ΑΣΦΑΛΗ ΕΜΒΟΛΙΑ ΠΛΕΟΝ έχουμε. Είναι η ταχύτητα των εμβολιασμών τώρα που θα κρίνει πότε θα βγει ο κόσμος από την καραντίνα και θα πάρει τη ζωή του πίσω.

 

Ο εμβολιασμός είναι ο μόνος τρόπος που έχει η ανθρωπότητα για να σταματήσει τον ιό και αυτό θα συμβεί μόλις εμβολιαστεί το 60%-70% του πληθυσμού, στόχος που δεν ξέρουμε αν θα είναι τελικά εφικτός μέχρι να αρχίσει το καλοκαίρι. Ίσως για κάποιες χώρες να είναι και για κάποιες όχι. Αυτή είναι η νέα πρόκληση για πολλές κυβερνήσεις που θα κριθούν από το αποτέλεσμα, όπως και πολλές πολιτικές καριέρες. Η Ε.Ε., πάντως, κατά την εκκίνηση σκόνταψε στα πρώτα εμπόδια.

Παρά τις μεγάλες προσδοκίες που καλλιεργήθηκαν από τους πολιτικούς, με βάση τα σημερινά δεδομένα δεν μοιάζει πλέον δυνατό να εμβολιαστεί εκείνο το κομμάτι του πληθυσμού που είναι απαραίτητο ώστε η κοινότητα να αποκτήσει ανοσία μέχρι την άνοιξη, καθώς δεν υπάρχει άμεσα διαθέσιμος ο απαιτούμενος αριθμός των εμβολίων. Η Ε.Ε. μας έλεγε τόσο καιρό ότι έχει εξασφαλίσει από 6 εταιρείες 2 δισεκατομμύρια δόσεις (για ένα δισεκατομμύριο εμβολιασμούς δηλαδή), αριθμός παραπάνω από επαρκής για έναν πληθυσμό 446 εκατομμυρίων, αλλά δεν μας είπε πότε θα ήταν διαθέσιμες οι δόσεις αυτές.

 

Γιατί το μεγαλύτερο πρόβλημα στην Ευρώπη είναι ότι, εξαιτίας των κακών υπολογισμών που έκανε η Επιτροπή, αυτήν τη στιγμή δεν έχει την ποσότητα που χρειάζεται για να καλύψει εμβολιαστικά άμεσα τον πληθυσμό της. Μέχρι πρότινος ήταν διαθέσιμο μόνο το εμβόλιο της Pfizer, οι παραγγελίες του οποίου δεν επαρκούσαν, και μόλις την περασμένη εβδομάδα εγκρίθηκε και το εμβόλιο της Moderna. Δύο εμβόλια στα οποία αρχικά η Ε.Ε. δεν υπολόγιζε και τώρα αναγκάστηκε να κάνει νέες παραγγελίες, τις οποίες όμως θα παραλάβει αρκετούς μήνες αργότερα.

 

Οι υπόλοιπες συμφωνίες της Ε.Ε. είναι με την AstraZeneca, που λόγω του τρόπου δοκιμών της καθυστερεί η έγκριση, την Johnson & Johnson, τη Sanofi και GlaxoSmithKline, της οποίας το εμβόλιο απέτυχε και επανασχεδιάζεται, και με την CureVac.

 

Το μεγαλύτερο πρόβλημα στην Ευρώπη είναι ότι, εξαιτίας των κακών υπολογισμών που έκανε η Επιτροπή, αυτήν τη στιγμή δεν έχει την ποσότητα που χρειάζεται για να καλύψει εμβολιαστικά άμεσα τον πληθυσμό της.


Τα εμβόλια που καθυστερούν ‒ειδικά της Sanofi-GSK, που δεν πρόκειται να είναι έτοιμο ούτε καν τους επόμενους μήνες‒ δημιούργησαν μια «τρύπα» στις προμήθειες της Ε.Ε. Αυτό το κενό, η γερμανική κυβέρνηση (που φαίνεται ότι είχε εγκαίρως την πληροφόρηση ποιο εμβόλιο θα πήγαινε καλά και ποιο όχι) φρόντισε να το καλύψει μόνο για λογαριασμό της, κάνοντας διαπραγματεύσεις με τις εταιρείες, παράλληλα με την Ε.Ε.

 

Βέβαια, τα επιπλέον εμβόλια που παρήγγειλε θα τα παραλάβει μετά την ευρωπαϊκή παραγγελία, αλλά δεν παύει να πρόκειται για κάτι που ρητά απαγορεύτηκε από την αρχή. Εκτός από τη Γερμανία, εμβόλια εκτός ευρωπαϊκής συμφωνίας είδαμε να διαπραγματεύεται και η Ουγγαρία, ενώ και ο Πρόεδρος της Κύπρου, Νίκος Αναστασιάδης, ομολόγησε ότι παρακάλεσε το Ισραήλ, που είναι ο πρωταθλητής στον εμβολιασμό, για βοήθεια με τις προμήθειες.

 

Από την αλληλεγγύη στις παρασκηνιακές διαπραγματεύσεις

Το έντονο παρασκήνιο που εξελίσσεται τους τελευταίους μήνες σχετικά με τις προμήθειες των εμβολίων για τον κορωνοϊό οι περισσότεροι Ευρωπαίοι μάλλον το αγνοούσαν, μέχρι πρόσφατα που άρχισαν να αποκαλύπτονται λεπτομέρειες για τις μυστικές διαπραγματεύσεις ευρωπαϊκών χωρών, καθώς και οι αποτυχημένοι χειρισμοί της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Οι μηχανορραφίες που πραγματοποιούνται δεν έχουν καμία σχέση με την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη και πρωταγωνίστρια για άλλη μια φορά είναι η Γερμανία, που προσπαθεί να καλύψει τον δικό της πληθυσμό, παραβιάζοντας την ευρωπαϊκή συμφωνία.


Από τον περασμένο Ιούνιο η Γερμανίδα πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, επισημαίνει διαρκώς ότι η στρατηγική εμβολιασμού στις χώρες της Ε.Ε. είναι κοινή και έχει κύριο χαρακτηριστικό την αλληλεγγύη και την ίση αναλογικά πρόσβαση, καθώς όλα τα κράτη-μέλη συμφώνησαν να προμηθευτούν από κοινού τα εμβόλια, προκειμένου να αυξήσουν τη διαπραγματευτική τους ισχύ και να διασφαλίσουν καλύτερες τιμές.

 

 

 

Το γερμανικό περιοδικό «Der Spiegel» έγραψε ότι η ομοσπονδιακή κυβέρνηση της Γερμανίας ήδη από τους προηγούμενους μήνες έχει εργαστεί για την εθνική προμήθεια εμβολίων από πολλές εταιρείες που παρασκευάζουν εμβόλια. Μάλιστα, οι γερμανικές BioNTech και CureVac χρηματοδοτήθηκαν με εκατομμύρια ευρώ από την κυβέρνηση Μέρκελ, προκειμένου να αυξήσουν τη δυνατότητα παραγωγής και να εξασφαλιστούν έξτρα εμβόλια για τη Γερμανία, όπως είχε γράψει από καιρό το Bloomberg και άλλα μέσα.

 

Άλλο πρόσφατο δημοσίευμα του Reuters ανέφερε ότι η Γερμανία έχει υπογράψει μνημόνιο με την CureVac από τις 31 Αυγούστου για προμήθεια 20 εκατομμυρίων δόσεων του υπό ανάπτυξη εμβολίου, ενώ παρόμοιο προσύμφωνο υπέγραψε και στις 8 Σεπτεμβρίου με τη BioNTech για 30 εκατομμύρια δόσεις.


Όλο το προηγούμενο διάστημα η κυβέρνηση της Άνγκελα Μερκελ δεχόταν σφοδρή κριτική στο εσωτερικό και από τον δεξιό κυβερνητικό Τύπο και από πρωθυπουργούς κρατιδίων και από την αντιπολίτευση για την καθυστέρηση των εμβολιασμών, καθώς πολλοί Γερμανοί έβλεπαν άλλες ισχυρές χώρες να προχωρούν με ταχείς ρυθμούς και η Γερμανία, όπως και οι άλλες χώρες της Ε.Ε., να μην έχουν εξασφαλίσει ακόμα την άμεση διάθεση των απαραίτητων εμβολίων για το σύνολο του πληθυσμού της.

 

Γι' αυτό κάποιοι απαιτούσαν στην ουσία από τη χώρα τους να δράσει εθνικά, υποστηρίζοντας ότι δεν μπορεί άλλες χώρες να εμβολιάζονται με τα γερμανικά εμβόλια και αυτά να μην υπάρχουν σε επαρκείς ποσότητες για τους Γερμανούς.

 

Ο επικεφαλής της BioΝΤech, Oυγκούρ Σαχίν, ανέφερε στο περιοδικό «Der Spiegel» ότι εξεπλάγη από τη διστακτικότητα της Ε.Ε. Κριτική προς την ομοσπονδιακή κυβέρνηση άσκησε και ο γ.γ. των Σοσιαλδημοκρατών, Λαρς Κλινγκμπάιλ, ο οποίος δήλωσε ότι ήταν σωστή η αναζήτηση λύσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο, «αλλά Ευρώπη δεν πρέπει να σημαίνει αυτόματα καθυστερήσεις». Υποστήριξε, μάλιστα, ότι «δεν μπορεί μια χώρα, στην οποία έγινε έρευνα για το εμβόλιο, να έχει λάβει τελικά τόσο λίγες δόσεις».

 

Εμβολιασμός στην Ελλάδα: Η ελευθερία αργεί ακόμη
Όλο το προηγούμενο διάστημα η κυβέρνηση της Άνγκελα Μερκελ δεχόταν σφοδρή κριτική στο εσωτερικό και από τον δεξιό κυβερνητικό Τύπο και από πρωθυπουργούς κρατιδίων και από την αντιπολίτευση για την καθυστέρηση των εμβολιασμών. Φωτό: EPA


Κριτική υπάρχει όμως και για τους αργούς ρυθμούς, καθώς πολλοί αναρωτιούνται γιατί έχουν γίνει τόσο λίγοι εμβολιασμοί, όταν υπάρχει πολλαπλάσια διάθεση εμβολίων στη χώρα.

 

Είναι αλήθεια, πάντως, ότι ο εμβολιασμός ξεκίνησε και κινείται πολύ πιο γρήγορα στις ΗΠΑ και τη Μεγάλη Βρετανία απ' ό,τι στη Γερμανία, παρά τις υποσχέσεις του δημοφιλούς υπουργού Υγείας, Γενς Σπαν, ότι θα έχει σταματήσει η πανδημία μέχρι το καλοκαίρι, έχοντας εμβολιάσει ως τότε το 60% των Γερμανών.

 

Η Γερμανία, όπως και η Ε.Ε., κατηγορείται ότι αγόρασε καθυστερημένα μικρότερο αριθμό εμβολίων από αυτόν που χρειαζόταν και από λάθος φαρμακευτική εταιρεία, απορρίπτοντας εκατομμύρια δόσεις από άλλες εταιρείες, που μπορούσε να έχει και τώρα της λείπουν.

 

Απαντώντας σε αυτή την εσωτερική πίεση, το γερμανικό υπουργείο Υγείας ανακοίνωσε ότι η Γερμανία θα έπαιρνε περισσότερα εμβόλια απ' όσα είχε ανακοινώσει αρχικά, προβάλλοντας τον ισχυρισμό ότι ορισμένες χώρες της Ε.Ε. δεν κάνουν χρήση του δικαιώματός τους σχετικά με την προμήθεια εμβολίων κάποιων εταιρειών και η Γερμανία αναλαμβάνει τα μερίδιά τους. Σύμφωνα με όσα έγραψε το «Politico», ανάμεσα στις χώρες αυτές είναι και η Ελλάδα, κάτι που συνεργάτες της κυβέρνησης διαψεύδουν κατηγορηματικά.

 

Σε κάθε περίπτωση, εμβόλια σε στοκ δεν υπάρχουν, ούτε αδιάθετα. «Η επιλογή της λέξης "αδιάθετα" δίνει την αίσθηση ότι υπάρχουν στα ράφια και οι χώρες δεν τα παίρνουν» εξηγεί πολιτικός σύμβουλος. «Οι φαρμακευτικές εταιρείες κάνουν τον προγραμματισμό τους ανάλογα με τις απαιτήσεις των χωρών και τους πόρους που διαθέτουν. Δεν πρόκειται να ρισκάρουν την παραγωγή περισσότερων εμβολίων, αν δεν έχουν συμφωνίες με κυβερνήσεις για την αγορά τους.

 

Όταν τα εμβόλια ήταν στη διαδικασία της έγκρισης ακόμα, οι εταιρείες έκαναν διαπραγματεύσεις, προσπαθώντας να πάρουν παραγγελίες για το μάξιμουμ της παραγωγής τους από τις κυβερνήσεις. Η Γερμανία κινήθηκε και μόνη της, εκτός του πλαισίου της Ε.Ε. Στήριξε οικονομικά τις εταιρείες που την ενδιέφεραν, ώστε να παράγουν τα έξτρα εμβόλια που είχε ανάγκη». Τα εμβόλια επίσης, όπως εξηγεί, «είναι και μέσα άσκησης εξωτερικής πολιτικής, όπως τα εξοπλιστικά. Οι μικρές χώρες κοιτάνε να ικανοποιήσουν όλες τις μεγάλες που έχουν συμφέροντα με συγκεκριμένες εταιρείες, ώστε να τα έχουν καλά με όλους».

 

Αυτός είναι και ο λόγος που παραγγέλθηκαν τόσο πολλά εμβόλια της Sanofi-GSK, για τα οποία λέγεται ότι πίεζε η Γαλλία, ενώ το εμβόλιο αυτό έχει αποτύχει και επανασχεδιάζεται.


Η γραφειοκρατία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, που άργησε να κλείσει τις συμφωνίες με τις φαρμακευτικές (μόλις τον Νοέμβριο, ενώ άλλες χώρες το έκαναν από το καλοκαίρι), είχε ως κριτήριο και την ισορροπία μεταξύ των εθνικών συμφερόντων, κυρίως των γαλλογερμανικών, αντί να φροντίσει να προβλέψει ποιο θα ήταν το εμβόλιο που θα πληρούσε τις προϋποθέσεις για να βγει πρώτο και να ποντάρει σε αυτό.

 

Άλλος ένας λόγος καθυστέρησης ήταν και επειδή προσπάθησε να πετύχει την καλύτερη τιμή, καθώς θα λογοδοτούσε στα 27 κράτη-μέλη. Τα προβλήματα αυτά δεν τα είχαν άλλες χώρες, όπως οι ΗΠΑ και το Ισραήλ, οι οποίες και την πληροφόρηση είχαν και κινήθηκαν γρήγορα, πληρώνοντας όσο-όσο. Για το Ισραήλ υπάρχουν αναφορές ότι πρόσφερε διπλάσια τιμή, προκειμένου να στηρίξει οικονομικά την Pfizer στην παραγωγή εμβολίων.

 

Το θέμα των προμηθειών εμβολίων στην Ε.Ε. για την ώρα εξακολουθεί να καλύπτεται από απόλυτη αδιαφάνεια και κανείς, ούτε σε ευρωπαϊκό ούτε σε εθνικό επίπεδο, δεν δίνει επαρκείς εξηγήσεις για το τι συμβαίνει. Η αρμόδια επίτροπος Υγείας της Ε.Ε., Στέλλα Κυριακίδου, αρνείται να απαντήσει σε κάθε σχετικό ερώτημα ως τώρα, επικαλούμενη το απόρρητο των διαπραγματεύσεων και λέγοντας ότι θα δώσει εξηγήσεις όταν όλα τελειώσουν. Αλληλοσυγκρουόμενοι ισχυρισμοί, δημοσιογραφικές διαρροές και δηλώσεις που γίνονται για λόγους επικοινωνίας έχουν καταφέρει να δημιουργήσουν σύγχυση ως προς το τι ακριβώς συμβαίνει.


Όσον αφορά τη Γερμανία, υπάρχουν δύο διαφορετικά ζητήματα με βάση όσα έγιναν γνωστά. Άλλο είναι οι εθνικές παραγγελίες που έκανε μυστικά και οι οποίες θα εκτελεστούν μετά την κάλυψη της Ε.Ε. και άλλο τα επιπλέον εμβόλια που θέλει να πάρει τώρα.

 

Σύμφωνα με ισχυρισμούς γερμανικών ΜΜΕ, αυτά τα εμβόλια προκύπτουν από την άρνηση των χωρών να πάρουν τη μέγιστη ποσότητα που τους αναλογεί, λόγω της υψηλής τιμής, όπως λένε, καθώς περιμένουν αυτό της Astra Zeneca, που είναι φθηνότερο (η δόση της Moderna στοιχίζει 15 ευρώ και της Astra Zeneca 2 ευρώ). Αυτό περίπου λέει και το άρθρο του «Politico», που αναφέρει και την Ελλάδα ανάμεσα στις χώρες που αποποιούνται το μερίδιό τους, για να το «σκουπίσει» η Γερμανία.

 

Εμβολιασμός στην Ελλάδα: Η ελευθερία αργεί ακόμη
Συνάντηση του υπουργού Υγείας Βασίλη Κικίλια με την Επίτροπο Υγείας και Ασφάλειας Τροφίμων της Ευρωπαϊκής Ένωσης Στέλλα Κυριακίδου, την Πέμπτη 23 Ιανουαρίου 2020. Φωτο: EUROKINISSI/ΧΡΗΣΤΟΣ ΜΠΟΝΗΣ


Σε ερώτησή μας προς το ελληνικό υπουργείο Υγείας για το αν αυτό ισχύει, δηλαδή εάν η Ελλάδα μπορούσε να πάρει παραπάνω εμβόλια από τη Moderna και δεν τα πήρε, η απάντηση ήταν όχι, αλλά η εξήγηση δεν ήταν πολύ ξεκάθαρη: «Πήραμε ό,τι παίρνουμε με τον ίδιο συντελεστή, 2,4. Όλα μοιράζονται μέσω της κοινής ευρωπαϊκής συμφωνίας και μέσω αυτής έχουμε εξασφαλίσει 25 εκατομμύρια δόσεις, δηλαδή 15 εκατομμύρια εμβόλια απ' όλες τις εταιρείες. Δηλαδή θα έχουμε πλεονάζοντα αριθμό σε σχέση με τον πληθυσμό μας και δεν χρειαζόμαστε άλλα. Από κει και πέρα κάθε χώρα ρυθμίζει, ανάλογα με τις ανάγκες της, τις προμήθειές της, εντός της ευρωπαϊκής συμφωνίας».

 

«Έχουμε έναν σχεδιασμό και βάσει αυτού προχωράμε. Εμείς πήραμε αυτό που μας αναλογούσε και αυτό που είχαμε ανάγκη» λένε.

 

Ο γερμανικός ισχυρισμός περί εμβολίων που «αρνούνται να πάρουν οι χώρες και μαζεύει η Γερμανία» έχει κι άλλα προβλήματα. Για παράδειγμα, αν περισσεύουν εμβόλια της Pfizer και της Moderna, γιατί η Κύπρος παρακαλάει να της δώσει το Ισραήλ (που αγόρασε από την Pfizer σε υπερδιπλάσια τιμή για να τα εξασφαλίσει) και δεν πηγαίνει να πάρει απλώς από τα «αδιάθετα» της ευρωπαϊκής προμήθειας;

 

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, η Ε.Ε., μετά την πρώτη παραγγελία και αφού (με καθυστέρηση) διαπίστωσε ότι πόνταρε σε λάθος εταιρείες, έκανε τις νέες παραγγελίες για επιπλέον εμβόλια από την Pfizer και τη Moderna που έχουν πάρει έγκριση, ωστόσο η κατάσταση είναι σε εξέλιξη και τίποτα δεν έχει κλείσει ακόμα.

 

«Μέχρι ενός σημείου η αποτυχία της Ε.Ε. να προβλέψει δικαιολογείται» αναφέρει στέλεχος φαρμακευτικής εταιρείας. «Έπρεπε να εξασφαλίσουν εμβόλια με συμβόλαια, ενώ δεν ήξεραν ποιο θα ήταν επιτυχημένο και ποιο όχι, ούτε τις δυνατότητες παραγωγής, ούτε ποιο θα ήταν το ασφαλέστερο, ή τις συνθήκες φύλαξης, τον χρόνο ανοσίας κ.ά. Τώρα φάνηκαν τα προβλήματα».


Άλλο στέλεχος της φαρμακευτικής αγοράς εξηγεί ότι δεν αποκλείεται η στρατηγική της ελληνικής κυβέρνησης να αποδειχθεί τελικά σωστή: «Αν είναι να κάνουμε το εμβόλιο της Moderna κατά τον Μάρτιο ή Απρίλιο και εν τω μεταξύ κυκλοφορήσει και το εμβόλιο της Astra Zeneca, πολλοί από αυτούς που φωνάζουν τώρα γιατί δεν παίρναμε τα ακριβά, θα φώναζαν τότε και θα κατήγγελλαν δόλο που προτιμήθηκε το εμβόλιο των 15 ευρώ αντί των 2».

 

Οι στόχοι της Ελλάδας: Από τους 80.000 την ημέρα, στους 8.000

Στις 18 Νοεμβρίου 2020, οπότε έγινε η παρουσίαση του Εθνικού Επιχειρησιακού Σχεδίου Εμβολιασμών κατά του Covid-19, ο υπουργός Υγείας, Βασίλης Κικίλιας, ανακοίνωσε ότι η προμήθεια εμβολίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης θα ήταν 1,1 δισ. δόσεις, οι οποίες θα μοιράζονταν σε κάθε χώρα, με την ίδια αναλογία και με βάση τον πληθυσμό. Δεν ανέφερε, όμως, ότι αυτές δεν θα ήταν άμεσα διαθέσιμες. Δημιουργήθηκε έτσι η εντύπωση ότι τα εμβόλια έρχονται και από τα Χριστούγεννα θα εμβολιαζόμασταν με τη σειρά όλοι.

 

Ο κ. Κικίλιας ανακοίνωσε στην κοινή γνώμη επίσης ότι το υπουργείο του είχε ήδη έτοιμα 1.018 εμβολιαστικά κέντρα στη χώρα, τα οποία θα μπορούσαν να εμβολιάζουν 2.117.440 ανθρώπους τον μήνα. Δηλαδή περισσότερους από 80.000 την ημέρα. Σχεδόν δύο εβδομάδες μετά την έναρξη των εμβολιασμών όμως, κατά τη χθεσινή μέρα πραγματοποιήθηκαν μόλις 5.350 εμβολιασμοί, ενώ δύο μέρες πριν είχε ανακοινωθεί ότι θα περνούσαμε στους 8.000 ημερησίως.

 

Ακόμα και οι 8.000 όμως είναι λίγοι και απέχουν πολύ από τους 80.000, που ήταν ο αρχικός στόχος. Κυρίως, όμως, απέχουν πολύ από την «απελευθέρωση» της χώρας από τον κορωνοϊό.


Το περασμένο Σάββατο ο υφυπουργός Πολιτικής Προστασίας, Νίκος Χαρδαλιάς, και ο υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ, Άκης Σκέρτσος (ίσως και άλλοι;), ανάρτησαν ένα σχόλιο στη σελίδα τους στο Facebook με προσωπικό και ελαφρώς ειρωνικό ύφος, που άλλα ΜΜΕ παρουσίασαν ως σχόλιο του ενός και άλλα του άλλου. Ο τίτλος τους ήταν: «Ορισμένες διευκρινίσεις που ίσως φανούν χρήσιμες σε όσους αγωνιούν για το εθνικό εμβολιαστικό σχέδιο και τις δυνατότητες εμβολιασμού του ελληνικού κράτους. Εκεί αναφέρουν ότι "η δυνατότητα εμβολιασμού δεν θα παραμείνει στις ~8.000/ημερησίως καθόλη τη διάρκεια του 2021, όπως διάφοροι καλόπιστα (ή όχι) υπέθεσαν ή φοβήθηκαν" και εξαγγέλλουν ότι "από 20/1, που τα εμβολιαστικά κέντρα θα φτάσουν τα 189 με 367 εμβολιαστικές γραμμές, θα φτάσουμε τα 17.500 εμβόλια ημερησίως για τον υπόλοιπο Ιανουάριο, με στόχο την εξάντληση της πλειονότητας των διαθέσιμων εμβολίων του πρώτου μήνα».

 

Αναφέρουν επίσης ότι οι γραμμές εμβολιασμού «αναπτύσσονται σταδιακά και όχι όλες μαζί», διότι συσχετίζονται με τον διαθέσιμο αριθμό εμβολίων που έχουμε παραλάβει (αυτά, ωστόσο, δεν τα έλεγαν τον Νοέμβριο). Στην ανάρτηση υπάρχει και το ρητορικό ερώτημα «τι νόημα θα είχε να αναπτύξουμε όλες τις γραμμές εμβολιασμού του τελικού πλάνου εμβολιασμού, όταν δεν διαθέτουμε τα αντίστοιχα εμβόλια άραγε».

 

Ένας επιστήμονας, όμως, μπορεί να απαντούσε και τι νόημα έχει να διαθέτουμε εμβόλια που σώζουν ζωές και να τα κρατάμε έστω και για λίγες μέρες στο ψυγείο, αντί να εμβολιάζουμε τον κόσμο πρωί-βράδυ, όπως κάνει το Ισραήλ και όπως έχει προτείνει ένας από τους πιο σημαντικούς επιστήμονες-ερευνητές, ο Γιώργος Παυλάκης.


«Εν τέλει», αναφέρει η ανάρτηση, «ένα από τα ζητήματα που καλούμαστε να διαχειριστούμε σε αυτήν τη φάση είναι η σχέση περιορισμένης προσφοράς και αυξημένης ζήτησης. Ακόμα πιο μαζικοί εμβολιασμοί θα είναι εφικτοί στη χώρα μας όταν αδειοδοτηθούν περισσότερα εμβόλια ώστε να διαθέτουμε και μεγαλύτερες ποσότητες φιαλιδίων».


Με την παραδοχή ότι στη χώρα μας υπάρχει αυξημένη ζήτηση και περιορισμένη προσφορά των εμβολίων, που είναι γεγονός, εκθέτουν κατά κάποιον τρόπο τους πολιτικούς που έσπευσαν να κάνουν το εμβόλιο πριν έρθει η σειρά τους (ακόμα δεν μάθαμε πόσοι και ποιοι ακριβώς το έκαναν) με τη δικαιολογία ότι το κάνουν για να πείσουν τον κόσμο να εμβολιαστεί ή γιατί είναι σημαντικοί για τη λειτουργία του κράτους. Όσο για το ότι δεν έχουμε ακόμα τις επαρκείς ποσότητες εμβολίων διαθέσιμες, αυτό είναι ένα πρόβλημα που τόσο καιρό και η Ε.Ε. και η κυβέρνηση έβαζαν κάτω από το χαλί, κρύβοντάς το από την κοινή γνώμη.

 

Εμβολιασμός στην Ελλάδα: Η ελευθερία αργεί ακόμη

 

Εμβολιασμός στην Ελλάδα: Η ελευθερία αργεί ακόμη

 

Τι κάνει καλύτερα το Ισραήλ από άλλες χώρες; Φρόντισε να εξασφαλίσει εγκαίρως τα εμβόλια που χρειαζόταν απ' την Pfizer, που τερμάτισε πρώτη. Διαθέτει ένα σύστημα υγείας που έχει ψηφιοποιηθεί πλήρως και εμβολιάζει επτά ημέρες την εβδομάδα.

 

ΤΟ ΙΣΡΑΗΛ, μια χώρα με παρόμοιο πληθυσμό με την Ελλάδα, με την οποία συνηθίζουν πολλοί να το συγκρίνουν, ανακοίνωσε την περασμένη Κυριακή ότι ως το τέλος του Ιανουαρίου θα έχουν εμβολιαστεί 2 εκατομμύρια πολίτες και με τις δύο δόσεις του εμβολίου.

 

Τι κάνει καλύτερα το Ισραήλ από άλλες χώρες; Φρόντισε να εξασφαλίσει εγκαίρως τα εμβόλια που χρειαζόταν απ' την Pfizer, που τερμάτισε πρώτη. Διαθέτει ένα σύστημα υγείας που έχει ψηφιοποιηθεί πλήρως και εμβολιάζει επτά ημέρες την εβδομάδα.

 

  

Η ελληνική κυβέρνηση φαίνεται να ποντάρει στις παραδόσεις των εμβολίων από την AstraZeneca, που είναι το πιο οικονομικό εμβόλιο. Αν όλα πάνε καλά, όπως λένε, η χώρα θα λάβει κάπου 500.000 δόσεις ως το τέλος Ιανουαρίου, 800.000 δόσεις τον Φεβρουάριο, 1,5 εκατομμύριο δόσεις τον Μάρτιο και 2,2 εκατομμύρια δόσεις τον Απρίλιο. Τα εμβόλια αυτά, ωστόσο, δεν έχουν πάρει ακόμα έγκριση από την ευρωπαϊκή αρχή ΕΜΑ (Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων).

 

Εμβολιασμός στην Ελλάδα: Η ελευθερία αργεί ακόμη
Η ομάδα υλοποίησης του Εθνικού Επιχειρησιακού Σχεδίου Εμβολιασμών κατά του Covid-19.

 

Τα προβλήματα της Ευρώπης

Το βασικό πρόβλημα της Ε.Ε. είναι ότι δεν είχε προπαραγγείλει αρκετές ποσότητες εμβολίων της Pfizer (που ήταν το πρώτο διαθέσιμο) και παρήγγειλε πολλά εμβόλια από αυτά που καθυστερούν και θα καθυστερήσουν κι άλλο.

 

Αυτές τις μέρες ασκείται έντονη κριτική τόσο στην Κομισιόν όσο και στην κ. Κυριακίδου, για λάθος εκτιμήσεις και αδυναμία προβλέψεων. Οι ΗΠΑ, με πληθυσμό 330 εκατομμύρια, αναφέρουν πολλοί, είχε παραγγείλει 600 εκατομμύρια δόσεις του εμβολίου Pfizer/BioNTech από το καλοκαίρι, ενώ η Ε.Ε., με πληθυσμό 446 εκατομμυρίων, παρήγγειλε τον Νοέμβριο 300 εκατομμύρια δόσεις, που αρκούν για να εμβολιαστούν 150 εκατομμύρια άνθρωποι.


H Ε.Ε. έχει παραγγείλει και 160 εκατομμύρια δόσεις από τη Moderna, που μόλις έλαβε έγκριση, και 400 εκατομμύρια από το εμβόλιο της AstraZeneca, που ακόμα δεν έχει εγκριθεί, και άλλα 300 εκατομμύρια από το εμβόλιο των Sanofi-GSK, που δεν αναμένεται καν να είναι έτοιμο πριν από το τέλος του 2021, καθώς τα αποτελέσματα των πρώτων κλινικών δοκιμών δεν ήταν τα αναμενόμενα.

 

Οι αποτυχημένοι χειρισμοί της Ε.Ε.

Το πρόβλημα με τα εμβόλια συζητήθηκε στο πρώτο briefing της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, μετά και την κριτική που έκανε στην Ε.Ε. ο πρωθυπουργός της Βαυαρίας, Μάρκους Σέντερ, ο οποίος χαρακτήρισε «ανεπαρκή» τον σχεδιασμό της Κομισιόν. Μετά από όλον αυτόν τον εκνευρισμό που δημιουργήθηκε, τις διενέξεις και τις κατηγορίες, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκίνησε να διαπραγματεύεται νέες προμήθειες δόσεων του εμβολίου των Pfizer-BioNTech, ενώ η ΕΜΑ συνεδρίασε εσπευσμένα πριν από μερικές μέρες για να εγκρίνει τελικά χωρίς άλλη καθυστέρηση το δεύτερο εμβόλιο, αυτό της Moderna.

 

Το εμβόλιο των BioNTech/Pfizer, όπως εξηγεί στέλεχος της Ε.Ε., δεν ήταν η πρώτη επιλογή της επιτροπής, επειδή πρέπει να φυλάσσεται στους -70°C και είναι ακριβό. Κοστίζει γύρω στα 12 ευρώ η δόση, ενώ της Οξφόρδης περίπου δύο ευρώ. Η κ. Κυριακίδου, απαντώντας στην κριτική που της έχει γίνει για τους χειρισμούς της, υποστήριξε ότι «η εμπλοκή αυτήν τη στιγμή δεν αφορά τον όγκο των παραγγελιών αλλά την παγκόσμια ανεπάρκεια παραγωγικής ικανότητας».


Ο εκπρόσωπος της Κομισιόν, από την άλλη, απέφυγε να απαντήσει αν επιχειρούνται παράλληλες συμφωνίες απευθείας με τις φαρμακευτικές από ορισμένα κράτη-μέλη, ενώ για τις διαπραγματεύσεις της Κομισιόν για τα εμβόλια δικαιολογήθηκε λέγοντας ότι αυτές έγιναν σε συνθήκες επιστημονικής αβεβαιότητας, αποσιωπώντας ότι, όπως αποδείχθηκε στην πορεία, άλλες χώρες, ακόμα και εντός Ε.Ε., είχαν καλύτερη πληροφόρηση και εγκαίρως.

 

Η (ανύπαρκτη) διαφάνεια

Η κ. Κυριακίδου απορρίπτει κάθε κριτική ότι γαλλικοί ή γερμανικοί όμιλοι προτιμήθηκαν για λόγους εθνικών συμφερόντων της Γαλλίας και της Γερμανίας, αλλά επιμένει να κρατάει κρυφά τα συμβόλαια προπαραγγελίας των εμβολίων, με τη δικαιολογία ότι συνεχίζει τις διαπραγματεύσεις με τις εταιρείες. Κατά τη διάρκεια της ακρόασης της στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δήλωσε: «Δεσμευόμαστε από ρήτρες εμπιστευτικότητας ως προς τα συμβόλαια και η αποκάλυψη εμπιστευτικών πληροφοριών αυτήν τη στιγμή θα υπονόμευε τις διαπραγματεύσεις μας που βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη».

 

Παρ' όλα αυτά, δεν απέφυγε τις σφοδρές επικρίσεις από την επιτροπή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τον έλεγχο του προϋπολογισμού, που της άσκησε κριτική για υποσχέσεις διαφάνειας που δεν τηρήθηκαν. «Θα κοινοποιήσω τις πληροφορίες μετά την ολοκλήρωση όλων των διαπραγματεύσεων» ήταν η απάντησή της.


Ελάχιστη, όμως, είναι η πληροφόρηση των πολιτών των χωρών της Ε.Ε. και από τις κυβερνήσεις τους. Στην Ελλάδα δεν ξέρουμε ακόμα το κόστος των εμβολίων, ούτε το χρονοδιάγραμμα της επίτευξης ανοσίας της κοινότητας. Κανένας δεν ανακοίνωσε τον στόχο και πότε σκοπεύει η κυβέρνηση να τον πετύχει.

 

Κωδικός «Ελευθερία»

Στην ελληνική κυβέρνηση τελευταία υπάρχουν πολλές φωνές που μιλούν χωρίς να λένε τα ίδια. Άλλη μια ποιοτική διαφορά της πρώτης φάσης της πανδημίας με τη δεύτερη είναι ότι για τον εμβολιασμό ακούμε πολλές απόψεις πολιτικών και ελάχιστες επιστημόνων, ενώ τότε οι πολιτικοί είχαν σταματήσει να μιλάνε και είχαν δώσει τον λόγο στους επιστήμονες.


Ο υπουργός Υγείας τον Νοέμβριο παρουσίασε τη χώρα σαν να ήταν έτοιμη για τον εμβολιασμό στο μάξιμουμ των δυνατοτήτων της. Σχεδόν δύο μήνες μετά διαπιστώνουμε ότι ούτε το απαραίτητα εκπαιδευμένο προσωπικό υπάρχει, ούτε όλα τα εμβολιαστικά κέντρα είναι έτοιμα, ούτε οι διαθέσιμες δόσεις επαρκούν για έναν ικανοποιητικό ρυθμό και σίγουρα η χώρα δεν διαθέτει αυτήν τη στιγμή τη δυνατότητα για δύο εκατομμύρια εμβολιασμούς τον μήνα.

 

Ο πρωθυπουργός ανέφερε πρόσφατα ότι «όποιος βιάζεται, σκοντάφτει», αλλά ισχύει επίσης ότι όποιος δεν εμβολιάζεται, κινδυνεύει. Αν η χώρα καθυστερήσει να χτίσει το τείχος ανοσίας, όχι μόνο θα χαθούν άδικα οι ζωές πολλών ακόμα ανθρώπων αλλά και η ζημιά στην οικονομία μπορεί να είναι ανεπανόρθωτη, ειδικά για κάποια στρώματα. Η τουριστική σεζόν και αυτής της χρονιάς θα χαθεί και η χώρα θα μείνει πολύ πίσω.

 

Πριν από λίγο καιρό ο πρωθυπουργός, από το βήμα της Βουλής, κάλεσε τους πολίτες να ζήσουν «απελευθερωμένοι από την ομηρία της πανδημίας», αναφέροντας πως ο εμβολιασμός σηματοδοτεί την αρχή του τέλους και «... την ελευθερία μας ‒γι' αυτό θα ονομάσουμε έτσι αυτή την επιχείρηση‒, να ζούμε απελευθερωμένοι από την ομηρία της πανδημίας, να πάρουμε πίσω τις ζωές μας και να γιορτάσουμε το 2021 τα 200 χρόνια της ελευθερίας μας ως έθνους». Έκλεισε την ομιλία του για την πανδημία, λέγοντας ότι «είναι στο χέρι μας αύριο το εμβόλιο να το κάνουμε όλοι».

 

Τελικά, δεν είναι ακριβώς στο χέρι των πολιτών, καθώς πολλοί είναι αυτοί που θέλουν να το κάνουν και να πάρουν τη ζωή τους πίσω, αλλά θα αργήσουν πολύ ακόμα, ειδικά το πιο παραγωγικό κομμάτι της κοινωνίας, αυτό που βρίσκεται μεταξύ 25-50, που θα εμβολιαστεί τελευταίο.

 

Εμβολιασμός στην Ελλάδα: Η ελευθερία αργεί ακόμη

Εμβολιασμός στην Ελλάδα: Η ελευθερία αργεί ακόμη

Εμβολιασμός στην Ελλάδα: Η ελευθερία αργεί ακόμη