Σεισμό στο χώρο της τέχνης προκαλεί δημοσίευμα του Guardian που θέλει τον καλλιτέχνη Ντάμιεν Χιρστ να έχει ψευδώς χρονολογήσει έργα του σαν να δημιουργήθηκαν τη δεκαετία του 1990 ενώ στοιχεία καταδεικνύουν ότι στην πραγματικότητα δεν φτιάχτηκαν πριν το 2017.
Τρία γλυπτά του Ντάμιεν Χιρστ που προήλθαν από συντήρηση ζώων σε φορμαλδεΰδη χρονολογήθηκαν από την εταιρεία του στη δεκαετία του 1990, παρόλο που κατασκευάστηκαν από μαθητές του το 2017, σύμφωνα με έρευνα του Guardian. Τα τρία έργα, ζώα συντηρημένα στη φορμαλδεΰδη, έχουν εκτεθεί τα τελευταία χρόνια σε γκαλερί στο Χονγκ Κονγκ, τη Νέα Υόρκη, το Μόναχο, το Λονδίνο και την Οξφόρδη ως δείγματα έργων της δεκαετίας του 1990, την περίοδο για την οποία έχει βραβευτεί με Turner.
Πρόκειται για ένα περιστέρι, έναν καρχαρία και δύο μοσχάρια που διατηρούνται μέσα σε φορμαλδεΰδη. Σύμφωνα με τα νέα στοιχεία που έρχονται στο φως έπειτα από έρευνα, τα τρία έργα κατασκευάστηκαν από τους υπαλλήλους του Ντάμιεν Χιρστ σε ένα εργαστήριο στο Dudbridge του Gloucestershire το 2017. Τα έργα τέχνης εμφανίστηκαν για πρώτη φορά σε μια έκθεση σε γκαλερί τέχνης στο Χονγκ Κονγκ την ίδια χρονιά. Η παράσταση ωστόσο με τίτλο «Visual Candy and Natural History», τιμολογήθηκε ως έκθεση έργων του καλλιτέχνη «από τις αρχές έως τα μέσα της δεκαετίας του 1990».
Ανάμεσα στα έργα τέχνης που παρουσιάστηκαν ήταν τρία γλυπτά φορμαλδεΰδης που δεν είχε δει ποτέ ξανά το κοινό. Περιλάμβαναν τους «Cain and Abel» του 1994, που αποτελούνταν από δίδυμα μοσχάρια που εμφανίζονταν δίπλα-δίπλα σε λευκά κουτιά, και το «Dove» δημιουργημένο υποτίθεται το 1999, που παρουσίαζε ένα πουλί, με φτερά τεντωμένα σαν να πετάει, σε ένα ενιαίο ακρυλικό κουτί γεμάτο υγρό .
Το τρίτο έργο, που ο Χιρστ δημιούργησε υποτίθεται κατά τα έτη 1993-1999, είναι ένας καρχαρίας χωρισμένος σε τρία κομμάτια, με τίτλο «Myth Explored, Explained, Exploded». Το γλυπτό αυτό εκτίθεται σήμερα στο Μουσείο Αστικής και Σύγχρονης Τέχνης του Μονάχου.
Τα στοιχεία που συγκέντρωσε ο Guardian για τα ψευδώς χρονολογημένα έργα του Ντάμιεν Χιρστ
Η αποκάλυψη -σύμφωνα με το δημοσίευμα του Guardian- είναι ότι κατά την δημοσιογραφική έρευνα που έγινε δεν βρέθηκε πουθενά αναφορά ότι τα τρία αυτά έργα υπήρχαν, σε οποιαδήποτε μορφή, πριν από το 2017. Πηγές που γνωρίζουν και τα τρία έργα ανέφεραν ότι, αντίθετα με την εντύπωση που δίνουν οι ημερομηνίες στους τίτλους τους, τα γλυπτά είχαν λιγότερο από ένα χρόνο ζωής όταν πρωτοεμφανίστηκαν στο Χονγκ Κονγκ.
Παρόλο που η ημερομηνία που χρονολογούνται τα έργα τέχνης είναι γενικώς αποδεκτό ότι αντιπροσωπεύει την ημερομηνία ολοκλήρωσής τους, όταν το βρετανικό μέσο απευθύνθηκε στην εταιρία του Χιρστ, έλαβε την απάντηση ότι η ημερομηνία δεν αντιστοιχεί στην ημερομηνία που αυτά φτιάχτηκαν.
«Τα έργα φορμαλδεΰδης είναι εννοιολογικά έργα τέχνης και η ημερομηνία που τους αναθέτει ο Damien Hirst είναι η ημερομηνία σύλληψης του έργου. Ήταν ξεκάθαρος όλα αυτά τα χρόνια όταν ρωτήθηκε τι είναι σημαντικό στην εννοιολογική τέχνη. δεν είναι η φυσική κατασκευή του αντικειμένου ή η ανανέωση των μερών του, αλλά μάλλον η πρόθεση και η ιδέα πίσω από το έργο τέχνης» ήταν η απάντηση της εταιρείας. Αυτή ωστόσο σύμφωνα με τον Guardian δεν είναι μια συνήθης πρακτική στον καλλιτεχνικό χώρο ενώ δεν επιβεβαιώνεται από τα λεγόμενα του ίδιου του Χιρστ.
Η έκθεση στο Χονγκ Κονγκ όπου το περιστέρι, ο καρχαρίας και τα μοσχάρια έκαναν το ντεμπούτο τους, ήταν μια ευκαιρία για τον Βρετανό καλλιτέχνη να παρουσιάσει τα παλαιότερα έργα του σε μια νέα αγορά στην ανατολική Ασία. Σε συνέντευξη που παραχώρησε στο South China Morning Post το 2017 με αφορμή την έκθεσή του, ο Hirst είχε δηλώσει: «Τα προτιμώ τώρα από όταν τα έφτιαξα». Στο ίδιο άρθρο είχε δηλώσει ότι ορισμένα από τα έργα τέχνης «έδειχναν την ηλικία τους».
Η θέση του Guardian επιβεβαιώνεται και από τις φήμες - τις οποίες βέβαια αρνείται ο Χιρστ - σύμφωνα με τις οποίες υπήρξε συντονισμένη προσπάθεια από την εταιρεία του να δώσει στα γλυπτά την εμφάνιση έργων τέχνης που είχαν φθορά από τον χρόνο. Πηγές είπαν στον Guardian ότι η εταιρεία του Χιρστ έδωσε εντολή στους υπαλλήλους να παλαιώσουν τεχνητά τα γλυπτά, κάνοντάς τα να φαίνονται σαν να ήταν κατασκευασμένα τη δεκαετία του 1990.
Σε άλλη ανάρτησή του στο instagram κάτω από φωτογραφία που απεικονίζεται το έργο με τον καρχαρία, ο Ντάμιεν Χιρστ είχε γράψει ότι μια έκθεση που θα φιλοξενούνταν το γλυπτό περιείχε «πολλά έργα που έκανα τον 20ο αιώνα, πριν από το έτος 2000». Οι δικηγόροι του Hirst ωστόσο απάντησαν ότι θα ήταν λάθος να υπονοηθεί ότι ο Hirst σκόπευε να παραπλανήσει το κοινό στην ανάρτησή του στο Instagram.
Με πληροφορίες από Guardian
