Μια χρονιά γεμάτη συγκινήσεις υπόσχεται το νέο πρόγραμμα της Κρατικής Ορχήστρας Αθηνών.
Εντάσσοντας την κίνηση αλλά και τον λόγο στην ερμηνεία των μεγάλων έργων της παγκόσμιας μουσικής φιλολογίας, η ερχόμενη καλλιτεχνική περίοδος καινοτομεί, ανοίγοντας τον δρόμο σε εναλλακτικές ερμηνευτικές προσεγγίσεις, φέρνοντας κοντά συνθέτες ρηξικέλευθους (όπως ο Μπετόβεν και η Τρίτη Συμφωνία του, η «Ηρωική») και δημιουργούς που αναγνώριζε το κατεστημένο της εποχής τους (όπως ο Μπρούκνερ και η Τέταρτη Συμφωνία του, η «Ρομαντική»).
Ποιητικός λόγος που αποδίδεται από αναγνωρισμένους ηθοποιούς όπως ο Δημήτρης Καταλειφός και ο Δημήτρης Τάρλοου, έργα-σταθμοί του λυρικού ρεπερτορίου, όπως ο Μαγικός Αυλός του Μότσαρτ, και της θρησκευτικής μουσικής, όπως τα Κατά Ματθαίον Πάθη του Μπαχ, παρουσιάζονται ημισκηνοθετημένα, με κίνηση.
Εντάσσοντας την κίνηση αλλά και τον λόγο στην ερμηνεία των μεγάλων έργων της παγκόσμιας μουσικής φιλολογίας, η ερχόμενη καλλιτεχνική περίοδος καινοτομεί, ανοίγοντας τον δρόμο σε εναλλακτικές ερμηνευτικές προσεγγίσεις.
«Τη φετινή χρονιά οι συναυλίες με κίνηση θα δώσουν τον νέο τόνο», λέει ο καλλιτεχνικός διευθυντής της ΚΟΑ, Λουκάς Καρυτινός. «Όπως και τα προηγούμενα χρόνια, θεωρούμε πως είναι σημαντικό να παρουσιάζουμε στο κοινό μας έργα αγαπημένα, έργα ενδιαφέροντα και έργα Ελλήνων δημιουργών. Όσο επιτρέπουν τα οικονομικά μας, καλούμε εξαιρετικούς σολίστ, ώστε η απόδοση των έργων να είναι όσο πιο άρτια γίνεται.
Επίσης, κάθε χρόνο επιλέγουμε κάτι διαφορετικό στις συναυλίες μας, ώστε να εξάπτουμε την περιέργεια και το ενδιαφέρον του κοινού μας. Ένας από τους ιδρυτικούς σκοπούς της ΚΟΑ είναι η προβολή της ελληνικής μουσικής δημιουργίας, της ελληνικής λόγιας μουσικής. Σεβόμενοι διαχρονικά τον σκοπό αυτό, παρουσιάζουμε κάθε χρόνο επιλεγμένα ελληνικά έργα, τα οποία είτε είναι παραγγελίες της ΚΟΑ σε συνθέτες είτε έργα σύγχρονων ή παλαιοτέρων δημιουργών. Την ίδια πολιτική ακολουθούν και τα προγράμματα της μουσικής δωματίου».
Παράλληλα, πρώτες εκτελέσεις, αναθέσεις, μεγάλα ονόματα, επέτειοι, αφιερώματα και ένα πάντα ευρύ εκπαιδευτικό-κοινωνικό έργο προοιωνίζονται ένα πρόγραμμα άκρως ενδιαφέρον που ανοίγεται στο φιλόμουσο κοινό, μετά την τεράστια επιτυχία της σειράς παραστάσεων Ταξίδι στο κέντρο της μουσικής που θα συνεχιστεί και την περίοδο 2023-2024, οπότε θα εορταστούν τα ογδόντα χρόνια από τη σύσταση της ορχήστρας .
Τα highlights της χρονιάς
Η καλλιτεχνική περίοδος ερευνά εναλλακτικές μορφές παρουσίασης των συμφωνικών προγραμμάτων: ημισκηνοθετημένα, με κίνηση, με τη συμμετοχή του λόγου ή της εικόνας.
Στο πρόγραμμα της νέας καλλιτεχνικής περιόδου ξεχωρίζουν οι σπουδαίοι πιανίστες, ξεκινώντας με έναν από τους επιφανέστερους εκπροσώπους της ρωσικής πιανιστικής σχολής, τον Αντρέι Γκαβρίλοφ (20 Οκτωβρίου), που θα ερμηνεύσει το Κοντσέρτο για πιάνο (αριστερό χέρι) του Μορίς Ραβέλ και το Πρώτο Κοντσέρτο για πιάνο του Σεργκέι Προκόφιεφ υπό τον Ματίας Φορέμνι.
Ο Αμερικανός πιανίστας Κίριλ Γκέρσταϊν με το εντυπωσιακού εύρους ρεπέρτοριο αναμετριέται με το περίφημο Δεύτερο Κοντσέρτο για πιάνο του Σεργκέι Ραχμάνινοφ (3 Νοεμβρίου). Διευθύνει ο νικητής στον διεθνή διαγωνισμό Μάλερ, μαέστρος Φίνεγκαν Ντάουνι Ντίαρ.
Επιστρέφουν δύο καλλιτέχνες που ενθουσίασαν με τις εμφανίσεις τους την προηγούμενη καλλιτεχνική περίοδο, ο βιρτουόζος Μιχαήλ Πλετνιόφ (5 Ιανουαρίου), που θα ερμηνεύσει δύο δημιουργίες με άρωμα "Μεγάλης Βιέννης", το Κοντσέρτο για πιάνο και ορχήστρα του Γιόζεφ Χάιντν και το 24ο Κοντσέρτο του Μότσαρτ, και ο Φιλίπ Ογκέν, ο οποίος θα διευθύνει.
Η Ελισό Βιρσαλάτζε (19 Ιανουαρίου) που, σύμφωνα με τον Σβιατοσλάβ Ρίχτερ, είναι ιδανική ερμηνεύτρια του Σούμαν, κάνει τη δική της ανάγνωση στο Κοντσέρτο του για πιάνο και ορχήστρα υπό την ανερχόμενη αρχιμουσικό από τη Λιθουανία, Ιζαμπέλ Γιανκαουσκάιτε.
Ο κορυφαίος Αμερικανός βαρύτονος Τόμας Χάμπσον (8 Μαρτίου) ερμηνεύει επιλογή από τη συλλογή τραγουδιών «Το μαγικό κόρνο του αγοριού» του Γκούσταβ Μάλερ. Την ίδια βραδιά, δύο ταλαντούχοι νέοι μουσικοί της ΚΟΑ, ο βιολοντσελίστας Τιμόθεος Γαβριηλίδης-Πέτριν και ο βιολίστας Ηλίας Λιβιεράτος, ερμηνεύουν τον οραματιστή Δον Κιχώτη και τον πιστό υπηρέτη του Σάντσο Πάντσα στο συμφωνικό ποίημα «Δον Κιχώτης» του Ρίχαρντ Στράους. Θα προηγηθεί ο Δημήτρης Τάρλοου, ο οποίος θα παρουσιάσει ένα σύντομο κείμενο, συνοψίζοντας την ουσία και τις αξίες του πρώτου μυθιστορήματος του κόσμου.
Μεταξύ των κορυφαίων μαέστρων ο Φινλανδός Χάνου Λίντου και ο Κρίστοφ Έσενμπαχ που διευθύνει τη μεγαλειώδη, γεμάτη συναισθηματικές εναλλαγές Δεύτερη Συμφωνία του Μάλερ με ερμηνεύτριες τη Μυρτώ Παπαθανασίου και τη Νεφέλη Κωτσέλη (11 Απριλίου).
Επειτειακά η ΚΟΑ θα γιορτάσει τα:
• 70 χρόνια από τη δημιουργία του συλλόγου «Οι φίλοι της Μουσικής» (19 Νοεμβρίου) με μια πανηγυρική συναυλία όπου θα ερμηνευτεί η Τρίτη Συμφωνία του Μπετόβεν υπό τον διάσημο Φινλανδό αρχιμουσικό Χάνου Λίντου. Σολίστ στο Κοντσέρτο για Βιολί του Σιμπέλιους ο ανερχόμενος Σουηδός βιολονίστας Ντάνιελ Λοζάκοβιτς.
• 100 χρόνια από τη γέννηση του συνθέτη Γκέργκι Λίγκετι (24 Νοεμβρίου). Θα παρουσιαστεί το ατμοσφαιρικά απόκοσμο «Lontano» και έργα που εμπνέονται από την ουγγρική μουσική παράδοση.
• 200 χρόνια από τη γέννηση του Αυστριακού Άντον Μπρούκνερ (1 Δεκεμβρίου). Ο Κορνέλιους Μάιστερ θα διευθύνει τη δημοφιλή Τέταρτη Συμφωνία του.
• 200 χρόνια από τη γέννηση του Τσέχου Μπέντριχ Σμέτανα (2 Φεβρουαρίου). Θα παρουσιαστούν τρία Συμφωνικά Ποιήματα «Από την Πατρίδα μου», το opus magnum του πατέρα της τσέχικης μουσικής.
• 200 χρόνια από τη γέννηση του Γάλλου συνθέτη Εντουάρντ Λαλό (01 Μαρτίου). Θα παρουσιαστεί η διάσημη ισπανική συμφωνία για βιολί και ορχήστρα.
• 65 χρόνια διπλωματικών σχέσεων Ελλάδας - Ταϊλάνδης (31 Μαΐου). Ο διεθνώς αναγνωρισμένος σαξοφωνίστας Θεόδωρος Κερκέζος ερμηνεύει το Κοντσέρτο για άλτο σαξόφωνο και ορχήστρα του σπουδαιότερου εν ζωή Ταϊλανδού συνθέτη Ναρονγκρίτ Νταμαμπούτρα σε πρώτη εκτέλεση από την ΚΟΑ.
Στο αφιέρωμα «10 ταινίες - 10 δεκαετίες - 10 Όσκαρ» ο γνωστός κριτικός κινηματογράφου Γιάννης Ζουμπουλάκης παρουσιάζει και ο κορυφαίος μαέστρος κινηματογραφικής μουσικής Φρανκ Στρόμπελ διευθύνει μια βραδιά με δέκα συνθέσεις ταινιών που βραβεύτηκαν με Όσκαρ, ενώ στο αφιέρωμα «Μπετόβεν… μόνο» ο διεθνώς αναγνωρισμένος Γιώργος-Εμμανουήλ Λαζαρίδης ερμηνεύει το Αυτοκρατορικό Κοντσέρτο του Μπετόβεν.
Μία ακόμα καινοτομία της ερχόμενης καλλιτεχνικής περιόδου είναι ότι στην καθιερωμένη συμφωνική παρουσίαση έργων οπερατικών εντάσσεται η κίνηση με δύο ημισκηνοθετημένες παραγωγές: πρόκειται για τον Μαγικό Αυλό, που θα παρουσιαστεί τα Χριστούγεννα, και για τα Κατά Ματθαίον Πάθη, που θα δούμε το Πάσχα.
Έλληνες συνθέτες και το Ταξίδι στο κέντρο της μουσικής
Ο Άλκης Μπαλτάς υπογράφει και διευθύνει δύο νέα έργα (10 Νοεμβρίου), την «Απώλεια» σε παραγγελία της ΚΟΑ (σύνθεση για σόλο βιολοντσέλο και ορχήστρα εγχόρδων), και τη δημιουργία «Την πόρτα ανοίγω το βράδυ». Ο Δημήτρης Καταλειφός διαβάζει το ομώνυμο ποίημα του Τάσου Λειβαδίτη.
Την ίδια βραδιά ο Κορυφαίος A' στα Κλαρινέτα της ΚΟΑ Σπύρος Μουρίκης είναι σολίστ στο Κοντσέρτο για Κλαρινέτο και Ορχήστρα «Latin American Chronicles».
Σε πρώτη εκτέλεση παρουσιάζεται το Requiem για σοπράνο, ανδρική χορωδία και ορχήστρα εγχόρδων (29 Μαρτίου) του Γιώργου Κουμεντάκη, σύνθεση εμπνευσμένη από το ποίημα «Λάζαρος» του Δημήτρη Καπετανάκη.
Ανάμεσα στις παραγωγές όπου η προσέλευση κοινού ξεπέρασε κάθε προσδοκία κατά τις δύο προηγούμενες καλλιτεχνικές περιόδους είναι οι ιδιαίτερες συναυλίες/παραστάσεις της σειράς «Ταξίδι στο κέντρο της μουσικής» που μετρά ήδη τέσσερις παραγωγές. Φέτος θα γίνουν δύο συναυλίες: η πρώτη θα είναι αφιερωμένη στην Ουβερτούρα (16 Φεβρουαρίου) και η δεύτερη στη Μουσική Μπαλέτου (5 Απριλίου), πάντα με παρουσιαστές την ιστορικό Μαρία Ευθυμίου και τον συνθέτη Χρίστο Παπαγεωργίου, σε σκηνοθεσία Κατερίνας Ευαγγελάκου.
Την επερχόμενη καλλιτεχνική περίοδο θα συνεχιστούν ο επιτυχημένος κύκλος μουσικής δωματίου «Περίπατοι στα Μουσεία», η συνεργασία με το Τμήμα Μουσικών Σπουδών του ΕΚΠΑ με διδασκαλία από μουσικούς της ΚΟΑ, ο θεσμός των εισαγωγικών ομιλιών, το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Δικαίωμα στη Μουσική», το «Εργαστήριο χάλκινων πνευστών και κρουστών», η Ακαδημία Νέων Μουσικών, οι ανοιχτές δοκιμές και οι εκπαιδευτικές επισκέψεις σε σχολεία της Αττικής.
Επιπλέον, θα πραγματοποιηθεί διαγωνισμός για Νέους Μαέστρους οι οποίοι θα κληθούν να διευθύνουν την ΚΟΑ και η έναρξη του Πιλοτικού Εργαστηρίου Σύγχρονης Μουσικής στις Σπέτσες, στο πλαίσιο του οποίου νέοι μαέστροι και νέοι συνθέτες θα εργαστούν πάνω σε νέα και εμβληματικά έργα του σύγχρονου και του κλασικού ρεπερτορίου, συμπράττοντας με κορυφαίους συναδέλφους τους.
Όλο το πρόγραμμα της Κρατικής ορχήστρας Αθηνών μπορείτε να το δείτε αναλυτικά εδώ.
