Από τη «Μεγάλη Γοργόνα» της Δανίας μέχρι γκρεμισμένους δουλέμπορους και εξαφανισμένα αγάλματα του Πάντινγκτον, η ιστορία δείχνει ότι ακόμη και τα πιο εμβληματικά μνημεία μπορούν να βρεθούν εκτός δημόσιου χώρου.
Η «Μεγάλη Γοργόνα» των 13 ποδιών, φτιαγμένη από γρανίτη και με έντονες καμπύλες, παρουσιάστηκε το 2006 ως μοντέρνα απάντηση στη διάσημη «Μικρή Γοργόνα» της Κοπεγχάγης. Ωστόσο, οι έντονες αντιδράσεις –με επικρίσεις ότι είναι «άσχημη» ή «πορνογραφική»– οδήγησαν το 2018 στη μετακίνησή της από το λιμάνι της πόλης στο Φρούριο του Dragør. Τώρα, οι πολιτιστικές αρχές αποφάσισαν την πλήρη απομάκρυνσή της, κρίνοντας ότι δεν ταιριάζει στην πολιτιστική κληρονομιά του χώρου.
Politiker vil have omdiskuteret havfruestatue til byen – får kritik for at være grim og pornografisk https://t.co/jQaUUwDAOD pic.twitter.com/YA2tG3gT0G
— TV 2 Kosmopol (@tv2kosmopol) July 29, 2025
Δεν είναι η μόνη. Στη Βρετανία, το άγαλμα του δουλέμπορου Έντουαρντ Κόλστον στο Μπρίστολ κατέληξε στο λιμάνι το 2020, μετά από διαδηλώσεις του Black Lives Matter.
Η ενέργεια αυτή πυροδότησε συζητήσεις για το ποια πρόσωπα αξίζουν δημόσια μνημεία. Λίγο αργότερα, αφαιρέθηκε και το άγαλμα του Ρόμπερτ Μίλιγκαν στο Λονδίνο.
Στο Βέλγιο, το 2020, η Αμβέρσα αφαίρεσε το άγαλμα του Λεοπόλδου Β΄ λόγω των ασύλληπτων εγκλημάτων εναντίον των γηγενών στο Κονγκό.
Στην Ισπανία κατέβηκε το τελευταίο δημόσιο άγαλμα του δικτάτορα Φρανθίσκο Φράνκο. Στις ΗΠΑ, αγάλματα στρατηγών των Συνομόσπονδων, όπως ο Ρόμπερτ Λι, απομακρύνονται σταδιακά εδώ και χρόνια.
Στην Πολωνία, η πτώση αγαλμάτων ήρθε μετά από σκάνδαλα: το άγαλμα του ιερέα Χένρικ Γιανκόφσκι γκρεμίστηκε από διαδηλωτές λόγω κατηγοριών για σεξουαλική κακοποίηση, ενώ αφαιρέθηκε και η προτομή του Εουγκένιους Μακούλσκι.
Κάποιες απομακρύνσεις είναι απλώς… θέμα αισθητικής. Στη Μαδέιρα, η προτομή του Κριστιάνο Ρονάλντο προκάλεσε γέλιο για το πόσο επιτυχημένα... δεν έμοιαζε στον Ρονάλντο και αντικαταστάθηκε μέσα σε έναν χρόνο.
Υπάρχουν και οι πιο… μυστηριώδεις περιπτώσεις: το άγαλμα της Μελάνια Τραμπ κόπηκε και εξαφανίστηκε τη νύχτα στην πατρίδα της Σλοβενία, ενώ στην Ελβετία κλάπηκε γλυπτό τραπεζίτη με δεσμούς στη δουλεία. Ακόμα και ο Πάντινγκτον Μπερ, το αγαπημένο παιδικό αρκουδάκι, δεν γλίτωσε – δύο μεθυσμένοι το κατέστρεψαν και το έκλεψαν στην Αγγλία.
Η μοίρα αυτών των αγαλμάτων, είτε απομακρύνθηκαν λόγω διαμαρτυριών, είτε μετακινήθηκαν αθόρυβα, είτε κλάπηκαν, δείχνει ότι τα μνημεία δεν είναι ποτέ πραγματικά μόνιμα. Αντανακλούν τις αξίες της κοινωνίας και μας αναγκάζουν να αναρωτηθούμε: ποια ιστορία θέλουμε να τιμήσουμε και ποια να αμφισβητήσουμε;
Με πληροφορίες από Euronews
