— Θεωρείτε ότι ο σύγχρονος τρόπος ζωής θα εξακολουθήσει να γεννά πανδημίες, όπως αυτή του κορωνοϊού;

Αυτή είναι μια πολύ καλή ερώτηση. Πράγματι, υπάρχουν συσχετίσεις όσον αφορά τις κλιματικές μεταβολές και τον τρόπο ζωή μας. Οι περιβαλλοντικές διαταραχές συμβάλλουν στην ανάπτυξη νέων ιών και κατ' αυτόν τον τρόπο ευνοείται η ανάπτυξη και η εξάπλωση πανδημιών.


— Είναι τα εμβόλια η αρχή του τέλους για την πανδημία ή, ακόμα κι όταν υπάρξει εκτεταμένος εμβολιασμός, θα χρειαστεί να ζήσουμε αρκετό καιρό με τον ιό;

Είναι ελάχιστοι οι ιοί που έχουν εξαφανιστεί από τον πλανήτη. Δεν έχουν εξαλειφθεί όλοι οι ιοί για τους οποίους υπάρχουν ήδη εμβόλια, όπως αυτοί της ιλαράς και της πολιομυελίτιδας. Φυσικά, τα εμβόλια έχουν συμβάλει στη αντιμετώπιση αυτών των ιογενών λοιμώξεων, ώστε να μην έχουμε επιδημίες ή πανδημίες. Επομένως, είναι βέβαιο ότι θα εξακολουθούμε να ζούμε με αυτόν τον ιό για μεγάλο διάστημα, όπως συμβαίνει και με τη γρίπη. Ωστόσο, ο εμβολιασμός είναι το καθοριστικό εργαλείο για την αναχαίτιση της πανδημίας.


— Οι μεταλλάξεις του ιού σάς ανησυχούν;

Ως επιστήμονες πάντα πρέπει να μας ανησυχούν οι μεταλλάξεις. Από την άλλη, όμως, είναι στη φύση των RNA ιών, που, αν και μεταδίδονται πιο εύκολα, δεν δημιουργούν σοβαρές αλλαγές και δεν αποτελούν πηγή ανησυχίας.

 

Αν και δεν μου αρέσουν οι προβλέψεις, έχω την πεποίθηση ότι εντός του 2021, συγκεκριμένα από το καλοκαίρι και μετά θα μπορέσουμε να επιστρέψουμε σε κάποιου είδους κανονικότητα. Πολλά, όμως, θα κριθούν από το ποσοστό των εμβολιασμών.


— Σε ποιο ποσοστό θα μπορέσουμε να μιλάμε για την επίτευξη της ανοσίας της αγέλης;

Θα έλεγα πως όταν αγγίξουμε περίπου το 70% του πληθυσμού.

 

— Γιατί ακόμη και σήμερα ο αριθμός των κρουσμάτων παραμένει υψηλός, όπως και αυτός οι διασωληνωμένων και των θανάτων; Τι πήγε λάθος στο δεύτερο κύμα της πανδημίας;

Σε τέτοιου είδους ζητήματα η απάντηση είναι πολυπαραγοντική. Δηλαδή δεν είναι μόνο μία η αιτία. Πιστεύω ότι έπαιξαν αρνητικό ρόλο οι καιρικές συνθήκες, οι οποίες είναι πολύ διαφορετικές σε σχέση με αυτές του πρώτου κύματος της πανδημίας. Επίσης, περισσότεροι άνθρωποι βρίσκονται σε κλειστούς χώρους συγκριτικά με την περίοδο της περασμένης άνοιξης, ενώ άλλος ένας καθοριστικός παράγοντας είναι ότι οι πολίτες είναι πιο κουρασμένοι. Η χαλαρότητα είναι ευδιάκριτη όσον αφορά την τήρηση των υγειονομικών μέτρων, ειδικά στους νεότερους, που κρίνουν ότι είναι άτρωτοι απέναντι στον ιό.

 

— Πιστεύετε ότι μπορεί να έχουμε και τρίτο κύμα πανδημίας;

Είναι αρκετά πιθανό. Για να μη συμβεί αυτό πρέπει να προλάβουμε ώστε να εμβολιαστεί αρκετά μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού και φυσικά να εξακολουθήσει η χρήση της μάσκας και η τήρηση της κοινωνικής απόστασης.


— Όσον αφορά τα εμβόλια, ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού παραμένει δύσπιστο. Τι απαντάτε;

Αντιλαμβάνομαι ότι υπάρχουν αρκετοί ακόμη που διατηρούν επιφυλάξεις. Ασφαλώς, το γεγονός ότι η παγκόσμια επιστημονική κοινότητα κατάφερε να δημιουργήσει ένα εμβόλιο για την αντιμετώπισή του κορωνοϊού μέσα σε διάστημα ενός έτους είναι από μόνο του σημαντικό, αφού ετοιμάστηκε πολύ πιο γρήγορα απ' οποιοδήποτε εμβόλιο έχει υπάρξει έως σήμερα. Την ίδια στιγμή ανασύρει στην επιφάνεια έναν δισταγμό ή δυσπιστία από πολλούς.

 

Όμως, οφείλουμε να πούμε ότι τα εμβόλια έχουν περάσει απ' όλα τα στάδια δοκιμών που απαιτούνται πριν λάβουν την άδεια κυκλοφορίας. Επίσης, για πρώτη φορά είχαμε τόσο μεγάλο αριθμό εθελοντών που συμμετείχαν στις δοκιμές. Το πιο σημαντικό είναι ότι οι δοκιμές έδειξαν πως δεν υπάρχει κάποια ασυνήθιστη και σοβαρή παρενέργεια από αυτά τα εμβόλια. Επίσης, αν ανοίξετε ένα οποιοδήποτε φάρμακο διαθέτετε στο σπίτι σας, από αυτά που λαμβάνετε καθημερινά, και διαβάσετε το χαρτί που συνοδεύει το σκεύασμα θα δείτε ότι αναφέρονται πολλές παρενέργειες. Επιπρόσθετα, οι δοκιμές για το εμβόλιο διενεργήθηκαν σε πολύ μεγάλο αριθμό ατόμων, περίπου 30.000-60.000, κι αυτό αποδεικνύει ότι αν υπήρχε μια παρενέργεια σε ένα άτομο ανά 40.000 έτσι κι αλλιώς δεν θα το βρίσκαμε ποτέ.


— Ως μέλος της επιτροπής του υπουργείου Υγείας είστε ευχαριστημένος από τον τρόπο αντιμετώπισης της πανδημίας; Τι είναι αυτό που θα αλλάζατε αν γυρνούσατε τον χρόνο πίσω;

Σε γενικές γραμμές, είμαι ικανοποιημένος και κρίνω ότι η πρωτοβουλία για τη σύσταση της επιτροπής, η οποία πρέπει να τονίσουμε ότι εισηγείται και δεν αποφασίζει, ήταν θετική. Αν άλλαζα κάτι, θα την προτιμούσα μικρότερη όσον αφορά τον αριθμό μελών.


— Είδαμε ότι κάποιοι νόσησαν ξανά, παρότι έκαναν το εμβόλιο. Εάν κάποιος κάνει το εμβόλιο, σημαίνει ότι έχει προστασία έναντι του κορωνοϊού την επόμενη ημέρα; Πώς πρέπει να ενεργήσει;

Η διάρκεια προστασίας που παρέχει το εμβόλιο ξεκινά περίπου μετά από δύο εβδομάδες, όχι άμεσα. Ακόμα και μετά την ευρεία διάθεση των εμβολίων, ο ιός SARS-CoV-2 θα συνεχίσει να προκαλεί ανησυχία και θα απαιτεί εγρήγορση απ' όλους. Συμπληρωματικά μέτρα για την προστασία της δημόσιας υγείας, όπως η κοινωνική απόσταση, ο περιορισμός του μεγέθους των συγκεντρώσεων και η ευρεία χρήση μάσκας,θα συνεχίσουν να είναι επιβεβλημένα για αρκετούς μήνες, αν όχι και περισσότερο. Κι αυτό επειδή κανένα εμβόλιο δεν θα είναι εξαρχής 100% αποτελεσματικό. Επομένως, είναι μύθος το ότι τα εμβολιασμένα άτομα μπορούν να σταματήσουν να ανησυχούν για τον Covid-19.


— Πότε προσδιορίζετε την επάνοδο στην κανονικότητα; Θα είναι το 2021 μια κανονική χρονιά;

Αν και δεν μου αρέσουν οι προβλέψεις, έχω την πεποίθηση ότι εντός του 2021, συγκεκριμένα από το καλοκαίρι και μετά θα μπορέσουμε να επιστρέψουμε σε κάποιου είδους κανονικότητα. Πολλά, όμως, θα κριθούν από το ποσοστό των εμβολιασμών.


— Έχει περάσει σχεδόν ένας χρόνος από την ημέρα που ακούσαμε πρώτη φορά για τον κορωνοϊό στη μακρινή Κίνα. Ποιο είναι το θετικό και ποιο το αρνητικό αυτής της πανδημίας;

Χωρίς αμφιβολία, το αρνητικό είναι η απώλεια πολλών αγαπημένων μας προσώπων, παππούδων, γιαγιάδων, παιδιών, φίλων. Επίσης, οι οικονομικές συνέπειες αυτής της πανδημίας, που ήδη έχουν εμφανιστεί ή θα μας απασχολήσουν στο άμεσο μέλλον. Τώρα, το θετικό για μένα είναι ότι μιλάμε για μια μεγάλη νίκη της επιστήμης. Δεν υπάρχει τίποτα πιο αισιόδοξο από το ότι σε διάστημα δώδεκα μηνών μετά την πανδημία έχουμε εμβόλιο. Είναι αυτό που μας κάνει να ελπίζουμε.

 

* Ο κ. Θεοκλής Ζαούτης είναι καθηγητής Παιδιατρικής και Επιδημιολογίας στο Perelman School of Medicine στο Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια των ΗΠΑ (UPENN), διευθυντής του Τμήματος Λοιμωδών Νοσημάτων στο Παιδιατρικό Νοσοκομείο στη Φιλαδέλφεια και μέλος της Επιτροπής των Λοιμωξιολόγων του υπουργείου Υγείας.

 

Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.

 

Το νέο τεύχος της LiFO δωρεάν στην πόρτα σας με ένα κλικ.

 

Ακολουθήστε το LiFO.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις

 

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο LiFO.gr