Έχει αποδειχθεί επιστημονικά ότι το να κοιμάσαι κατά τη διάρκεια της ημέρας βελτιώνει τη γνωστική και συναισθηματική υγεία, και πολλοί ειδικοί στον ύπνο λένε ότι περίπου 10 λεπτά ύπνου είναι το ιδανικό.
Μάλιστα, η Ρεάλ Μαδρίτης ενσωμάτωσε τη σιέστα στο πρόγραμμα της ομάδας, για καλύτερες επιδόσεις και γρήγορη αποκατάσταση. Επίσης, εταιρείες όπως η Google και η Nike έχουν καμπίνες ύπνου ή «σιωπηλά δωμάτια» για ύπνο και διαλογισμό, ώστε να βοηθούν τους εργαζόμενους που είναι εξαντλημένοι.
Ποια είναι τα οφέλη του power nap;
Ο Dr. Guy Meadows, ψυχολόγος ύπνου και ιδρυτής του The Sleep School, θεωρεί πως υπάρχουν πολλά οφέλη:
«Όταν κάνουμε έναν σύντομο ύπνο, ο οργανισμός και ο εγκέφαλος μπαίνουν σε ελαφρύ στάδιο ύπνου, βοηθώντας στην ανάκτηση ενέργειας, τη βελτίωση της μνήμης, τη μείωση του στρες και την υποστήριξη της καρδιαγγειακής και γνωστικής υγείας. Ο ύπνος μπορεί να προσφέρει καρδιαγγειακά οφέλη, ειδικά για όσους είναι εξαντλημένοι ή υπό έντονο στρες. Κάποιες μελέτες διαπιστώνουν ότι οι σύντομοι ύπνοι μπορούν να μειώσουν την αρτηριακή πίεση και τη μεταβλητότητα του καρδιακού ρυθμού. Οι ύπνοι ενισχύουν τη συσχέτιση μνήμης, τον συναισθηματικό αυτοέλεγχο και την ικανότητα επίλυσης προβλημάτων.»
Ο Meadows επισημαίνει ακόμα πως οι ύπνοι μπορούν να συμβάλλουν έμμεσα στην διαχείριση βάρους, μειώνοντας την κόπωση που οδηγεί σε υπερβολική κατανάλωση σνακ.
Μελέτη του University College London (UCL) σε συμμετέχοντες 40–69 ετών βρήκε ότι όσοι συνήθιζαν να κοιμούνται είχαν μεγαλύτερο όγκο εγκεφάλου - ένδειξη ότι ο συχνός, σύντομος ύπνος συμβάλλει σε μακροπρόθεσμη υγεία του εγκεφάλου, επιβραδύνοντας τη συρρίκνωση με την ηλικία και μειώνοντας τον κίνδυνο άνοιας.
Επίσης, ενισχύει τη δημιουργική σκέψη: ο εγκέφαλος χρειάζεται περιόδους ξεκούρασης για να βελτιώσει την ικανότητα επίλυσης προβλημάτων και δημιουργίας νέων ιδεών. Επιπλέον, όταν δεν έχουμε κοιμηθεί επαρκώς, τα επίπεδα κορτιζόλης (ορμόνη του στρες) αυξάνονται - ένας σύντομος ύπνος, ακόμη κι αν είναι λίγη ώρα, μπορεί να ανακουφίσει το αίσθημα υπερβολικού στρες.
Ποια είναι η σωστή διάρκεια
Οι ειδικοί λένε ότι κάτι μεταξύ 10–20 λεπτών είναι η καλύτερη επιλογή. Μεγαλύτερη διάρκεια μπορεί να έχει ανάποδα αποτελέσματα.
Η Dr. Maja Schaedel, συνιδρύτρια του The Good Sleep Clinic, προσθέτει:
«Γνωρίζουμε ότι ακόμη και ένας 15λεπτος ύπνος μπορεί να ενεργοποιήσει βελτιωτικές διεργασίες στο σώμα — οι ιστοί αναδομούνται, αναπτύσσονται οι μύες και ενισχύεται το ανοσοποιητικό. Ο ύπνος είναι εξαιρετικά ωφέλιμος για την εκμάθηση νέων δεξιοτήτων και στα βρέφη είναι απαραίτητος.»
Υπάρχουν και μειονεκτήματα στον ύπνο κατά τη διάρκεια της ημέρας; Ναι — αν ο ύπνος διαρκεί πολύ ή γίνεται πολύ συχνά.
Ο Dr. David Lee, διευθυντής στο Sleep Unlimited και συγγραφέας του Teaching the World to Sleep, προειδοποιεί:
«Σε κάποιον που κοιμάται επαρκώς και ποιοτικά τη νύχτα, ο ύπνος κατά τη διάρκεια της ημέρας δεν είναι απαραίτητος. Αν κάποιος έρθει σε μένα και μου πει πως κοιμάται πολύ μέσα στην ημέρα, θα ήθελα να εξετάσω τον συνολικό κύκλο ύπνου του. Το πρόβλημα είναι ότι αν κοιμάσαι μέσα στην ημέρα, μειώνεις την «πίεση ύπνου» (sleep pressure), δηλαδή την ανάγκη ύπνου που αυξάνεται όσο μένεις ξύπνιος - κυρίως ρυθμίζεται από την αδενοσίνη, μια ουσία που συσσωρεύεται στον εγκέφαλο. Αυτό μπορεί να δυσκολέψει τον ύπνο τη νύχτα ή να διακόψει τον συνεχόμενο ύπνο.»
Επομένως, η κούραση είναι απαραίτητο κομμάτι του κιρκαδικού μας ρολογιού. Ιδανικά, θέλουμε να συσσωρεύεται «πίεση ύπνου», ώστε στο τέλος της ημέρας να είναι αδύνατο να αντισταθούμε στον ύπνο.
Η Dr. Schaedel επισημαίνει: «Ο ημερήσιος ύπνος μπορεί να διαταράξει τη νυχτερινή ανάπαυση, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο: όσο πιο συχνά ξυπνάς τη νύχτα, τόσο πιο κουρασμένος νιώθεις την επόμενη μέρα και τόσο περισσότερο θα νιώθεις την ανάγκη να κοιμηθείς.»
Είναι κατάλληλο για όλους;
Ο Dr. Lee λέει ότι ορισμένες ομάδες μπορούν πραγματικά να ωφεληθούν, όπως:
- Ηλικιωμένοι
- Άτομα με εγκεφαλική βλάβη
- Επιζώντες εγκεφαλικού
- Άτομα με άνοια
Αλλά και πάλι, συνιστά ο ύπνος να μην ξεπερνά τις 2 ώρες.
Πρέπει να κοιμόμαστε περισσότερο όσο μεγαλώνουμε;
Μελέτες δείχνουν ότι περίπου το 25% των ατόμων άνω των 60 κάνουν ημερήσιους ύπνους. Μπορεί να βελτιώσουν την εγρήγορση, αλλά οι συχνοί ύπνοι μπορεί να υποδηλώνουν υποκείμενα προβλήματα υγείας.
Συμπέρασμα: Αν απολαμβάνεις έναν ύπνο κατά τη διάρκεια της ημέρας και νιώθεις αναζωογονημένος, τότε τον εντάσσεις στη ρουτίνα σου.
Αν τον χρειάζεσαι επειδή είσαι ολοκληρωτικά εξαντλημένος και δεν μπορείς να λειτουργήσεις χωρίς αυτόν, ίσως είναι καλό να προβείς σε γενικότερες εξετάσεις.
Με πληροφορίες από Telegraph
