Το πόσο βασανισμένο υπήρξε το σώμα του τεράστιου Μπετόβεν, το έχουν αποδείξει οι νεκροψίες και το έχουν σκιαγραφήσει αλλεπάλληλα δημοσιεύματα γεμάτα ίντριγκα και μυστήριο για την υγεία του συνθέτη της «Ενάτης» και της «Ωδής στη Χαρά».
Άλλωστε χάρη στην πληθωρική αλληλογραφία του και στις γραπτές μαρτυρίες φίλων και γιατρών του, γνωρίζουμε τώρα πια ότι ο Μέγας της μουσικής έπασχε από σύφιλη, κώφωση –η οποία κατά πάσα πιθανότητα προκλήθηκε από τη νόσο του Paget- φυματίωση και φλεγμονώδη νόσο του εντέρου. Και φυσικά τίποτα απ’ όλα αυτά δεν θα μπορούσε να μην επηρεαστεί και από τον χρόνιο αλκοολισμό του συνθέτη.
Τώρα το μυστήριο με τα προβλήματα υγείας του και τον θάνατο του Μπετόβεν αναβιώνει καθώς δεκάδες θραύσματα από το κρανίο του επιστρέφουν στη Βιέννη, για να μελετηθούν και να ενταχθούν σε πρόγραμμα συντήρησης από το Ιατρικό Πανεπιστήμιο της πόλης. Πρόκειται για τα μόνα γνωστά σωζόμενα κομμάτια του κρανίου του συνθέτη, τα οποία συλλέχθηκαν κατά την εκταφή της σορού του Μπετόβεν το 1863. Τα υπόλοιπα λείψανά του ενταφιάστηκαν ξανά.
Εν προκειμένω, δύο θραύσματα σε μέγεθος παλάμης και δέκα σε μέγεθος μπιζελιού είχαν αποσπαστεί από το κρανίο κατά τη διάρκεια της νεκροψίας που διενεργήθηκε την επομένη του θανάτου του Μπετόβεν στις 26 Μαρτίου 1827. Τοποθετήθηκαν στο φέρετρό του και θάφτηκαν στις 29 Μαρτίου.
Το 1863, η μουσική οργάνωση Gesellschaft der Musikfreunde κανόνισε την εκταφή και τη μελέτη της σορού του Μπετόβεν (και του Φραντς Σούμπερτ, επίσης). Τότε τα θραύσματα είχαν περιέλθει στην κατοχή του βιεννέζου γιατρού και ιστορικού της ιατρικής επιστήμης, Franz Romeo Seligmann. Ο Seligmann, λάτρης ιστορίας της Τέχνης, ήταν παρών στην εκταφή, οπότε τα πήρε για να κάνει τη δική του μελέτη του κρανίου μιας μουσικής ιδιοφυΐας.
Τα θραύσματα παρέμειναν στην οικογένεια του Seligmann για δεκαετίες, καταλήγοντας στη Γαλλία όταν η οικογένεια διέφυγε για να γλιτώσει από τις ναζιστικές διώξεις. Το 1990, ο Αμερικανός επιχειρηματίας Paul Kaufmann, δισέγγονος του Seligmann, τα κληρονόμησε μετά τον θάνατο της μητέρας του. Ανακάλυψε τα θραύσματα σε μια οικογενειακή θυρίδα ασφαλείας σε μια τράπεζα στη Γαλλία. Βρίσκονταν σε ένα μεταλλικό κουτί με χαραγμένο στο καπάκι το "Μπετόβεν". Δάνεισε τα θραύσματα στο Ira F. Brilliant Center for Beethoven Studies στο San Jose State University, όπου και μελετήθηκαν εκτενώς.
Τότε, ορισμένοι Αμερικανοί ερευνητές αμφισβήτησαν τη γνησιότητά τους, θεωρώντας ότι τα μέρη θα είχαν υποστεί βλάβη κατά τη νεκροψία του 1827. Ωστόσο, Βιεννέζοι ερευνητές που τα μελέτησαν το 1985 θεώρησαν ότι όντως ανήκαν στον Μπετόβεν, με τον ιατροδικαστή Christian Reiter του Ιατρικού Πανεπιστημίου της Βιέννης να υποστηρίζει την επιστημονική υπόθεση ότι τα θραύσματα ταιριάζουν με το σχήμα και τις αυλακώσεις που είχαν διαπιστωθεί στο γύψινο εκμαγείο του κρανίου του συνθέτη, που δημιουργήθηκε το 1863. Τα θραύσματα περιέχουν επίσης υψηλές συγκεντρώσεις μολύβδου, κάτι που βρέθηκε σε αδιαμφισβήτητα αυθεντικές τούφες μαλλιών του Μπετόβεν.
(Κάπου εδώ αξίζει να σημειωθεί ότι οι μπούκλες του Μπετόβεν έφθασαν στους ερευνητές, χάρη στην εμμονή ενός νεαρού θαυμαστή του συνέτη που βρέθηκε στη Βιέννη για να αποτίσει φόρο τιμής στον τεράστιο Λούντβιχ. Αυτές οι μπούκλες θα εμφανίζονταν μετά από χρόνια σε δημοπρασία του Οίκου Sotheby's, στο Λονδίνο και η μελέτη τους θα εντόπιζε τη μολυβδίαση που επίσης συνέβαλε στην καταστροφή του οργανισμού του Μπετόβεν.
Σύμφωνα δε με τους επιστήμονες, η μολυβδίαση μπορεί να οφειλόταν σε βλάβη των ακουστικών νεύρων του, ενώ σύμφωνα με μεταγενέστερες μελέτες θα μπορούσε να εξηγήσει τις μνημειώδεις διαταραχές στη διάθεση της μουσικής ιδιοφυίας, τις βλάβες σε διάφορα όργανα, αλλά και τα συχνά επεισόδια αφόρητων πόνων στην κοιλιά).
Ο αυστριακός ιατροδικαστής Christian Reiter δήλωσε ότι τα 10 θραύσματα, συμπεριλαμβανομένων δύο μεγαλύτερων κομματιών, ένα από το πίσω μέρος του κεφαλιού και ένα από τη δεξιά πλευρά του μετώπου, έχουν «μεγάλη αξία».
«Λάβαμε πραγματικά πολύτιμο υλικό, με το οποίο ελπίζουμε να συνεχίσουμε την έρευνα τα επόμενα χρόνια. Αυτή ήταν και η επιθυμία του Μπετόβεν», δήλωσε ο Reiter, ο οποίος εξήγησε ότι ο Μπετόβεν πάλευε με την ασθένεια σε όλη του τη ζωή και είχε ζήτησε ρητά ο ίδιος να μελετηθεί το σώμα του..
Όσο για τη ζήτημα της αυθεντικότητας των θραυσμάτων, αυτό είναι το πρώτο που θα επιλυθεί αμέσως: από τα θραύσματα του κρανίου έχουν ληφθεί δείγματα DNA από επιστήμονες του Ινστιτούτου Εξελικτικής Ανθρωπολογίας Μαξ Πλανκ στη Λειψία. Τα αποτελέσματα θα συγκριθούν με το DNA που ανακτήθηκε από τις τούφες των μαλλιών του Μπετόβεν και μέχρι το τέλος του έτους, το ερώτημα θα πρέπει να έχει απαντηθεί οριστικά.
Μισό λεπτό, όμως: πώς το κρανίο του Μπετόβεν –ή έστω τμήματα από αυτό- βρέθηκε να ταξιδεύει στον χρόνο και τον χώρο, από γιατρό σε ιατροδικαστή και από οικογένειες πλουσίων σε οίκους δημοπρασιών;
Σύμφωνα με έρευνες που είχαν δει το φως της δημοσιότητας πριν από περίπου 10 χρόνια, πίσω από τα θραύσματα των κρανιακών οστών του συνθέτη κρύβεται μία μάλλον ανατριχιαστική αποκάλυψη που θέλει κάποιους γιατρούς κατά τη διάρκεια της νεκροψίας του συνθέτη πίσω στα 1827να κρύβονταν πίσω από τα παραβάν. Όταν το πτώμα έμεινε χωρίς την επίβλεψη των ιατροδικαστών, φέρονταν να έσπασαν το κρανίο του Μπετόβεν για να κλέψουν μερικά κομμάτια..!
Με στοιχεία από CNN, BBC.com
