Η εφημερίδα «Le Monde» ζει μια κρίσιμη στιγμή. Για πρώτη φορά στην ιστορία της, φαίνεται πως υπάρχει κίνδυνος στο να υποδεχθεί έναν καινούργιο μέτοχο, χωρίς όμως να έχει ζητηθεί η σύμφωνη γνώμη της συντακτικής ομάδας της εφημερίδας για κάτι τέτοιο. «Πρόκειται για έναν κίνδυνο στην εκδοτική μας ελευθερία», αναφέρουν χαρακτηριστικά οι συντάκτες.
«Εδώ και έναν χρόνο, ανησυχούμε ιδιαίτερα για το ποιο θα είναι το πρώτο σημαντικό βήμα, που θα συμβεί στο επενδυτικό κεφάλαιο της εταιρίας, ύστερα από την εξαγορά της από ένα γκρουπ ιδιωτικών επενδυτών το 2010 (Pierre Bergé, Xavier Niel και Matthieu Pigasse). Τον Οκτώβριο του 2018, ενημερωθήκαμε για την πώληση του 49% των μετοχών του Matthieu Pigasse στον βιομήχανο Daniel Kretinsky. H κίνηση αυτή πραγματοποιήθηκε χωρίς να γνωστοποιηθεί στο γκρουπ της «Le Monde», το οποίο επί της ουσίας περιλαμβάνει τους δημοσιογράφους, το προσωπικό, τους αναγνώστες και τους ιδρυτές.
H ανακοίνωση αυτή προκάλεσε ανησυχία. Ακολούθως, στις 25 Οκτωβρίου του 2018, οι Xavier Niel και Matthieu Pigasse, ως οι δύο βασικοί μέτοχοι, ύστερα από τον θάνατο του Pierre Bergé το 2017, συμφώνησαν στην υπογραφή χορήγησης του δικαιώματος έγκρισης. Μέσω αυτής της ρήτρας, ουσιαστικά αποκτούν το δικαίωμα να αποδέχονται ή να απορρίπτουν την είσοδο οποιουδήποτε νέου επενδυτή με δικαιώματα ελέγχου. Εκτός αυτού, δεσμεύθηκαν να μην προχωρήσει σε καμία καινούργια κίνηση αναφορικά με τη διαχείριση του κεφαλαίου της εταιρίας μέχρι να επισημοποιηθεί πρώτα η παραπάνω ρήτρα.
Ύστερα από έναν χρόνο έντονων διαπραγματεύσεων, η ρήτρα δεν έχει ακόμη υπογραφεί. Μάλιστα, το περασμένο καλοκαίρι οι ανησυχίες μας αυξήθηκαν έτι περισσότερο λόγω των διαπραγματεύσεων που ξεκίνησαν ανάμεσα στους κυρίους Pigasse και Kretinsky για αγορά των μεριδίων του Ισπανικού γκρουπ, Prisa, ενός ακόμη «ανεξέλεγκτου» μετόχου της Le Monde.
Ένα σύντομο ιστορικό
Την Τρίτη 3 Σεπτεμβρίου, οι συντάκτες της εφημερίδας ζήτησαν από τους δύο βασικούς μετόχους, τον Xavier Niel και τον Matthieu Pigasse, να τηρήσουν τη δέσμευσή τους για εγγύηση της ανεξαρτησίας και επίσης να υπογράψουν ότι συμφωνούν με αυτήν πριν τις 17 Σεπτεμβρίου. Και ο Xavier Niel πράγματι υπέγραψε στις 9 Σεπτεμβρίου.
Εμείς, όμως, ως δημοσιογράφοι αναμένουμε και από τον Matthieu Pigasse να πράξει αναλόγως. Ζητάμε συγχρόνως και από τον καινούργιο μέτοχο, τον Daniel Kretinsky, να συμφωνήσει στα ίδια με τους υπόλοιπους.
Οι δεσμεύσεις πρέπει να γίνονται σεβαστές
Παράλληλα, με βάση τις ηθικές δεσμεύσεις που έκανε ο Pierre Bergé, όταν βρισκόταν ακόμη εν ζωή, ζητάμε επίσης από τον κληρονόμο του, Madison Cox, να προσθέσει την υπογραφή του.
Η υπογραφή αυτής της ρήτρας είναι ένα απαραίτητο εργαλείο, που ενισχύει και ολοκληρώνει τον εύθραυστο μηχανισμό προστασίας της δουλειάς μας. Χωρίς αυτήν την νομική προστασία, η ιδιαίτερη θέση της Le Monde στον Γαλλικό τύπο μπορεί να απειληθεί: το κεφάλαιο της εταιρίας θα μπορούσε να εξαγοραστεί από έναν καινούργιο μέτοχο, ο οποίος μπορεί ακόμη και να καταπατήσει τις όποιες επιταγές και ισορροπίες υπάρχουν ανάμεσα στους συντάκτες και τους ιδιοκτήτες.
Ενίσχυση της ανεξαρτησίας μας
Αυτό (το κείμενο) είναι το πιο πολύτιμο αγαθό μας. Οποιαδήποτε ουσιαστική τροποποίηση στο κεφάλαιο της εταιρίας, χωρίς τη σύμφωνη γνώμη εργαζομένων, θα «σημάδευε» τη σχέση μας με τους μετόχους, θα σκίαζε την δημοσιογραφική αξία της «Le Monde» και θα υποβάθμιζε την εμπιστοσύνη, που έχουμε χτίσει με τους αναγνώστες μας.
Από την άλλη, μέσα από τις υπογραφές που έχουν συλλεχθεί, επί της ουσίας διεκδικούμε την ενίσχυση της ανεξαρτησίας μας. Τώρα που ο Xavier Niel υλοποίησε την υπόσχεσή του, περιμένουμε να κάνουν το ίδιο οι κύριοι Matthieu Pigasse και Daniel Kretinsky.
Αυτή είναι μια πραγματική ευκαιρία για τον κύριο Kretinsky, αν θέλει όντως τα λεγόμενά του να συμβαδίζουν με τις πράξεις του και να δείξει την «επιθυμία του να στηρίξει την παραδοσιακή δημοσιογραφία» και να «υποστηρίξει την δημοσιογραφία», όπως άλλωστε ανέφερε στις 5 Σεπτεμβρίου στο Παρίσι.
Μέσα από αυτές τις υπογραφές διεκδικούμε ένα άνοιγμα συζητήσεων για να μάθουμε τις πραγματικές προθέσεις του κυρίου Kretinsky. Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να λειτουργήσει επίσης και ως ένα πρώτο σημάδι για το πώς αντιλαμβάνεται ο συγκεκριμένος βιομήχανος την ιδιαιτερότητα και την πορεία του γκρουπ της «Le Monde».
Εμείς, ως δημοσιογράφοι της «Le Monde» είμαστε αποφασισμένοι να υπερασπιστούμε την ανεξαρτησία μας και ταυτόχρονα να διατηρήσουμε τη σχέση εμπιστοσύνης με τους αναγνώστες μας.
Διαβάστε παρακάτω τη δημοσίευση των εργαζομένων στο Instagram της Le Monde:
σχόλια