Ο αριθμός των δισεκατομμυριούχων στη Βρετανία έχει αυξηθεί εντυπωσιακά τις τελευταίες δεκαετίες, από μόλις 15 το 1990, σε 165 το 2024, ενώ παράλληλα η ανισότητα στον συνολικό πλούτο της χώρας έχει διογκωθεί σε πρωτοφανή επίπεδα, σύμφωνα με νέα ανάλυση που δημοσιεύθηκε με αφορμή τη φετινή λίστα πλουσίων του Sunday Times.
Η έρευνα του Equality Trust διαπιστώνει ότι οι δισεκατομμυριούχοι δεν είναι απλώς περισσότεροι, αλλά και σημαντικά πλουσιότεροι, καθώς ο μέσος πλούτος τους έχει αυξηθεί κατά περισσότερο από 1.000% από το 1990 μέχρι σήμερα.
Οι δύο πλουσιότεροι Βρετανοί έχουν περισσότερο πλούτο από όλους τους δισεκατομμυριούχους του 1990 μαζί
Σύμφωνα με την έκθεση, οι 50 πλουσιότερες οικογένειες της Βρετανίας κατέχουν πλέον περισσότερο πλούτο απ’ ό,τι το φτωχότερο μισό του πληθυσμού, δηλαδή πάνω από 34 εκατομμύρια άνθρωποι. Μάλιστα, οι δύο πλουσιότεροι δισεκατομμυριούχοι της φετινής λίστας έχουν μαζί περισσότερα χρήματα απ’ ότι όλοι οι δισεκατομμυριούχοι του 1990 μαζί.
«Η ανάλυσή μας αποκαλύπτει τη βαμπιρική φύση του ακραίου πλούτου, που είναι πλήρως ασύμβατη με την ευημερία και την υγεία του πληθυσμού», δήλωσε η Πρίγια Σάνι-Νίκολας, συνδιευθύντρια του Equality Trust. Σύμφωνα με την ίδια, πάνω από το μισό του πλούτου των δισεκατομμυριούχων προέρχεται από ακίνητα, κληρονομιές και χρηματοοικονομικά προϊόντα, πηγές πλούτου που ευθύνονται για «μαζική περιβαλλοντική και κοινωνική καταστροφή».
Η Σάνι-Νίκολας υποστήριξε ότι ο πλουτισμός της ελίτ βασίζεται στην εκμετάλλευση των κρίσεων που μαστίζουν την κοινωνία και υπονομεύει τις προσπάθειες για αποκέντρωση, ενεργειακή μετάβαση, επίλυση της στεγαστικής κρίσης και στήριξη τοπικών, πράσινων οικονομιών. «Η ύπαρξη τόσο ακραίου πλούτου είναι υπαρξιακό ζήτημα. Για να επιβιώσουμε ως κοινωνία, πρέπει να αναθεωρήσουμε τις οικονομικές μας δομές και να θεσπίσουμε πολιτικές που να θέτουν τέλος στην ίδια την ύπαρξη των δισεκατομμυριούχων».
Η Τζούλια Ντέιβις από τους Patriotic Millionaires UK συμφωνεί: «Το να συμπεριλαμβάνεσαι στη λίστα των πλουσιότερων θα έπρεπε να είναι αιτία ντροπής». Όπως εξηγεί, «η μεταφορά του πλούτου στα χέρια όλο και λιγότερων ανθρώπων βλάπτει άμεσα τους πάντες. Δεν τον αξίζουν αυτόν τον πλούτο. Απλώς, έτυχε να συγκεντρώσουν τεράστια χρηματικά ποσά γύρω τους, ενώ άλλοι που κρατούν όρθιο το σχολείο και το νοσοκομείο, όχι».
Η Ντέιβις απέρριψε και το αφήγημα περί «δημιουργίας θέσεων εργασίας»: «Εγώ τους αποκαλώ καταστροφείς θέσεων εργασίας. Όταν οι επιχειρήσεις συγκεντρώνονται στα χέρια λίγων, εξαφανίζονται οι μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις που δεν μπορούν να τους ανταγωνιστούν». Επιπλέον, σημείωσε ότι «οι δισεκατομμυριούχοι πληρώνουν αναλογικά πολύ λιγότερους φόρους από τους εργαζόμενους ή τους μικρομεσαίους, λόγω των τεχνικών φοροαποφυγής που χρησιμοποιούν».
«Δεν είναι υποχρεωτικό να γίνεται έτσι», πρόσθεσε. «Μπορείς να χρησιμοποιήσεις τον πλούτο σου για να πλουτίσεις ακόμα περισσότερο, ή για να συμβάλεις στην επίλυση των σύνθετων κοινωνικών προβλημάτων. Δεν είναι φυσική συνέπεια του πλούτου να θες συνεχώς περισσότερα, εις βάρος της κοινωνίας. Είναι επιλογή. Και δεν πρέπει να τη δεχόμαστε αδιαμαρτύρητα».
«Οι σχέσεις ανάμεσα στους ισχυρούς και τους πλούσιους είναι πλέον τόσο στενές»
Η πολιτική οικονομολόγος Φερνάντα Μπαλάτα, από το New Economics Foundation, συμφώνησε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο έχει ακολουθήσει την οδό της οικονομικής αστάθειας ευνοώντας τη σούπερ-ελίτ. «Δεν είναι τυχαίο. Οι σχέσεις ανάμεσα στους ισχυρούς και τους πλούσιους είναι τόσο στενές πια, που έχουν διεισδύσει και στους δημόσιους θεσμούς. Οι πολιτικοί αναγκάζονται να στηρίζονται σε ψέματα και στρεβλές αφηγήσεις για να διατηρήσουν το σύστημα όπως είναι».
Παρ’ όλα αυτά, βλέπει λόγους για αισιοδοξία. «Υπάρχει πλέον ευρεία συναίνεση πως η ακραία ανισότητα πλούτου προκαλεί σοβαρές κοινωνικές βλάβες». Η ίδια προτείνει να θεσπιστεί μια Γραμμή Ακραίου Πλούτου, ένα όριο πέρα από το οποίο ο πλούτος προκαλεί αδικαιολόγητη ζημιά στο κοινωνικό σύνολο.
Ο οικονομολόγος Μπέντζαμιν Τίπετ, λέκτορας στο King’s College London, υπολόγισε τι θα είχε αποφέρει ένας ετήσιος φόρος 2% στον πλούτο όσων περιλαμβάνονται στη λίστα από τα μέσα της δεκαετίας του ’90.
«Διαπίστωσα ότι ο φόρος αυτός θα είχε αποφέρει περίπου 6 δισ. λίρες τον χρόνο και σύνολικα 155 δισ.», δήλωσε. «Αν επενδύονταν, σήμερα θα είχαν αξία περίπου 325 δισ. λίρες, άρα πάνω από 11.000 λίρες για κάθε νοικοκυριό. Ένα σημαντικό εθνικό αποθεματικό πλούτου. Και ακόμα κι έτσι, το μερίδιο πλούτου της κορυφαίας ελίτ, του 0,001%, θα συνέχιζε να αυξάνεται».
Με πληροφορίες από Guardian
