Σε μια εποχή όπου η λογοκρισία εισχωρεί με νέα ένταση στα σχολεία και τις βιβλιοθήκες των ΗΠΑ, η έκθεση του PEN America για το σχολικό έτος 2024-2025 αναδεικνύει μια ανησυχητική πραγματικότητα: ο Στίβεν Κινγκ είναι ο πιο λογοκριμένος συγγραφέας, με τα έργα του να απαγορεύονται σε 206 περιπτώσεις σε σχολεία της χώρας.
Στην έκθεση με τίτλο “Banned in the USA” τεκμηριώνονται συνολικά 6.870 περιστατικά απαγορεύσεων βιβλίων σε δημόσια σχολεία, σε σχέση με πάνω από 10.000 την προηγούμενη σχολική χρονιά. Οι πολιτείες που πρωτοστατούν στη λογοκρισία είναι η Φλόριντα, το Τέξας και το Τενεσί, οι οποίες ευθύνονται για περίπου το 80 % των καταγεγραμμένων απαγορεύσεων.
Μεταξύ των πολλών τίτλων που “χάθηκαν” από τα ράφια σχολικών βιβλιοθηκών συγκαταλέγονται τα επίμαχα έργα του King, όπως Carrie και The Stand, ενώ και άλλα βιβλία προσβάλλονται ως «ακατάλληλα» λόγω θεμάτων όπως η βία, η σεξουαλικότητα και τα δικαιώματα LGBTQ+.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην κατανομή των απαγορεύσεων: πολλοί τίτλοι που μιλούν για μειονότητες, για φυλή, φύλο ή σεξουαλική ταυτότητα στοχοποιούνται συστηματικά. Σύμφωνα με την ανάλυση, το 36 % των 4.218 μοναδικών τίτλων που απαγορεύθηκαν στη σχολική περίοδο 2023-2024 περιελάμβαναν χαρακτήρες ή πρόσωπα έγχρωμα, ενώ 29 % περιείχαν θέματα LGBTQ+.
Οι εκστρατείες λογοκρισίας δεν περιορίζονται στα σχολικά συμβούλια: σε πολιτειακό επίπεδο ψηφίζονται νόμοι που δίνουν εξουσίες για μαζικές αποσύρσεις βιβλίων ή περιθωριοποίηση θεμάτων.
Αν και ο συνολικός αριθμός απαγορεύσεων το 2024-2025 είναι μικρότερος σε σχέση με το 2023-2024, η τάση είναι σαφής: η λογοκρισία εκδηλώνεται με πιο σύνθετους τρόπους, όπως «καλά οργανωμένες λίστες που δεν αγοράζονται», περιορισμοί πρόσβασης ανά τάξη, ακόμη και αποκλεισμός ολόκληρων θεματικών.
Αυτό το κύμα επιθέσεων στο βιβλίο και την ελευθερία ανάγνωσης δεν είναι απλώς μια πλατφόρμα συγκρούσεων. Είναι μια προσπάθεια να επαναπροσδιοριστεί η γνώση που επιτρέπεται — ποια ιστορίες “μετράνε” και ποια σιωπούνται. Και στο επίκεντρο αυτών που επιχειρούνται να εξαφανιστούν βρίσκονται φωνές περιθωριακές, φωνές που μιλούν για ταυτότητα, αποκλεισμό και δικαίωμα στη μνήμη.
