Το Βατικανό δεν πηγαίνει φέτος στη Μπιενάλε της Βενετίας με ένα περίπτερο που ζητά πρώτα να το δεις. Πηγαίνει με ένα περίπτερο που ζητά πρώτα να το ακούσεις.
Στο περίπτερο της Αγίας Έδρας για το 2026 συναντιούνται η FKA twigs, ο Μπράιαν Ίνο, η Πάτι Σμιθ, ο Τζιμ Τζάρμους, η Κάλι Μαλόουν, ο Dev Hynes, η Precious Okoyomon και άλλοι καλλιτέχνες σε ένα εγχείρημα που περιγράφεται ως «ηχητική προσευχή» και χτίζεται γύρω από την πράξη της ακρόασης.
Η έκθεση έχει τίτλο The Ear is the Eye of the Soul και είναι αφιερωμένη στη ζωή και την κληρονομιά της Χίλντεγκαρντ του Μπίνγκεν, της βενεδικτίνας μοναχής του 12ου αιώνα που υπήρξε ηγουμένη, ποιήτρια, θεραπεύτρια και συνθέτρια. Το εγχείρημα, σε επιμέλεια του Χανς Ούλριχ Ομπριστ και του Μπεν Βίκερς, οργανώνεται σε συνεργασία με το Soundwalk Collective και απλώνεται σε δύο διαφορετικούς χώρους της Βενετίας: στο Mystical Garden των Ανυπόδητων Καρμηλιτών, στην Cannaregio, και στο συγκρότημα Santa Maria Ausiliatrice, στο Castello.
Στον κήπο των Καρμηλιτών θα παρουσιαστούν νέες ηχητικές αναθέσεις από μουσικούς, ποιητές και καλλιτέχνες που συνομιλούν με τα άσματα, τα κείμενα και τις οραματικές εικόνες της Χίλντεγκαρντ, μέσα από φωνή, όργανα και, σε ορισμένες περιπτώσεις, σιωπή. Οι επισκέπτες θα ακούνε τα έργα με ακουστικά, ενώ ένα επιτόπιο ηχητικό όργανο του Soundwalk Collective θα «ακούει» τον ίδιο τον κήπο σε πραγματικό χρόνο. Στο Castello, αντίθετα, το δεύτερο σκέλος θα λειτουργεί σαν ένα σύγχρονο scriptorium, με ζωντανό αρχείο, πολύγλωσση βιβλιοθήκη και το τελευταίο έργο του Αλεξάντερ Κλούγκε, που ολοκληρώθηκε πριν από τον θάνατό του τον Μάρτιο.
Το ενδιαφέρον εδώ δεν είναι μόνο η λίστα των ονομάτων, όσο εντυπωσιακή κι αν είναι. Είναι και η κατεύθυνση που διαλέγει ξανά το Βατικανό. Μετά το περίπτερο του 2024 στη γυναικεία φυλακή της Giudecca, η φετινή πρόταση μεταφέρει το βάρος αλλού: από τη χειρονομία της παρουσίας στη σιωπή, στη συγκέντρωση και σε μια πιο αργή, εσωτερική εμπειρία. Δεν είναι τυχαίο ότι το εγχείρημα παρουσιάζεται και ως συνομιλία με το In Minor Keys, την κεντρική έκθεση που είχε οραματιστεί η αείμνηστη Κόγιο Κούο για τη φετινή Μπιενάλε.
Εκεί βρίσκεται και το πιο παράξενα γοητευτικό στοιχείο αυτής της ανακοίνωσης. Η FKA twigs και ο Μπράιαν Ίνο δεν μπαίνουν εδώ απλώς σαν δύο μεγάλα ονόματα που δίνουν αίγλη σε ένα εθνικό περίπτερο. Μπαίνουν σε ένα σχήμα όπου η ακρόαση παρουσιάζεται ως στοχαστική, σχεδόν πνευματική πράξη, και η μορφή μιας μεσαιωνικής αγίας συνδέεται με τη σύγχρονη ηχητική τέχνη, την ποίηση, τον κινηματογράφο και τις τελετουργίες της προσοχής.
Το αποτέλεσμα δεν ακούγεται σαν ακόμη ένα all-star art event της Βενετίας. Ακούγεται σαν μια από τις πιο ιδιαίτερες εθνικές συμμετοχές πριν ακόμη ανοίξουν οι πόρτες.
με στοιχεία από The Art Newspaper, Artnet, La Biennale di Venezia
