Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για την πορεία του δημόσιου χρέους στην Ευρώπη, προβλέποντας ότι χωρίς συντονισμένη δημοσιονομική δράση, το χρέος των ευρωπαϊκών χωρών μπορεί να εκτιναχθεί στα επίπεδα του 130% του ΑΕΠ κατά μέσο όρο έως το 2040.
Στην έκθεση με τίτλο «How Can Europe Pay for Things That It Cannot Afford?», το ΔΝΤ επισημαίνει πως η εκρηκτική αύξηση των δαπανών για υγεία, συντάξεις, άμυνα και κλιματική μετάβαση, σε συνδυασμό με το υψηλό κόστος δανεισμού, θα επιβαρύνουν σημαντικά τους εθνικούς προϋπολογισμούς.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις, οι δαπάνες αυτές θα αυξηθούν κατά 4,5 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ στις ανεπτυγμένες οικονομίες και κατά 5,5 μονάδες στις χώρες της Κεντρικής, Ανατολικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Αν δεν ληφθούν μέτρα, το μέσο δημόσιο χρέος θα μπορούσε να φτάσει στο 155% του ΑΕΠ, αν υπολογιστεί με βάση το ΑΕΠ των μεγαλύτερων ευρωπαϊκών οικονομιών.
Το Ταμείο προειδοποιεί ότι η μη βιώσιμη πορεία του χρέους μπορεί να προκαλέσει επιβράδυνση της ανάπτυξης και αύξηση του κόστους δανεισμού, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο δημοσιονομικής αστάθειας. Εκτιμά, μάλιστα, ότι η αύξηση του δείκτη χρέους κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες ενδέχεται να μειώνει την ετήσια ανάπτυξη κατά 0,05 έως 0,2 ποσοστιαίες μονάδες όταν το χρέος υπερβαίνει το 75% του ΑΕΠ.
Για να αποφευχθεί αυτή η κρίσιμη δυναμική, το ΔΝΤ προτείνει μια πολυεπίπεδη στρατηγική που θα στηρίζεται σε τρεις άξονες:
- Δομικές μεταρρυθμίσεις για ενίσχυση της ανάπτυξης και του παραγωγικού δυναμικού, μέσω αλλαγών στις αγορές εργασίας και προϊόντων, αλλά και μεταρρυθμίσεων στα συνταξιοδοτικά συστήματα.
- Δημοσιονομική εξυγίανση μέσω καλύτερης διαχείρισης δαπανών και μεταρρυθμίσεων στη φορολογία, με στόχο την ενίσχυση των δημοσίων εσόδων.
- Πιο ριζοσπαστικά μέτρα, όπου χρειάζεται, όπως ο επαναπροσδιορισμός του ρόλου και του εύρους των δημόσιων υπηρεσιών.
Όπως τονίζει η έκθεση, χωρίς μια συνεκτική και φιλόδοξη ευρωπαϊκή στρατηγική, το χρέος θα μπορούσε να φτάσει το 150% του ΑΕΠ έως το 2040 και να θέσει σε κίνδυνο τη μακροχρόνια οικονομική σταθερότητα της Ευρώπης.
