«Χωρίς νερό, δεν θα υπήρχε κρασί», λέει η Βιρτζίνια ντε Βάγιε, καθώς μας ξεναγεί στον οικογενειακό αμπελώνα 160 στρεμμάτων στη Μεντόζα της Αργεντινής, στους πρόποδες των Άνδεων.
Οι οινοποιοί στην «καρδιά» του κρασιού της Αργεντινής βασίζονται στο νερό που κατεβαίνει από τα βουνά για να ποτίζουν τις καλλιέργειές τους. Όμως, μετά την ψήφιση μεταρρυθμίσεων που χαλαρώνουν την προστασία των παγετώνων, η ίδια φοβάται ότι η υδροδότηση του αμπελώνα της βρίσκεται πλέον σε κίνδυνο.
«Οι Άνδεις, με τα χιόνια και τους παγετώνες τους, τροφοδοτούν τα ποτάμια που φτάνουν στην κοιλάδα και αρδεύουν τις καλλιέργειες. Είναι το ίδιο νερό που πίνουμε στα σπίτια μας. Γι’ αυτό η Μεντόζα παρομοιάζεται ως η "νύμφη του νερού”», εξηγεί, μιλώντας στο BBC.
'Every drop of water counts': Fear for the future of Argentina's glaciers https://t.co/4cpU3elR9D
— BBC News (World) (@BBCWorld) April 11, 2026
Αργεντινή: Το λιώσιμο των παγετώνων ως «δίχτυ ασφαλείας»
Το χιόνι αποτελεί την κύρια πηγή νερού για την περιοχή, όμως σε χρονιές με χαμηλές βροχοπτώσεις, το λιώσιμο των παγετώνων λειτουργεί ως «δίχτυ ασφαλείας» απέναντι στην ξηρασία, ένα φαινόμενο που γίνεται όλο και πιο συχνό. Η οικογενειακή επιχείρηση της ντε Βάγιε, το Bodega Gieco, παράγει περίπου 100.000 λίτρα κρασί τον χρόνο. «Κάθε σταγόνα μετράει», λέει χαρακτηριστικά.
Δεν είναι μόνο η Μεντόζα που εξαρτάται από τους παγετώνες. Στην Αργεντινή υπάρχουν 16.968 παγετώνες, οι οποίοι τροφοδοτούν 36 υδρολογικές λεκάνες σε 12 επαρχίες, όπου ζουν περίπου επτά εκατομμύρια άνθρωποι.
Η Αργεντινή ήταν η πρώτη χώρα που θέσπισε ειδικό νόμο για την προστασία των παγετώνων το 2010, απαγορεύοντας δραστηριότητες που θα μπορούσαν να τους βλάψουν. Ο νόμος κάλυπτε και το λεγόμενο «περιπαγετωνικό περιβάλλον», όπως το παγωμένο έδαφος (permafrost).
Πλέον, η ευθύνη περνά στις επαρχίες, οι οποίες θα αποφασίζουν αν ένας παγετώνας θεωρείται «στρατηγικός», δηλαδή αν είναι κρίσιμος για την ύδρευση, τη γεωργία, τη βιοποικιλότητα ή την επιστήμη. Αν κριθεί ότι δεν είναι, μπορεί να αφαιρεθεί από το εθνικό μητρώο και να χάσει την προστασία του.
Αργεντινή: Μία σύγκρουση με φόντο τις ιδιωτικοποιήσεις
Οι υποστηρικτές των αλλαγών υποστηρίζουν ότι ο προηγούμενος νόμος εμπόδιζε επενδύσεις, κυρίως στην εξόρυξη χαλκού και λιθίου, που θεωρούνται κρίσιμα για την ενεργειακή μετάβαση. Ωστόσο, οι επικριτές προειδοποιούν ότι η εντατική εξόρυξη μπορεί να επηρεάσει τη ροή των ποταμών και να απειλήσει την υδροδότηση εκατομμυρίων ανθρώπων.
Από τη Μεντόζα μέχρι την Παταγονία, οι αντιδράσεις είναι έντονες. Το σύνθημα «Los glaciares no se tocan» («Μην αγγίζετε τους παγετώνες») έχει εμφανιστεί σε τοίχους και δρόμους σε όλη τη χώρα.
Περισσότεροι από 100.000 πολίτες δήλωσαν συμμετοχή σε δημόσια διαβούλευση τον Μάρτιο, αν και λιγότεροι από 400 κατάφεραν να μιλήσουν. «Δεν ήταν μόνο οι περιβαλλοντικές οργανώσεις, ήταν οι ίδιοι οι πολίτες που ζητούσαν να προστατευτεί το νερό», λέει η βιολόγος Αγκοστίνα Ρόσι Σέρα από τη Greenpeace.
Την ίδια ώρα, ο πρόεδρος της Αργεντινής, Χαβιέρ Μιλέι, βλέπει τις Άνδεις ως πηγή επενδύσεων δισεκατομμυρίων στον τομέα της εξόρυξης. «Η Αργεντινή δεν εξάγει ούτε ένα γραμμάριο χαλκού, ενώ η Χιλή εξάγει 20 δισ. δολάρια τον χρόνο», έχει δηλώσει.
Παράλληλα, μεγάλες εταιρείες, όπως η Glencore, η BHP Group και η Lundin Mining, εξετάζουν επενδύσεις δεκάδων δισεκατομμυρίων.
Ωστόσο, οι επικριτές επιμένουν ότι πρόκειται για ένα «ψευδές δίλημμα». «Δεν υπάρχουν παγετώνες που δεν τροφοδοτούν ποτάμια. Αν είναι παγετώνας, δίνει νερό», λέει ο παγετωνολόγος Λούκας Ρουίς.
Με πληροφορίες από BBC
