Όσο απαραίτητα και αν είναι τα συστήματα συναγερμού έκτακτης ανάγκης, άλλο τόσο μπορούν να προκαλέσουν μέχρι και ψυχικές διαταραχές, «ακόμη και όταν ο συναγερμός μπορεί να είναι απλά δοκιμή», σύμφωνα με μελέτη.
Αυτό συμβαίνει γιατί ενεργοποιούν τα ίδια νευρωνικά κυκλώματα που διεγείρονται σε πραγματικές καταστάσεις κινδύνου, προκαλώντας στρες, σύγχυση και ανησυχία. «Το νευρικό μας σύστημα επεξεργάζεται συνεχώς πληροφορίες τόσο από το σώμα μας όσο και από το περιβάλλον μας, προσπαθώντας να διακρίνει μεταξύ των προειδοποιήσεων που απαιτούν δράση και εκείνων που μπορούν να αγνοηθούν με ασφάλεια», αναφέρει μέρος της μελέτης που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικού περιεχομένου περιοδικό «The Conversation».
Με την πάροδο του χρόνου, όμως, το άγχος που συνδέεται με την αίσθηση της συνεχούς επιφυλακής, μπορεί να φέρει μόνιμες επιπτώσεις στην ψυχική υγεία. Το χρόνιο στρες είναι πιθανό να συμβάλει στον κίνδυνο εμφάνισης αγχώδους διαταραχής και κατάθλιψης, ακόμη και σωματικής διαταραχής όπως κάποια καρδιακή πάθηση. Τέτοιας φύσης έρευνες, εστιάζουν σε εμπειρίες και βιώματα ανθρώπων που ζουν σε εμπόλεμες περιοχές ή μέρη επιρρεπή σε φυσικές καταστροφές.
Άγχος και συναισθηματική δυσφορία
Ιδιαίτερα σε ανθρώπους που ήδη αντιμετωπίζουν άγχος ή νευρολογικές διαταραχές, η αδυναμία διάκρισης μεταξύ πραγματικών και αντιληπτών απειλών μπορεί να εντείνει τη συναισθηματική δυσφορία τους, ενώ η υπερβολική έκθεση σε πληροφορίες – από τις ειδήσεις μέχρι το «doomscrolling» (εμμονικής κατανάλωσης αρνητικών ειδήσεων στο διαδίκτυο) στα κοινωνικά δίκτυα επιδεινώνει την αίσθηση διαρκούς απειλής.
Όσο για τις επιπτώσεις που επιφυλάσσει το χρόνιο άγχος, αυτές κυμαίνονται από διαταράξεις ύπνου μέχρι και άλλες πιο επικίνδυνες για την υγεία, διαταραχές. Ο κακός ύπνος και η κακή διάθεση μπορούν να επιδεινώσουν τη γνωστική και σωματική λειτουργία, ενώ τα άτομα που υποφέρουν από χρόνιο άγχος μπορεί επίσης να κινδυνεύουν από μοναξιά και κοινωνική απομόνωση. Όταν οι άνθρωποι νιώθουν μοναξιά, τείνουν να προσκολλώνται σε απειλητικά ερεθίσματα, γεγονός που μπορεί να επιδεινώσει περαιτέρω το άγχος και να διαιωνίσει έναν φαύλο κύκλο. Το διανοητικό σύστημα του σώματος -η ικανότητα του εγκεφάλου να αντιλαμβάνεται και να ερμηνεύει τα εσωτερικά φυσιολογικά σήματα- παίζει καθοριστικό ρόλο στον προσδιορισμό των περιβαλλοντικών σημάτων που δικαιολογούν την προσοχή μας.
Πώς μπορούμε να «θωρακίσουμε» το νευρικό μας σύστημα
Η συνειδητή διαχείριση της πληροφορίας που λαμβάνουμε είναι ζωτικής σημασίας. Η δημιουργία ενός σταθερού καθημερινού προγράμματος με χρόνο για άσκηση, ύπνο και κοινωνική συναναστροφή βοηθά στη ρύθμιση του νευρικού μας συστήματος. Πρακτικές όπως ο διαλογισμός, η γιόγκα ή οι τεχνικές αναπνοής μπορούν να επαναφέρουν την εσωτερική μας ισορροπία, όπως προτείνει η σύγχρονη επιστήμη.
Επίσης, η αποφυγή της υπερβολικής έκθεσης στις ειδήσεις και η απομάκρυνση από ψηφιακές συσκευές για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, μπορεί να μειώσει το στρες. Η επαφή με τη φύση ή η ακρόαση χαλαρωτικής μουσικής βοηθούν στην αποφόρτιση, ενώ μια νέα μέθοδος, η θεραπεία επίπλευσης (flotation therapy), φαίνεται να συμβάλλει σημαντικά στη μείωση του άγχους, ενισχύοντας την αυτορρύθμιση του νευρικού συστήματος.
Με πληροφορίες από The Conversation
