Πρωτεΐνες και ειδικά κρόκο αυγού στις ελαιογραφίες τους φαίνεται πως χρησιμοποιούσαν κορυφαίοι ζωγράφοι όπως ο Λεονάρντο ντα Βίντσι, ο Σάντρο Μποτιτσέλι και ο Ρέμπραντ.
Αξίζει να σημειωθεί ότι ίχνη υπολειμμάτων πρωτεΐνης έχουν ανιχνευθεί εδώ και καιρό σε κλασικές ελαιογραφίες, αλλά συχνά αποδίδονταν σε μόλυνση. Ωστόσο, μια νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature Communications διαπίστωσε ότι η ύπαρξη των υπολειμμάτων ήταν πιθανότατα σκόπιμη φέρνοντας νέα δεδομένα για το πως οι μεγάλοι Ευρωπαίοι ζωγράφοι του 16ου και 17ου αιώνα προετοίμαζαν τα χρώματά τους.
«Υπάρχουν πολύ λίγες γραπτές πηγές για το θέμα αυτό και δεν έχει ξαναγίνει καμία επιστημονική εργασία που να διερευνά το θέμα σε τέτοιο βάθος», δήλωσε η συγγραφέας της μελέτης, Ορφελί Ρανκέτ του Ινστιτούτου Μηχανικής της Καρλσρούης στη Γερμανία. «Τα αποτελέσματά μας, δείχνουν ότι ακόμη και με μια πολύ μικρή ποσότητα κρόκου αυγού, μπορεί να επιτευχθεί μια εκπληκτική αλλαγή των ιδιοτήτων του λαδομπογιάς, αποδεικνύοντας πώς μπορεί να ήταν επωφελής για τους καλλιτέχνες», πρόσθεσε.
Η απλή προσθήκη λίγου κρόκου αυγού στα έργα τους, όπως αποδεικνύεται, θα μπορούσε να έχει μακροχρόνια αποτελέσματα που ξεπερνούσαν την απλή αισθητική: «Η προσθήκη είναι ευεργετική, διότι μπορεί να συντονίσει τις ιδιότητες αυτών των χρωμάτων με δραστικό τρόπο. Για παράδειγμα, δείχνοντας διαφορετικά τη γήρανση: Χρειάζεται περισσότερος χρόνος για να οξειδωθεί το χρώμα, λόγω των αντιοξειδωτικών που περιέχονται στον κρόκο», λέει η Ρανκέτ.
Μια άμεση απόδειξη της επίδρασης του κρόκου αυγού στη λαδομπογιά, ή της έλλειψής της, μπορεί να φανεί στην «Παναγία με το Γαρύφαλλο» του Λεονάρντο ντα Βίντσι, έναν από τους πίνακες που παρατηρήθηκαν κατά τη διάρκεια της μελέτης, ο οποίος εκτίθεται στην Alte Pinakothek στο Μόναχο της Γερμανίας. Στο έργο μπορεί να δει κανείς εμφανείς ρυτίδες στο πρόσωπο της Μαρίας και του παιδιού.
Ένας λόγος για τις ρυτίδες μπορεί να είναι η ανεπαρκής ποσότητα χρωστικών ουσιών στο χρώμα και η μελέτη έδειξε ότι το φαινόμενο αυτό μπορεί να αποφευχθεί με την προσθήκη κρόκου αυγού: «Αυτό είναι αρκετά εκπληκτικό, διότι έχετε την ίδια ποσότητα χρωστικής στο χρώμα σας, αλλά η παρουσία του κρόκου αυγού αλλάζει τα πάντα», είπε η ειδικός.
Το «τσαλάκωμα» συμβαίνει μέσα σε λίγες ημέρες και είναι πιθανό ο Ντα Βίντσι και άλλοι κορυφαίοι ζωγράφοι να είχαν αντιληφθεί αυτό το συγκεκριμένο αποτέλεσμα, καθώς και πρόσθετες ευεργετικές ιδιότητες του κρόκου αυγού σε ελαιοχρώματα, συμπεριλαμβανομένης της αντοχής στην υγρασία. Η «Παναγία με τα Γαρύφαλλα» είναι ένας από τους πρώτους πίνακες του Λεονάρντο, που δημιουργήθηκε σε μια εποχή κατά την οποία ίσως προσπαθούσε ακόμη να επιτύχει αυτή τη νέα τεχνοτροπία.
Ένας άλλος πίνακας που παρατηρήθηκε κατά τη διάρκεια της μελέτης ήταν ο «Θρήνος για τον νεκρό Χριστό» του Μποτιτσέλι, ο οποίος επίσης εκτίθεται στην Alte Pinakothek. Το έργο είναι κατασκευασμένο κυρίως με τέμπερα, αλλά έχουν χρησιμοποιηθεί ελαιοχρώματα για το φόντο και ορισμένα δευτερεύοντα στοιχεία.
«Εντοπίσαμε την παρουσία πρωτεϊνών. Επειδή πρόκειται για πολύ μικρή ποσότητα και είναι δύσκολο να ανιχνευθούν, δεν πρόκειται για μόλυνση: Στα εργαστήρια, οι καλλιτέχνες χρησιμοποιούσαν πολλά διαφορετικά πράγματα και ίσως τα αυγά να προέρχονταν απλώς από την τέμπερα».
Με πληροφορίες από CNN
