Αστρονόμοι ανακάλυψαν 27 νέους πιθανούς πλανήτες που περιφέρονται γύρω από δύο άστρα, παρόμοια με τον φανταστικό πλανήτη Τατουΐν από το σύμπαν του Star Wars, σύμφωνα με δημοσίευμα του Guardian.
Μέχρι σήμερα, είχαν εντοπιστεί μόλις περίπου 18 τέτοιοι «διπλοαστρικοί» πλανήτες (circumbinary), δηλαδή πλανήτες που κινούνται γύρω από δύο άστρα. Αντίθετα, περισσότεροι από 6.000 εξωπλανήτες έχουν βρεθεί να περιφέρονται γύρω από ένα μόνο άστρο, όπως η Γη γύρω από τον Ήλιο.
Σε μια δημοσίευση που συνέπεσε με την 4η Μαΐου, γνωστή και ως «Ημέρα Star Wars», οι επιστήμονες εντόπισαν σχεδόν 30 νέους υποψήφιους πλανήτες, σε αποστάσεις που κυμαίνονται από 650 έως 18.000 έτη φωτός από τη Γη.
NASA's Transiting Exoplanet Survey Satellite has been searching for exoplanets since its launch in 2018, and it turns out it may have found plenty more of them than we had thought https://t.co/kQ7gJEJ4Ym
— New Scientist (@newscientist) May 4, 2026
Γιατί παρόμοιοι πλανήτες μπορεί να είναι πολύ πιο συχνοί απ' ό,τι πιστεύαμε
«Υπάρχουν πολλά πράγματα στην αστρονομία που δεν είναι εύκολα αντιληπτά», δήλωσε ο αναπληρωτής καθηγητής Μπεν Μοντέ από το Πανεπιστήμιο της Νέας Νότιας Ουαλίας (UNSW), επικεφαλής της μελέτης. Ωστόσο, χάρη στην εμβληματική σκηνή του διπλού ηλιοβασιλέματος στον Τατουΐν, «όλοι έχουν μια εικόνα για το πώς μοιάζει ένας τέτοιος πλανήτης και τι θα σήμαινε να στέκεσαι σε έναν κόσμο με δύο ήλιους».
Περισσότερα από τα μισά άστρα στο σύμπαν ανήκουν σε διπλά ή πολλαπλά αστρικά συστήματα, κάτι που σημαίνει ότι τέτοιου είδους πλανήτες μπορεί να είναι πολύ πιο συχνοί απ’ ό,τι πιστεύαμε.
Ως προς τη μεθοδολογία εύρεσης, μέχρι σήμερα, οι επιστήμονες εντόπιζαν αυτούς τους πλανήτες κυρίως μέσω της λεγόμενης «διέλευσης» (transit). Κοινώς, όταν ένας πλανήτης περνά μπροστά από το άστρο του, δημιουργεί μια μικρή σκιά που μειώνει τη φωτεινότητά του. «Βλέπουμε μια πτώση στη φωτεινότητα και μπορούμε να συμπεράνουμε ότι κάτι περιφέρεται γύρω του», εξηγεί ο Μοντέ.
Ωστόσο, αυτή η μέθοδος λειτουργεί μόνο όταν η τροχιά του πλανήτη ευθυγραμμίζεται τέλεια με τη γραμμή θέασης από τη Γη. «Πιθανότατα χάνουμε πολλά συστήματα», σημειώνει.
«Οι πλανήτες είναι δύσκολο να εντοπιστούν. Είναι σαν να προσπαθείς να δεις ένα κερί δίπλα σε έναν δυνατό προβολέα δρόμου», προσθέτει.
Scientists discover 27 potential new planets that orbit two stars in solar systems far, far away.
— PEOPLE DAILY (@PeopleDailyKe) May 4, 2026
Read the whole story here: https://t.co/vWakqaYQZJ pic.twitter.com/JDt93kemNC
Η τεχνική που χρησιμοποίησε η ερευνητική ομάδα για τους πλανήτες
Η ερευνητική ομάδα χρησιμοποίησε μια διαφορετική τεχνική, γνωστή ως «αψιδική μετάπτωση» (apsidal precession), αναζητώντας μικρές ταλαντώσεις στις κινήσεις δύο άστρων που περιφέρονται το ένα γύρω από το άλλο και προκαλούν αμοιβαίες εκλείψεις.
«Αν παρακολουθήσουμε με ακρίβεια τον χρόνο αυτών των εκλείψεων, μπορούμε να καταλάβουμε ότι κάτι επιπλέον επηρεάζει το σύστημα», εξηγεί η Μάργκο Θόρντον, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης και υποψήφια διδάκτορας στο UNSW.
Αφού απέκλεισαν άλλες πιθανές αιτίες, όπως η περιστροφή των άστρων ή οι βαρυτικές τους αλληλεπιδράσεις, οι επιστήμονες εντόπισαν 36 αστρικά συστήματα (από σύνολο 1.590) των οποίων η συμπεριφορά θα μπορούσε να εξηγηθεί μόνο από την παρουσία ενός τρίτου σώματος.
«Για 27 από αυτά τα αντικείμενα, είναι πιθανό να έχουν μάζα πλανήτη», ανέφερε η Θόρντον. Ωστόσο, απαιτούνται περαιτέρω παρατηρήσεις για την επιβεβαίωσή τους, ώστε να διαπιστωθεί αν πρόκειται πράγματι για πλανήτες ή για άλλα ουράνια σώματα, όπως μικρά άστρα.
Οι πιθανοί αυτοί πλανήτες εκτιμάται ότι έχουν μέγεθος από αντίστοιχο του Ποσειδώνα έως και δέκα φορές μεγαλύτερο από τον Δία. Η ανακάλυψή τους βασίστηκε σε δεδομένα από το διαστημικό τηλεσκόπιο της NASA, Transiting Exoplanet Survey Satellite (TESS), που εκτοξεύτηκε το 2018 με στόχο τον εντοπισμό εξωπλανητών.
Καταληκτικά, η αστροφυσικός Σάρα Γουέμπ από το Πανεπιστήμιο Τεχνολογίας Swinburne, η οποία δεν συμμετείχε στην έρευνα, σημείωσε ότι οι «ιδιαίτερα έξυπνες τεχνικές» της ομάδας θα μπορούσαν να οδηγήσουν στον εντοπισμό ακόμη περισσότερων τέτοιων πλανητών στο μέλλον.
Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Monthly Notices of the Royal Astronomical Society.
Με πληροφορίες από Guardian
