Τους τελευταίους επτά μήνες, ο Έντισον Ερλ διαπρέπει στη δουλειά του, ως πτυχιούχος ασκούμενος, στο Arts University Bournemouth στην Αγγλία.
Έχει δημιουργήσει περισσότερο διαφημιστικό περιεχόμενο από ποτέ για το πανεπιστήμιο και έχει διπλασιάσει τους ακολούθους του στο Instagram. Ωστόσο, δυσκολεύεται να πάρει τα εύσημα, καθώς ένα μεγάλο μέρος της επιτυχίας οφείλεται στο ChatGPT.
Κάποτε ο Έντισον σημείωνε τις ιδέες του σε ένα κομμάτι χαρτί, σήμερα περνά την ημέρα του μιλώντας στο ChatGPT.
«Μπορείς να μου ξαναγράψεις αυτό το email;», «Τι γνώμη έχεις για αυτήν την ανάρτηση στα social media και αυτή την εκδήλωση;», είναι μερικές από τις ερωτήσεις που του απευθύνει.
«Έγινα πιο τεμπέλης»
Ο Έντισον έχει καταλήξει να ζητά τη βοήθεια του ChatGPT σχεδόν για τα πάντα, από το φαγητό μέχρι το ντύσιμό του.
Παραδέχεται ανοιχτά πλέον ότι είναι εξαρτημένος από το εργαλείο που κυκλοφόρησε η OpenAI στα τέλη του 2022, το οποίο χρησιμοποιείται πλέον τακτικά από περισσότερους από 400 εκατομμύρια ανθρώπους.
«Το εμπιστευόμουν τόσο πολύ που έχασα την πίστη στις δικές μου αποφάσεις και στον τρόπο σκέψης μου», θα πει ο 23χρονος.
Οι νεότεροι εργαζόμενοι χρησιμοποιούν τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης περισσότερο από τους προϊσταμένους και τους διευθυντές, επειδή βρίσκονται ακόμη στη φάση ανάπτυξης, σύμφωνα με μελέτη του 2025 της ολλανδικής συμβουλευτικής εταιρείας BearingPoint, η οποία διεξήγαγε έρευνα σε περισσότερους από 300 μάνατζερ σε Ευρώπη και ΗΠΑ.
Ο Έντισον θυμάται ότι ένιωθε τεράστια υπερηφάνεια για τη δουλειά του πριν αρχίσει να χρησιμοποιεί το ChatGPT. Τώρα υπάρχει ένα κενό που δεν μπορεί να προσδιορίσει. «Έγινα πιο τεμπέλης... Πηγαίνω αμέσως στην τεχνητή νοημοσύνη επειδή είναι βαθιά εντυπωμένο μέσα μου ότι αυτή θα δημιουργήσει μια καλύτερη απάντηση», εξηγεί ο ίδιος.
«Νιώθω ότι το μυαλό μου είναι κάπως αδρανές», λέει. «Δεν πιέζω τα όριά του όσο πριν, δεν πιέζω τις δικές μου σκέψεις», συμπληρώνει.
Τι οδηγεί στην εξάρτηση;
Όλα τα παραπάνω μπορεί να φαίνονται υπερβολικά, ωστόσο υπάρχουν στοιχεία που δείχνουν ότι πολλοί άνθρωποι έχουν στηριχθεί σε εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης για πράγματα όπως η εργασία στο σπίτι και είναι πλέον εξαρτημένοι από την τεχνολογία τόσο για επαγγελματικά όσο και για προσωπικά θέματα.
Μια πρόσφατη μελέτη αποδίδει αυτό το φαινόμενο στον μαγευτικό τρόπο με τον οποίο τα chatbots μπορούν να εκτελούν εργασίες σε μια στιγμή, καθώς και στο γεγονός ότι οι απαντήσεις τους είναι τόσο φιλικές.
Η ευγένεια μάλιστα με την οποία μας μιλά το ChatGPT παίζει μεγαλύτερο ρόλο απ' αυτόν που φανταζόμαστε.
Σκεφτείτε την έκρηξη ντοπαμίνης που νιώθετε όταν ακούτε ένα κομπλιμέντο, και σκεφτείτε ότι το ChatGPT και οι ανταγωνιστές του συχνά διαμορφώνουν τις απαντήσεις τους με κολακεία και θετική ενθάρρυνση.
Τι να κάνετε για να ανακτήσετε την κριτική σκέψη σας
Ο Έντισον την περασμένη εβδομάδα ακύρωσε τη συνδρομή του στο ChatGPT. Μετά από δύο ημέρες, ένιωθε ήδη ότι πετύχαινε περισσότερα και ήταν πιο παταγωγικός στη δουλειά.
«Νιώθω σαν να δουλεύω ξανά», λέει. «Σχεδιάζω, σκέφτομαι και γράφω». Αλλά η πλήρης αποχή από την τεχνητή νοημοσύνη πιθανότατα δεν είναι η λύση, ειδικά όταν άλλοι τη χρησιμοποιούν για να αποκτήσουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα. Η πρόκληση τώρα είναι για τον Έντισον και άλλους νέους επαγγελματίες είναι να χρησιμοποιούν το ChatGPT χωρίς να αφήνουν το μυαλό τους να ατροφήσει.
«Η κριτική σκέψη είναι ένας μυς», λέει η Σέριλ Άινχορν, ιδρύτρια της συμβουλευτικής εταιρείας Decision Services και επίκουρη καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Cornell.
Για να αποφύγει κανείς την υπερβολική εξάρτηση από ένα chatbot, προσφέρει δύο συμβουλές: «Προσπαθήστε να σκεφτείτε μια απόφαση μόνοι σας και να την ‘δοκιμάσετε’ με την τεχνητή νοημοσύνη», λέει.
Η δεύτερη συμβουλή είναι να εξετάζετε τις απαντήσεις ενός chatbot. «Μπορείτε να το ρωτήσετε, ‘Από πού προέρχεται αυτό;’» Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να έχει προκαταλήψεις, όπως και οι άνθρωποι, προσθέτει.
Η αναζήτηση του Έντισον για μια υγιή ισορροπία με την τεχνητή νοημοσύνη ίσως να είναι μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις της γενιάς του.
Ωστόσο, οι τεχνολογικές εταιρείες θα πρέπει επίσης να εξετάσουν τρόπους σχεδίασης προϊόντων που βοηθούν, αντί να εμποδίζουν, την πνευματική ανάπτυξη.
Με πληροφορίες από Bloomberg
