Η χαρά της Κιμ Καρντάσιαν όταν έδειχνε σε βίντεο τους χώρους και τα έπιπλα του γραφείου της στην εταιρεία της Skkn by Kim, όλα σε τόνους ουδέτερους και με μινιμαλιστικά σχέδια, της βγήκε σε κακό.
Έδειξε με υπερηφάνεια τον χώρο στον οποίο κυριαρχεί ο μινιμαλιστικός σχεδιασμός και στάθηκε στα τραπέζια λέγοντας «αυτά τα τραπέζια του Ντόναλντ Τζαντ είναι πραγματικά εκπληκτικά», μιλώντας για έναν καλλιτέχνη που φημίζεται ευρέως για την ιδιοφυΐα του στις απλές φόρμες, «ταιριάζουν απόλυτα με τα καθίσματα».
Αυτήν τη δήλωση εξέλαβε ως δυσφήμιση το ίδρυμα που διαχειρίζεται την κληρονομιά του. Χωρίς να χάσουν χρόνο μήνυσαν την Καρντάσιαν για ψευδείς δηλώσεις.
Το μήλον της έριδος, τα τραπέζια, δεν είναι «απλά τραπέζια» αλλά «μαϊμούδες», αντίγραφα των διάσημων τραπεζιών και καρεκλών που έχει σχεδιάσει ο Τζαντ, La Mansana Table 22 και Chair 84.
Για όσους δεν γνωρίζουν, η διαμάχη δεν γίνεται περί «περί όνου σκιάς». Ο Ντόναλντ Τζαντ θεωρείται ένας από τους σημαντικότερους καλλιτέχνες του 20ού αιώνα και οι ριζοσπαστικές του ιδέες γύρω από την τέχνη εξακολουθούν να προκαλούν και να επηρεάζουν την αρχιτεκτονική και τον σχεδιασμό.
Γενικά, θεωρείται ο κορυφαίος διεθνής εκπρόσωπος του μινιμαλισμού και ο σημαντικότερος θεωρητικός του χάρη σε κείμενα όπως το «Specific Objects» (1964), ωστόσο σε όλη του τη ζωή αποποιούνταν σθεναρά τον όρο με μια ανορθόδοξη διατύπωση: «Το νέο τρισδιάστατο έργο δεν αποτελεί κίνημα, σχολή ή στυλ. Οι κοινές πτυχές είναι πολύ γενικές και πολύ λίγο κοινές για να ορίσουν ένα κίνημα. Οι διαφορές είναι μεγαλύτερες από τις ομοιότητες».
Επιδιώκοντας την αυτονομία και τη σαφήνεια του κατασκευασμένου αντικειμένου και του χώρου που δημιουργείται από αυτό, επιτυγχάνοντας τελικά μια αυστηρά δημοκρατική παρουσίαση χωρίς κάποια ιεραρχία, ο Τζαντ, που ήταν ζωγράφος μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1960, όταν άρχισε να δημιουργεί έργα σε τρεις διαστάσεις κατάφερε να αλλάξει ριζικά την αντίληψη για την τέχνη.
Οι ιδέες που διατύπωσε στις κριτικές και τα δοκίμιά του έφτιαξαν με πολλούς τρόπους τη ραχοκοκαλιά του κινήματος του μινιμαλισμού. Οι πρωταρχικοί του ισχυρισμοί ήταν ότι ο πραγματικός χώρος ήταν το τελευταίο όριο της σύγχρονης τέχνης και ότι τα απλά βιομηχανικά υλικά –στην περίπτωσή του τα μέταλλα, τα χρωματιστά πλαστικά και το κόντρα πλακέ– προσέφεραν στους καλλιτέχνες πολύ περισσότερες δυνατότητες από τον παραδοσιακό μπρούντζο ή το χρώμα στον καμβά.
Πριν από τον θάνατό του ίδρυσε ένα ίδρυμα για την προστασία των πνευματικών δικαιωμάτων των έργων του, τα οποία σήμερα έχουν μεγάλη αξία.
«Οι καταναλωτές είναι πιθανό να πιστεύουν ότι το Ίδρυμα Τζαντ και η επωνυμία "Ντόναλντ Τζαντ" συνδέονται ή υποστηρίζουν την κυρία Καρντάσιαν», ανέφερε η αγωγή που κατατέθηκε στο Περιφερειακό Δικαστήριο των ΗΠΑ στην Καλιφόρνια. «Το ίδρυμα απαγορεύει κατηγορηματικά στους πελάτες να χρησιμοποιούν τα έπιπλα Ντόναλντ Τζαντ που αγοράστηκαν για λόγους μάρκετινγκ και προώθησης».
Η εταιρεία που σχεδίασε τα έπιπλα, που είναι πανομοιότυπα, δημοσίευσε μια δήλωση λέγοντας ότι υπήρχαν «προφανείς βασικές διαφορές» από τα πρωτότυπα έπιπλα και ότι αιφνιδιάστηκαν καθώς είχαν γίνει προσπάθειες «για να επιλυθεί φιλικά αυτό το ζήτημα». Όμως το Ίδρυμα Τζαντ είναι ανυποχώρητο.
Η διαμάχη ξεκίνησε το 2022, όταν προβλήθηκε το βίντεο στο YouTube, που έκτοτε είχε περισσότερες από 3,6 εκατομμύρια προβολές. Κατέβηκε πριν από λίγες ημέρες, αφού κατατέθηκε η αγωγή.
Τα έπιπλα Τζαντ (το τραπέζι κοστίζει 90.000 δολάρια και μόνο τρία αυθεντικά αντίγραφα έχουν πουληθεί τα τελευταία 15 χρόνια) αποτελούν μία από τις πηγές εσόδων του ιδρύματος, δήλωσε εκπρόσωπός του. Οι καρέκλες κοστίζουν 9.000 δολάρια η καθεμία. Περισσότερες από 350 καρέκλες έχουν πουληθεί, σύμφωνα με το ίδρυμα, το οποίο σφραγίζει και αριθμεί την καθεμία. «Τα έπιπλα συμβάλλουν αποφασιστικά στην οικονομική μας σταθερότητα», είπε η Ράινερ Τζαντ, κόρη του καλλιτέχνη και πρόεδρος του ιδρύματος, προσθέτοντας ότι τα έσοδα από τα σχέδια αποτελούν σχεδόν το μισό του εισοδήματος του οργανισμού.
Τρεις ημέρες μετά την πρώτη εμφάνιση του βίντεο, το ίδρυμα επικοινώνησε με την Καρντάσιαν για την υπόθεση των επίπλων. Μια εκπρόσωπος απάντησε ότι «λυπούνται απίστευτα για την όποια ταλαιπωρία προκλήθηκε στο ίδρυμα» και προσφέρθηκε «να ανανεώσει τη λεζάντα του βίντεο με μια ανάκληση». Το ίδρυμα ήθελε να αποσυρθεί το βίντεο, οι απομιμήσεις να «ανακυκλωθούν» (δηλαδή να καταστραφούν) και η Καρντάσιαν να κάνει μια δημόσια δήλωση.
Η Καρντάσιαν θέλησε να αποφύγει τη δημόσια δήλωση, η Clements Design εξακολούθησε να πουλάει έπιπλα με την περιγραφή «στο στυλ του Ντόναλντ Τζαντ», δείχνοντας αυθεντικά σετ τραπεζαρίας του καλλιτέχνη.
Το ίδρυμα, όπως ο Αμερικανός καλλιτέχνης που όσο ήταν εν ζωή προστάτευε σθεναρά την αυθεντικότητα των δημιουργιών του και δεν δίστασε να κατηγορήσει έως και το Γκουγκενχάιμ ότι είχε πλαστά έργα του, επιμένει να προστατεύει το έργο του Τζαντ που δεν χρειάζεται διασημότητες για να το προβάλουν.
Με πληροφορίες από ΝΥΤ
