Η Iza Lehmann, η Alice Mary Smith και η Adela Maddison ήταν Βρετανίδες συνθέτριες του 19ου και των αρχών του 20ού αιώνα, αλλά λίγοι σήμερα θα γνωρίζουν τα ονόματά τους, πόσο μάλλον τη μουσική τους. Τώρα τις έχει ξεχωρίσει μια νέα δισκογραφική εταιρεία κλασικής μουσικής που έχει ως στόχο να αυξήσει το προφίλ των γυναικών συνθετριών, πολλές από τις οποίες δεν έχουν ηχογραφηθεί ποτέ και των οποίων τα έργα έχουν "χαθεί με την πάροδο του χρόνου".
Η εταιρεία, η οποία ονομάζεται La Boîte à Pépites (κοσμηματοθήκη), θα ανακαλύψει και θα ηχογραφήσει συνθέσεις που σπάνια, αν όχι ποτέ, έχουν ακουστεί στο παρελθόν, αλλά αξίζουν "μια καλή θέση στο καθιερωμένο μουσικό ρεπερτόριο", όπως γράφει ο Observer.
Πρόσφατη έρευνα του Donne, ενός φιλανθρωπικού ιδρύματος που επικεντρώνεται στην ανισότητα των φύλων στη μουσική βιομηχανία, διαπίστωσε ότι μόνο 747 από τα σχεδόν 15.000 έργα που εκτελέστηκαν από 100 ορχήστρες σε 27 χώρες την περίοδο 2020-2021 είναι έργα γυναικών συνθετών- συνολικά μόλις το 5%.
Η Gabriella Di Laccio, σοπράνο και ιδρύτρια του Ιδρύματος Donne, όταν ρωτήθηκε γιατί οι γυναίκες συνθέτες παραγνωρίζονται, δήλωσε στον Observer: "Υπάρχουν διάφοροι λόγοι. Ένας πολύ σημαντικός είναι η άγνοια του ρεπερτορίου. Οι άνθρωποι που είναι σε θέση να συμπεριλάβουν αυτή τη μουσική είτε δεν έχουν χρόνο είτε η προσοχή τους δεν στρέφεται στην εκμάθηση του τι είναι διαθέσιμο. Επίσης, υπάρχει ο φόβος ότι το κοινό δεν θα έρθει και, λυπάμαι που το λέω, η προκατάληψη. Δυστυχώς, έχουμε μεγαλώσει πιστεύοντας ότι μόνο οι άνδρες ήταν ιδιοφυείς συνθέτες. Η ασυνείδητη προκατάληψη εξακολουθεί να υπάρχει, γεγονός που προκαλεί μεγάλη έκπληξη".
Η νέα ετικέτα έχει ιδρυθεί από τη γαλλίδα τσελίστρια Héloïse Luzzati, η οποία λέει ότι η αποκάλυψη και η μελέτη πρωτότυπων χειρογράφων επέτρεψε στους ερευνητές να "ξεθάψουν" μερικές εξαιρετικές συνθέσεις. "Πολύ λίγες από αυτές δημοσιεύονται και επομένως ακόμη λιγότερες ηχογραφούνται", δήλωσε.
Η πρώτη κυκλοφορία της εταιρείας, θα γίνει στο Ηνωμένο Βασίλειο στις 30 Σεπτεμβρίου και είναι αφιερωμένη στη γαλλίδα συνθέτρια Charlotte Sohy, η οποία πέθανε το 1955. H Luzzati περιέγραψε τη μουσική της ως "εκπληκτική ... ιμπρεσιονιστική ... με τα χρώματα του Ravel, του Debussy ή του Chausson. Αν ήταν άνδρας, η μουσική της θα ήταν γνωστή", είπε.
Charlotte Sohy : Octobre op. 23 n° 1
Ο Alexis Labat, εκτελεστικός διευθυντής της Εθνικής Ορχήστρα της Αβινιόν-Προβάνς γράφει: "Το κλασικό ρεπερτόριο για συμφωνική μουσική καλύπτει πάνω από τέσσερις αιώνες και σχεδόν όλο είναι αφιερωμένο σε άνδρες. Πώς μπορούμε να εξηγήσουμε αυτό το απίστευτο έλλειμμα γυναικών συνθετών στις συναυλιακές μας περιόδους και στις ηχογραφήσεις μας;".
"Πριν από μερικά χρόνια, το ζήτημα του ρόλου των γυναικών στην ιστορία της μουσικής άρχισε να αποκτά κάποια σημασία στη ζωή μου ως μουσικός. Πώς ήταν δυνατόν να έχω περάσει τόσα χρόνια χωρίς να έχω παίξει ποτέ ένα έργο που να έχει συνθέσει γυναίκα;", δήλωσε η Luzzati. Αυτό την ενέπνευσε να δημιουργήσει το πρόγραμμα "Elles - Women Composers", προωθώντας γυναίκες συνθέτριες μέσω ενός φεστιβάλ και ενός καναλιού βίντεο.
Η νέα δισκογραφική εταιρεία "επεκτείνει αυτή την αποστολή" με μια σειρά από άλμπουμς, καθένα από τα οποία είναι αφιερωμένο σε μία μόνο γυναίκα συνθέτρια. Η αρχική κυκλοφορία του στη Γαλλία τον Απρίλιο αποδείχθηκε "τεράστια επιτυχία για κάποια που είναι άγνωστη", δήλωσε η Luzzati.
Εκτεταμένη έρευνα πρέπει να γίνει ακόμη για διάφορες Βρετανίδες συνθέτριες, συμπεριλαμβανομένης της Lehmann, η οποία έγραψε εκατοντάδες σόλο και συνθετικά τραγούδια, πολλά από τα οποία έτυχαν μεγάλης αποδοχής στην εποχή τους.
Liza Lehmann, Breton Folk Songs - Anne De Fornel, Lucile Richardot #3
Ο μελετητής Derek Hyde την έχει χαρακτηρίσει ως μία από τις τρεις "σημαντικότερες γυναίκες συνθέτριες" του 19ου αιώνα.
Η Luzzati δήλωσε ότι η Lehmann έχει αδίκως ξεχαστεί. Εξήρε το συναίσθημα της μουσικής της, σημειώνοντας ότι "η ποιότητα της γραφής είναι εξαιρετική".
Το επόμενο έτος, σχεδιάζει να ξεκινήσει έναν μουσικό εκδοτικό οίκο: "Σήμερα, για παράδειγμα, μπορούμε να ακούσουμε τη μουσική της Sohy, αλλά, αν ένας μουσικός θέλει να την παίξει, πρέπει πρώτα να μας γράψει. Δεν μπορείς να βρεις παρτιτούρες σε μια ιστοσελίδα ή σε ένα κατάστημα με παρτιτούρες. Η έκδοση έργων που δεν έχουν ακόμη εκδοθεί είναι απαραίτητη για την αποκατάσταση των έργων των γυναικών συνθετριών".
Πιστεύει ότι, μέσω αυτών των "θετικών διακρίσεων", οι ξεχασμένες συνθέτριες θα εκτιμηθούν επιτέλους - καταργώντας τελικά την ανάγκη για δική τους δισκογραφική εταιρεία. "Σήμερα αυτό δεν συμβαίνει ακόμη και υπάρχει ακόμη τόση μουσική γυναικών συνθετριών που πρέπει να ανακαλύψουμε".
