Ο Malcolm X γράφει στην αυτοβιογραφία του πώς περνούσε ώρες διαβάζοντας στη βιβλιοθήκη της φυλακής Nόρφολκ στη Μασαχουσέτη. Τώρα το κελί στο οποίο πιστεύεται ότι είχε κρατηθεί ο ακτιβιστής των ανθρωπίνων δικαιωμάτων πρόκειται να μετατραπεί σε βιβλιοθήκη, χάρη στο έργο του ποιητή και δικηγόρου Ρέτζιναλντ Ντουέιν Μπετς.
Ο Μπετς, ο οποίος κέρδισε MacArthur αξίας 625.000 δολαρίων που απονέμεται ως επένδυση στην πρωτοτυπία, τη διορατικότητα και τις δυνατότητες ενός ατόμου, όταν ήταν 16 ετών έκλεψε ένα αυτοκίνητο και δικάστηκε και φυλακίστηκε για εννέα χρόνια. Έχει μιλήσει για το πώς, κατά τη διάρκεια των εννέα ετών που πέρασε στη φυλακή, έγραφε κάθε μέρα, διάβαζε κάθε μέρα, φανταζόταν ότι οι λέξεις θα του έδιναν την ελευθερία να καταλάβει τι τον οδήγησε στη φυλακή, γιατί, όπως λέει, «όταν είσαι παγιδευμένος σε ένα κελί, κυριολεκτικά, οι λέξεις είναι η μόνη σου σανίδα σωτηρίας».
Ο Μπετς εργάζεται τώρα για τη δημιουργία 1.000 μικρο-βιβλιοθηκών σε φυλακές σε όλες τις ΗΠΑ μέσω της φιλανθρωπικής του οργάνωσης, Freedom Reads, που υποστηρίζεται από το Ίδρυμα Andrew W Mellon. Η πρώτη «Βιβλιοθήκη Ελευθερίας» άνοιξε αυτόν τον μήνα στο MCI-Norfolk, στο κελί που πιστεύεται ότι ήταν του Malkolm X τη δεκαετία του 1940. Ενώ βρισκόταν εκεί, ο ακτιβιστής, ο οποίος είχε φυλακιστεί για ληστεία, πέρασε πολλές ώρες διαβάζοντας και μελετώντας το λεξικό στη βιβλιοθήκη και συμμετέχοντας σε συζητήσεις που αφορούσαν την κοινωνία.
«Ένα από τα πράγματα που είπε ο Μάλκολμ Χ ήταν ότι προϋπόθεση για να αλλάξεις τη ζωή σου είναι η κατανόηση του τι σημαίνει να είσαι ένοχος», είπε ο Μπετς στην Boston Globe. «Και τι σημαίνει να θέλεις να είσαι κάτι περισσότερο από αυτό. Και νομίζω ότι τα βιβλία σου δίνουν πρόσβαση σε αυτό. Είναι λοιπόν αυτή η ευκαιρία για τους ανθρώπους να έρθουν κοντά στην προσωπική ανακάλυψη, να έρθουν κοντά στον προβληματισμό».
Η νέα βιβλιοθήκη συνδυάζει ένα ευρύ φάσμα βιβλίων μυθοπλασίας και μη μυθοπλασίας, από την αυτοβιογραφία του Μάλκολμ Χ έως έργα των Ντίκενς και Στάινμπεκ.
Η ιδέα να τοποθετηθεί η βιβλιοθήκη στο κελί του Μάλκολμ Χ προήλθε από τον επιθεωρητή της φυλακής Νέλσον Άλβες. Ο Άλβες είπε «δουλεύω στις φυλακές 25 χρόνια και δεν έχω δει ποτέ τίποτα όμορφο εδώ». Και έτσι φτιάξαμε αυτό που είναι όμορφο, που έχει όλη αυτή τη γνώση, και το χτίσαμε με την ελπίδα και την προσδοκία ότι θα ωφελήσει το προσωπικό και όσους περνούν χρόνο εδώ», είπε ο Μπετς. «Όταν ακούς τον Malcolm X να μιλάει για αυτό - και καταλαβαίνεις ότι πρόκειται για μια φυλακή στη δεκαετία του '40 - μιλά για ένα μέρος όπου οι άνθρωποι εκτιμούσαν την εκπαίδευση, όπου οι άνθρωποι εκτιμούσαν τη γνώση. Είχε την ευκαιρία να είναι ηγέτης μιας πνευματικής κοινότητας. Λοιπόν, ένα έργο σαν αυτό, ποιο θα μπορούσε να είναι το καλύτερο μέρος για να το ξεκινήσω;»
