Οι μελετητές γνώριζαν ότι το έργο για τον Guillaume d'Orange και την αιματηρή πολιορκία της πόλης του υπήρχε, αλλά μέχρι τώρα πίστευαν ότι είχε χαθεί εντελώς.
Ένα απόσπασμα από ένα γαλλικό ποίημα του 12ου αιώνα που οι μελετητές πίστευαν ότι είχε χαθεί για πάντα, βρέθηκε από μια ακαδημαϊκό στη Βιβλιοθήκη Bodleian της Οξφόρδης.
Η Δρ Ταμάρα Άτκιν από το Πανεπιστήμιο Queen Mary του Λονδίνου ερευνούσε την επαναχρησιμοποίηση βιβλίων κατά τη διάρκεια του 16ου αιώνα, όταν συνάντησε το κομμάτι από το χαμένο Siège d'Orange μέσα στη βιβλιοδεσία ενός βιβλίου που δημοσιεύτηκε το 1528. Η περγαμηνή και το χαρτί ήταν ακριβά και μέσα στους αιώνες τα ανεπιθύμητα χειρόγραφα και βιβλία ανακυκλώνονταν συχνά.
Οι μελετητές πίστευαν ότι το ποίημα, το οποίο προέρχεται από έναν κύκλο chansons de geste – (τύπος επικών αφηγηματικών ποιημάτων) για τον Guillaume d'Orange, υπήρχε, αλλά δεν υπήρχε καμία φυσική απόδειξη ότι αυτό ήταν αλήθεια. Το απόσπασμα που βρέθηκε έχει μόνο 47 γραμμές, αλλά αποδεικνύει την ύπαρξη ενός ποιήματος που θεωρείται ότι έχει χαθεί εντελώς.
Το ποίημα διαδραματίζεται στον ένατο αιώνα, κατά τη διάρκεια της βασιλείας του Λουδοβίκου του Ευσεβή, γιου και κληρονόμου του Καρλομάγνου. Η Άτκιν είπε ότι ενώ πιστεύεται ότι συντέθηκε στα τέλη του 12ου αιώνα, το ίδιο το θραύσμα είναι από ένα αντίγραφο που έγινε στην Αγγλία στα τέλη του 13ου αιώνα.
Ο Guillaume d'Orange, είναι κεντρικός ήρωας περίπου 24 γαλλικών επικών ποιημάτων, ή chansons de geste, του 12ου και 13ου αιώνα.
Η σύγχρονη έρευνα δείχνει ότι τουλάχιστον μέρος του μύθου του Γκιγιόμ μπορεί να είχε αρχικά εντοπιστεί στις ισπανικές γενιές του Wilhelmus, ενός Φράγκου ευγενούς (και ξαδέλφου του αυτοκράτορα Καρλομάγνου) στον οποίο βασίζεται ο Γκιγιόμ των επών.
Τα ποιήματα του κύκλου περιλαμβάνουν το Couronnement de Louis, το Charroi de Nîmes, το Prize d'Orange, το Chevalerie Vivien, το Aliscans και το Moniage Guillaume. Το υποκείμενο θέμα είναι η αφοσίωση του Γκιγιόμ και της οικογένειάς του, στον Χριστιανικό κόσμο ενάντια στους άπιστους της Ισπανίας και του Νότου και στον βασιλιά τους, Λουδοβίκο τον Ευσεβή.
Τα ποιήματα είναι ανώνυμα και διατηρούνται κυρίως σε χειρόγραφα και ο κύκλος κύκλος του Γκιγιόμ επεκτάθηκε από μεταγενέστερους ποιητές.
Στις γραμμές που βρέθηκαν ο Μπέρτραμ εκλιπαρεί τον βασιλιά για βοήθεια στην πολιορκία του Οράνζ, μιας πόλης στην κοιλάδα του Ροδανού, περιγράφοντας τις άθλιες συνθήκες που επικρατούν. «Σε μεταγενέστερα σημεία του αποσπάσματος επικρίνει τη βασίλισσα (κάποια στιγμή την αποκαλεί ακόμη «κοκκινοκέφαλη πόρνη»), η οποία έχει αντιταχθεί στο να οδηγήσει ο σύζυγός της έναν ανακουφιστικό στρατό εναντίον του νότου», είπε η Άτκιν.
Η ανακάλυψη του αποσπάσματος που έχουμε τώρα καλύπτει ένα σημαντικό κενό στην ποιητική βιογραφία του επικού ήρωα. Αυτή είναι μια πιο συναρπαστική προσθήκη στο σώμα της μεσαιωνικής γαλλικής επικής ποίησης.
Η Άτκιν βρήκε επίσης ένα κομμάτι περγαμηνής από το Roman de Tristan του Béroul, που αφηγείται μέρος της ιστορίας του Τριστάνου και της Ιζόλδης, μέσα στο ίδιο βιβλίο. Το ποίημα του 12ου αιώνα είναι μια από τις πρώτες εκδοχές του μεσαιωνικού ρομαντισμού και μέχρι τώρα η μόνη απόδειξη της ύπαρξής του ήταν ένα ημιτελές χειρόγραφο του 13ου αιώνα στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Γαλλίας. Το απόσπασμα που βρήκε η Άτκιν διαφέρει «σημαντικά» από το χειρόγραφο και δείχνει ότι το ποίημα κυκλοφόρησε ευρύτερα από ό,τι πιστευόταν προηγουμένως.
«Όταν βρίσκεις υπολείμματα χειρογράφων σε ένα βιβλίο του 16ου αιώνα, τείνει να είναι στα λατινικά, και είναι σχεδόν πάντα κάτι θεολογικό ή φιλοσοφικό, και από τη σκοπιά της σύγχρονης λογοτεχνικής επιστήμης, ίσως όχι και τόσο ενδιαφέρον. Αλλά τα θραύσματα σε αυτό το βιβλίο ήταν διαφορετικά», είπε η Άτκιν. «Ήταν στα γαλλικά, ήταν σε στίχους και σε ένα από τα κομμάτια το όνομα «Ιζόλδη» ξεπήδησε αμέσως. Από εκεί και πέρα, ήταν πραγματικά διασκεδαστικό και συναρπαστικό».
Ειδικοί στα γαλλικά χειρόγραφα ανακάλυψαν ότι «αυτό το κομμάτι του ποιήματος προέρχεται από μια σημαντική στιγμή που η Ιζόλδη μιλάει με τον σύζυγό της βασιλιά Μαρκ. Αυτό το απόσπασμα επεκτείνει τις γνώσεις μας για το ποίημα και το μεταβαλλόμενο νόημά του με την πάροδο του χρόνου και συνεισφέρει μια νέα προοπτική για το πώς οι θρύλοι του Τριστάνου κινήθηκαν στην Ευρώπη».
Η ομάδα των επιστημόνων που ασχολείται με αυτά τα θραύσματα θα εργαστεί τώρα για να ανακαλύψει περισσότερα για το πότε και πού αντιγράφηκαν και πώς δέθηκαν στο βιβλίο του 1528. «Τα χειρόγραφα που τεμαχίστηκαν και επαναχρησιμοποιήθηκαν ως απόβλητα δεν εκτιμήθηκαν πλέον ως κείμενα. Η μόνη τους αξία ήταν ως υλικό αγαθό – περγαμηνή – που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ήταν για να ενισχύσει τη βιβλιοδεσία ενός άλλου βιβλίου. Τα χειρόγραφα που περιείχαν αυτά τα γαλλικά ποιήματα πιθανότατα ανακυκλώθηκαν επειδή τα κείμενα θεωρήθηκαν ντεμοντέ και η γλώσσα ξεπερασμένη», είπε η Άτκιν.
