Μια γυναίκα φαίνεται να βασανίστηκε για μέρες, να εκτελέστηκε και στη συνέχεια να εκτέθηκε δημόσια στις όχθες του ποταμού Τάμεση στο Λονδίνο, πριν από περίπου 1.200 χρόνια.
Η συγκεκριμένη υπόθεση θεωρείται μία από τις ελάχιστες που έχουν εντοπιστεί, στις οποίες γυναίκα φέρεται να εκτελέστηκε κατόπιν επίσημης δικαστικής απόφασης στη μεσαιωνική Αγγλία.
«Δεν πρόκειται για μια τυχαία πράξη ή για κάτι που έγινε στα κρυφά», λέει η Μάντελιν Μαντ από το Πανεπιστήμιο του Τορόντο. «Πρόκειται για στοχευμένη βία, για μια γυναίκα που ίσως διατηρήθηκε ζωντανή ενώ υπέφερε, πριν ακολουθήσει η εκτέλεση και η δημόσια έκθεση του σώματός της».
Η Μαντ εντόπισε τον σκελετό το 2014, κατά τη διάρκεια της διδακτορικής της έρευνας στο Μουσείο του Λονδίνου. Στο αρχείο του μουσείου φυλάσσονται χιλιάδες ανθρώπινα κατάλοιπα που είχαν ανασκαφεί σε παλαιότερα οικοδομικά έργα. Ανάμεσά τους, ξεχώρισε ο σκελετός μιας γυναίκας, ο οποίος είχε ανασυρθεί από τον Τάμεση δίπλα στη γέφυρα Southwark το 1991.
Η αρχική ανάλυση είχε δείξει ότι το σώμα βρισκόταν ανάμεσα σε βρύα, καλάμια και φλοιούς δέντρων, και είχε ερμηνευθεί ως περίπτωση εκτέλεσης από την περίοδο του πρώιμου Μεσαίωνα. Η Μαντ θέλησε να εξετάσει αν η σύγχρονη τεχνολογία μπορούσε να αποκαλύψει περισσότερα.
Πως οι επιστήμονες κατάλαβαν ότι η γυναίκα είχε βασανιστεί
Σε διάστημα σχεδόν δέκα ετών, εκείνη και οι συνεργάτες της ανέλυσαν εκ νέου τα τραύματα του σκελετού με μικροσκόπιο υψηλής ισχύος και προχώρησαν σε χημική ανάλυση των δοντιών της.
Τα μερικώς επουλωμένα κατάγματα στις ωμοπλάτες της υποδηλώνουν ότι είχε υποστεί ξυλοδαρμό ή μαστίγωση περίπου δύο εβδομάδες πριν από τον θάνατό της. Τα θανατηφόρα τραύματα εντοπίζονται στο σαγόνι και στο κρανίο. Το σώμα της τοποθετήθηκε στην επιφάνεια της λάσπης και περιβλήθηκε από ξύλινους πασσάλους, ώστε να παραμένει ορατό ακόμη και στην παλίρροια.
Για τη Μαντ, το πιο συνταρακτικό εύρημα ήταν η χρονική απόσταση ανάμεσα στα βασανιστήρια και τον θάνατο. «Ήταν βάναυσο, ασυνήθιστο και ο σκοπός ήταν να γίνει θέαμα», σχολιάζει.
Η ανάλυση των χημικών στοιχείων στα δόντια δείχνει ότι η γυναίκα είχε ζήσει στο Λονδίνο για μεγάλο χρονικό διάστημα. «Δεν πρόκειται για κάποιο περιστατικό που σχετίζεται με ξενοφοβία», σημειώνει η ίδια.
Οι πιθανές εικασίες γιατί το πτώμα της γυναίκας εκτέθηκε δημόσια
Το γιατί οδηγήθηκε σε τέτοια μεταχείριση παραμένει άγνωστο. Παρότι η αγγλοσαξονική νομοθεσία της εποχής προέβλεπε θανατική ποινή για εγκλήματα όπως η δολοφονία ή η μεγάλη κλοπή, τα άτομα που εκτελούνταν ήταν σχεδόν αποκλειστικά άνδρες. Συνήθως αποκεφαλίζονταν και θάβονταν σε ξεχωριστά νεκροταφεία εκτός της πόλης. Σε κανέναν από αυτούς δεν έχουν εντοπιστεί ενδείξεις παρατεταμένης κακοποίησης ή επανειλημμένων τραυμάτων.
Η Αλεξάντρα Σάνμαρκ, ιστορικός στο University of the Highlands and Islands της Σκωτίας, εκτιμά ότι τα νέα ευρήματα ενισχύουν την ερμηνεία της υπόθεσης ως θεσμικής εκτέλεσης. «Ο θάνατός της πιθανότατα στόχευε να λειτουργήσει ως προειδοποίηση», λέει. Εξετάζει επίσης το ενδεχόμενο η γυναίκα να αφέθηκε ζωντανή ώστε να πνιγεί από την παλίρροια.
Η περίπτωση δεν συνδέεται άμεσα με τις μεταγενέστερες δίκες μαγισσών, ωστόσο δεν αποκλείεται η γυναίκα να είχε χαρακτηριστεί μάγισσα, λέει.
Για τη Μαντ, το εύρημα είναι σημαντικό όχι μόνο για τις ιστορικές του προεκτάσεις, αλλά και για το τι αναδεικνύει σχετικά με τη βία κατά των γυναικών. «Η έμφυλη βία στο παρελθόν είναι σχεδόν πάντα κρυφή», λέει. «Αυτές οι γυναίκες περιμένουν για αιώνες να τις βρούμε και να μιλήσουμε για εκείνες. Τώρα μπορούμε να τις κρατήσουμε ζωντανές μελετώντας τα κατάλοιπά τους και λέγοντας τις ιστορίες τους. Αυτή η μαρτυρία είναι πολύτιμη, γιατί μας προσφέρει μια ακόμη ψηφίδα στην ιστορία βίας κατά των γυναικών, ό,τι και αν είχαν κάνει».
Με πληροφορίες από The new scientist
