Ο Λευκός Πύργος στη Θεσσαλονίκη εντάχθηκε επισήμως στους «Θησαυρούς της Ευρωπαϊκής Κινηματογραφικής Κληρονομιάς» (Treasures of European Film Culture) της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Κινηματογράφου (EFA).
Πρόκειται για το πρώτο ελληνικό μνημείο που αποκτά αυτή τη διάκριση, επιβεβαιώνοντας τη βαθιά σχέση της πόλης με την έβδομη τέχνη, ενώ στην ίδια λίστα βρίσκονται, μεταξύ άλλων, η Φοντάνα ντι Τρέβι στη Ρώμη, οι Σκάλες Ποτέμκιν στην Οδησσό και το νησί Fårö του Μπέργκμαν στη Σουηδία.
Η ανακήρυξη γιορτάστηκε την Παρασκευή, στο πλαίσιο του 66ου Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, σε μια τελετή γεμάτη συγκίνηση και συμβολισμούς. Ο Mike Downey, πρόεδρος του Δ.Σ. της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Κινηματογράφου, υπογράμμισε τη σημασία δημιουργίας ενός πανευρωπαϊκού δικτύου κινηματογραφικών τοποσήμων:
«Ο πολιτισμός, και ειδικά ο κινηματογράφος, συνδέεται με τόπους που αποτελούν κομμάτι της συλλογικής μας μνήμης. Από τη Ρώμη και το Λονδίνο, μέχρι τη Μονμάρτη και τη Θεσσαλονίκη, κάθε σημείο αυτής της λίστας αφηγείται μια ιστορία», ανέφερε, προσθέτοντας πως ο Λευκός Πύργος είναι «το πρώτο ελληνικό μνημείο που καθρεφτίζει τον πλούτο και τη μαγεία του ευρωπαϊκού σινεμά».
Ο Downey ευχαρίστησε το Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης, την Ελίζ Ζαλαντό, γενική διευθύντρια του θεσμού, καθώς και την Φοίβη Οικονομοπούλου, παραγωγό και σύντροφο του Θόδωρου Αγγελόπουλου, τον οποίο τίμησε ως «τον σημαντικότερο ίσως σκηνοθέτη στην ιστορία του ελληνικού κινηματογράφου».
«Ο Λευκός Πύργος έγινε κιβωτός της ελληνικής ψυχής»
Η Ελίζ Ζαλαντό μίλησε για τη στενή σχέση του Φεστιβάλ με το εμβληματικό μνημείο της πόλης, τονίζοντας πως ο Λευκός Πύργος δεν αποτελεί μόνο αρχιτεκτονικό σύμβολο, αλλά και «ορόσημο των κινούμενων εικόνων»:
«Μέσα από την ποιητική ματιά του Αγγελόπουλου, ο Λευκός Πύργος έγινε φορέας μνήμης, ένα σημείο που γεφυρώνει την ιστορία με την κινηματογραφική παρακαταθήκη», είπε.
Η βραδιά έκλεισε με την ομιλία της Φοίβης Οικονομοπούλου, που εκπροσώπησε την οικογένεια Αγγελόπουλου:
«Σήμερα, ο Λευκός Πύργος αναγνωρίζεται ως φάρος μνήμης και πολιτισμού. Ο Αγγελόπουλος τον μετέτρεψε σε σύμβολο της ελληνικής ψυχής, έναν τόπο όπου το παρελθόν, η εξορία και η ανθρώπινη μοίρα συναντώνται», δήλωσε συγκινημένη.
Η τελετή διοργανώθηκε από το Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Ακαδημία Κινηματογράφου και το ΕΚΚΟΜΕΔ, με τη συμβολή της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Θεσσαλονίκης και του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού.
Με αυτή την τιμητική διάκριση, ο Λευκός Πύργος εντάσσεται πλέον στο παγκόσμιο χάρτη του ευρωπαϊκού σινεμά, ως σύμβολο της «κινηματογραφικής μνήμης και της ελληνικής πολιτιστικής ταυτότητας».
