Δύο Γαλλίδες, η Maude Maris και η Eva Nielsen και δύο Ελληνίδες, η Εύη Καλογηροπούλου και η Μαλβίνα Παναγιωτίδη είναι οι προσκεκλημένες του οργανισμού HYam αυτό το καλοκαίρι στην Ύδρα.
Η έκθεση εγκαθιδρύει ένα διάλογο ανάμεσα στη δουλειά τεσσάρων νέων γυναικών καλλιτεχνών γύρω από ένα θέμα με συμβολικό νόημα, στο πλαίσιο των εορταστικών εκδηλώσεων για το 1821: «Χορεύοντας μέσα στα δεσμά», ένας τίτλος που συμβολίζει από τη μία την αντοχή του ελληνικού λαού που δεν έχασε ποτέ την ταυτότητα του κατά τη διάρκεια των τεσσάρων αιώνων οθωμανικής κατοχής και, από την άλλη, αναφέρεται σε ένα απόφθεγμα του Νίτσε που αγγίζει ευθέως την τέχνη και τους δημιουργούς. Σύμφωνα με το φιλόσοφο, ένας καλλιτέχνης είναι υποχρεωμένος να εφευρίσκει δυσκολίες ώστε να δίνει καλύτερα στη συνέχεια, την ψευδαίσθηση μίας αιώνιας ελαφρότητας.
Ο HYam επέλεξε να εγκαταστήσει την έκθεση σε έναν ιστορικό χώρο που ανήκε κάποτε σε έναν ήρωα του απελευθερωτικού αγώνα, το ναύαρχο Τομπάζη. Αυτό το αρχιτεκτονικό κόσμημα έγινε από το 1936 παράρτημα της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών της Αθήνας όπου διαμένουν σε καλλιτεχνική εστία (residence) φοιτητές και καλλιτέχνες.
Η έκθεση που τιτλοφορείται Χορεύοντας μέσα στα δεσμά θα διαρκέσει από τις 10 Ιουλίου έως την Κυριακή 15 Αυγούστου 2021 και θα πραγματοποιηθεί στην Οικία Τομπάζη, παράρτημα της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών στην Ύδρα, στο πλαίσιο των εορτασμών για τα 200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση του 1821.
Κοινός παρονομαστής αυτών των τεσσάρων δημιουργών είναι ότι δημιουργούν έχοντας ως βάση σύνθετα θέματα και αναπτύσσουν μία πολύ συγκεκριμένη μέθοδο εργασίας προκειμένου να υφάνουν ένα έργο πυκνό που δεν χορταίνει το βλέμμα του θεατή, δεν του αφηγείται το μόχθο της δημιουργίας, αλλά αντίθετα του δίνει την ελευθερία να προσθέσει στο έργο τη δική του ιστορία.
Η γέννηση αυτού του νέου project οφείλεται επίσης σε ένα εξαιρετικά σημαντικό ιστορικό γεγονός, διότι, φέτος, η Ελλάδα, γιορτάζει την επέτειο των 200 ετών από την έναρξη της Επανάστασης του 1821. Μετά από τέσσερις αιώνες οθωμανικής κατοχής, το 1821 ήταν ένα έτος ορόσημο για τον ελληνικό λαό που έχει καταφέρει να μη χάσει την ιστορική του μνήμη. Ιδιαίτερα στην Ύδρα οι αναμνήσεις είναι ζωηρές και εορτάζονται κάθε χρόνο με την αναβίωση των ναυμαχιών: πράγματι, χάρη στον πλούτο της και στους πλοιοκτήτες της, το νησί της Ύδρας έπαιξε πρωταρχικό ρόλο σε αυτόν το μακροχρόνιο πόλεμο που ξεκίνησε στην Πελοπόννησο, τη γειτονική χερσόνησο.
«Χορεύοντας μέσα στα δεσμά», μία έκφραση του Βολταίρου που υπήρξε πηγή έμπνευσης για το Νίτσε, και σήμαινε για τον καλλιτέχνη, να μάθει μία γλώσσα, να εφεύρει δυσκολίες, ώστε να δίνει καλύτερα, στη συνέχεια, την ψευδαίσθηση της αιώνιας ελαφρότητας.
Ένα ακόμη δυνατό σύμβολο αποτελεί το γεγονός ότι η Οικία Τομπάζη είναι, από το 1936, ιδιοκτησία της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών της Αθήνας. Πριν από την έκθεση του HYam, από τον Ιούνιο, εκτίθενται σε αυτόν το χώρο επιλεγμένα έργα φοιτητών ή αποφοίτων της σχολής με θέμα «Ήρωες και ηρωίδες».
Η Εύη Καλογηροπούλου αναμειγνύει, μαλάσσει, αποσυνθέτει τους αρχαίους φεμινιστικούς μύθους και πλάθει μία μαρμάρινη εικόνα, λεία όπως τα αγάλματα της αρχαιότητας, αλλά αιχμηρή σαν μία ριπή ανέμου. Ρωτώντας την Maude Maris ανακαλύπτουμε τη διαδικασία που επιβάλλει στον εαυτό της για να φτάσει σε αυτήν την τόσο ξεκάθαρα αμφίσημη ζωγραφική της. Με έναν παράξενο τρόπο, τα τοπία της Eva Nielsen, αυτοί οι μη-τόποι που φράζονται από οθόνες που συμβολίζουν την κατάρρευση των κοινωνικών και οικολογικών συστημάτων, ενσταλάζουν μία ηρεμία που ευνοεί την περίσκεψη. Όσον αφορά τις εγκαταστάσεις της Μαλβίνας Παναγιωτίδη, που αποτελούνται κυρίως από εικαστικά και αναγνωρίσιμα στοιχεία, μας μιλούν για την παραξενιά ενός κόσμου που μας αρέσει να ατενίζουμε. Μία παγίδα απίστευτης ελαφρότητας.
Συμπληρωματικά με την παραγωγή της έκθεσης Χορεύοντας μέσα στα δεσμά, ο οργανισμός HYam συμβάλλει στην καλύτερη αξιοποίηση της Οικίας Τομπάζη με την εγκατάσταση του κατάλληλου δικτύου φωτισμού, αυξάνοντας έτσι τη δυναμικότητα του. Με αυτόν τον τρόπο, ένας ακόμη μεγαλύτερος αριθμός επισκεπτών θα μπορεί να ανακαλύψει αυτό το ιστορικό τοπόσημο, αυτόν τον μάρτυρα του μεγαλείου της Ύδρας, και να αναδείξει τον εκθεσιακό χώρο. Αποτελεί επίσης ένα σημαντικό πλεονέκτημα για την Καλών Τεχνών της Αθήνας, για τους φοιτητές της καθώς και για τα ελληνικά και ξένα πολιτιστικά ιδρύματα και για τον πολύπλευρο προγραμματισμό τους.
