Η 57χρονη Koyo Kouoh είναι από το 2019 διευθύντρια του Zeitz Museum of Contemporary Art Africa του Κέιπ Τάουν, το οποίο διαθέτει τη μεγαλύτερη συλλογή σύγχρονης τέχνης της αφρικανικής ηπείρου. Το 2015 οι «New York Times» την αποκάλεσαν «εξέχουσα επιμελήτρια τέχνης από την Αφρική».
Η Koyo Kouoh έχει αναλάβει την επιμέλεια της 61ης Μπιενάλε σύγχρονης τέχνης, η οποία θα διεξαχθεί στη Βενετία από τον Απρίλιο έως τον Νοέμβριο του 2026. Είναι η πρώτη φορά στην ιστορία της Μπιενάλε που διορίζεται σε αυτήν τη θέση μια γυναίκα από την Αφρική και αυτό το γεγονός καθησύχασε αλλά και ξεπέρασε τις προσδοκίες πολλών που περίμεναν ότι η κυβέρνηση Μελόνι θα έκανε μια πιο εθνικιστική επιλογή.
Η Kouoh γεννήθηκε το 1967 στο Καμερούν, αλλά μεγάλωσε στην Ελβετία, στη Ζυρίχη. Υπηρέτησε προηγουμένως ως ιδρύτρια και καλλιτεχνική διευθύντρια του Raw Material Company, ενός καλλιτεχνικού κέντρου στο Ντακάρ της Σενεγάλης.
Ο επιμελητής και κριτικός τέχνης Όκγουι Ένβεζορ (1963-2019) ήταν ο πρώτος Αφρικανός που ορίστηκε επιμελητής της Μπιενάλε το 2015, αν και εκείνη την εποχή εργαζόταν κυρίως στην Ευρώπη, ως διευθυντής του Haus der Kunst στο Μόναχο.
Η Kouoh ακολουθεί τα βήματα του Βραζιλιάνου επιμελητή Αδριάνο Πεδρόσα, του οποίου η Μπιενάλε του 2024, με τίτλο «Ξένοι παντού», προκάλεσε μεικτές αντιδράσεις. Την περιέγραψαν ως μια γιορτή της μετανάστευσης και του μη ανήκειν, επαινέθηκε από κάποιους για την ανατροπή του δυτικού κανόνα, ενώ οι κριτικοί τη βρήκαν διδακτική και ασυνεπή στην παρουσίασή της.
Με την αλλαγή του πολιτικού κλίματος στην Ιταλία, η 60ή Μπιενάλε τέχνης αναμενόταν από πολλούς να είναι η τελευταία εκδήλωση μιας σχολής που καταδίκαζε τον ευρωκεντρισμό και υποστήριζε τις φωνές από τον παγκόσμιο Νότο.
Ο Πιετράντζελο Μπουταφούκο, ο Σικελιανός δημοσιογράφος που ανέλαβε την προεδρία της Μπιενάλε τον περασμένο Νοέμβριο, είναι υποστηρικτής της πρωθυπουργού της ακροδεξιάς Τζόρτζια Μελόνι και υπήρξε φόβος ότι θα μετατρέψει την πολιτιστική έκθεση σε όχημα για τον λαϊκισμό της Μελόνι.
Ο Τζενάρο Σαντζιουλιάνο, πρώην υπουργός Πολιτισμού, ο οποίος παραιτήθηκε αργότερα λόγω του διορισμού της πρώην ερωμένης του ως βοηθού, είχε ζητήσει να γίνει μια στροφή μακριά από τον διεθνισμό των προηγούμενων διοργανώσεων, επιμένοντας ότι η Μπιενάλε της Βενετίας είναι «ένα θεμελιώδες στοιχείο της ιταλικής φαντασίας».
Ωστόσο, με τον διορισμό της Kouoh, ο Μπουταφούκο φαίνεται να δικαιώνει τη φήμη που έχει ως ένας πιο ιδιοσυγκρασιακός και ελεύθερα σκεπτόμενος συντηρητικός, με τάση προς τον μυστικισμό.
Η Kouoh περιέγραψε την Μπιενάλε της Βενετίας ως έναν «μυθικό τόπο», όπου καλλιτέχνες, συλλέκτες και το κοινό συγκλίνουν κάθε δύο χρόνια για να «αισθανθούν τον παλμό του zeitgeist».
Με πληροφορίες από Guardian
