότι η πρόσφατη παρουσία του Μακρόν σε μια εβδομάδα εορτασμών στην ακτή της Νορμανδίας τον έκανε να πιστέψει ότι η σχέση με τον γαλλικό λαό δεν ήταν τόσο δυνατή όσο υπέθεταν πολλοί.
Στο Bayeux, μετά από μια ομιλία προς τιμήν του στρατηγού Σαρλ ντε Γκωλ, είχε βγάλει το σακάκι του για μια ασυνήθιστα μεγάλη βόλτα μεταξύ των ντόπιων που του ζήτησαν να υπογράψει αυτόγραφα και να ποζάρει για selfie. Η ομάδα του περίμενε 800 άτομα. 3.000 βγήκαν. Το πλήθος ήταν εκεί για να σηματοδοτήσει την εκδήλωση μνήμης και όχι την εθνική πολιτική, αλλά το περιβάλλον του Μακρόν πίστευε ότι εξέφραζαν λιγότερο προσωπικό μίσος για τον πρόεδρο από ό,τι υποστήριζαν τα γαλλικά μέσα ενημέρωσης.
Και όμως το κλίμα στη Γαλλία είναι τεταμένο. Τα ποσοστά εμπιστοσύνης του Μακρόν έχουν πέσει και οι ψηφοφόροι της κεντροαριστεράς τον εγκατέλειψαν στις ευρωεκλογές, κατηγορώντας τον ότι στράφηκε δεξιά με έναν νόμο για τη μετανάστευση και ότι προωθεί την αύξηση της ηλικίας συνταξιοδότησης. Ο Μακρόν υποστήριξε ότι οι δημοσκοπήσεις έδειξαν ότι η πλειοψηφία των πολιτών ενέκρινε την απόφασή του να προκηρύξει πρόωρες εκλογές. Ωστόσο, η δημοσκόπηση της CSA έδειξε ότι το 57% θέλει ο Μακρόν να παραιτηθεί εάν οι κεντρώοι του ηττηθούν στις εκλογές.
Ο πρόεδρος επιμένει ότι δεν θα παραιτηθεί. Ακόμα κι αν το RN κατάφερνε να πάρει την απόλυτη πλειοψηφία στο γαλλικό κοινοβούλιο και να σχηματίσει κυβέρνηση με πρωθυπουργό τον 28χρονο ηγέτη τους, Ζορντάν Μπαρντελά, ο Μακρόν θα μπορούσε να παραμείνει πρόεδρος για άλλα τρία χρόνια και να εξακολουθεί να είναι επικεφαλής της άμυνας και της εξωτερικής πολιτικής. Ωστόσο, θα έχανε τον έλεγχο της εγχώριας ατζέντας, συμπεριλαμβανομένης της οικονομικής πολιτικής, της ασφάλειας, της μετανάστευσης και των οικονομικών.
Ο Μακρόν πρόσφερε ένα ευρύ φάσμα προεκλογικών ιδεών αυτή την εβδομάδα, από την πρόσκληση εθνικής διαβούλευσης για την κοσμικότητα στη Γαλλία έως την απαγόρευση των κινητών τηλεφώνων για παιδιά κάτω των 11 ετών. Προειδοποίησε ότι η Γαλλία αντιμετώπιζε μια επιλογή μεταξύ των δικών της κεντρώων «ή των ακραίων», λέγοντας ότι υπάρχουν δύο άκρα στη Γαλλία, τα οποία ονόμασε ακροδεξιά και ακροαριστερά. Είπε ότι το αριστερό κόμμα Ανυπότακτη Γαλλία του Ζαν Λικ Μελανσόν είναι ακραίο και προειδοποίησε τα άλλα κόμματα της αριστεράς ενάντια σε μια προεκλογική συμμαχία που τα περιλαμβάνει. Αλλά αυτή η συμμαχία θα μπορούσε να σκοράρει υψηλότερα στις πρόωρες εκλογές από τους κεντρώους του Μακρόν.
«Θα είναι πολύ δύσκολο για τους κεντρώους», δήλωσε ο Stewart Chau, διευθυντής δημοσκοπήσεων στο Vérian Group. Είπε ότι η κοινή γνώμη θεωρεί την απόφαση του Μακρόν να διαλύσει το κοινοβούλιο και να προκηρύξει εκλογές λιγότερο ως πράξη θάρρους παρά ως «εμπρηστή που παίζει με τη φωτιά».
Με πληροφορίες από Guardian
