Η εκμετάλλευση νέων κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου στη Βόρεια Θάλασσα θα «προκαλέσει σοκ σε όλο τον κόσμο», θέτοντας σε κίνδυνο τους διεθνείς κλιματικούς στόχους, υπονομεύοντας την ηγετική θέση του Ηνωμένου Βασιλείου στον τομέα του κλίματος και ενθαρρύνοντας τις αναπτυσσόμενες χώρες να εκμεταλλευτούν τα δικά τους αποθέματα ορυκτών καυσίμων, προειδοποιούν οι ειδικοί.
Η κυβέρνηση του Ηνωμένου Βασιλείου δέχεται έντονη πίεση από την πετρελαϊκή βιομηχανία, τους Συντηρητικούς, το κόμμα Reform UK, ορισμένες συνδικαλιστικές οργανώσεις και τμήματα του υπουργείου Οικονομικών να δώσει το πράσινο φως για νέα κοιτάσματα πετρελαίου και φυσικού αερίου, παρά τις σαφείς ενδείξεις ότι κάτι τέτοιο δεν θα οδηγήσει σε μείωση των τιμών και δεν θα έχει σχεδόν καμία επίδραση στις εισαγωγές.
Δύο από τα μεγαλύτερα κοιτάσματα που απομένουν στη Βόρεια Θάλασσα, η οποία έχει εξαντληθεί σε ποσοστό άνω του 90% και όπου η εξόρυξη των τελευταίων αποθεμάτων είναι όλο και πιο δαπανηρή και ενεργοβόρα, εμπίπτουν στο σύστημα αδειοδότησης. Ωστόσο, έρευνα έχει δείξει ότι τα κοιτάσματα Rosebank και Jackdaw, αν αξιοποιηθούν, θα αντικαταστήσουν μόνο το 1% και το 2% αντίστοιχα των εισαγωγών φυσικού αερίου του Ηνωμένου Βασιλείου.
Υψηλόβαθμα στελέχη της διεθνούς κλιματικής διπλωματίας δήλωσαν ότι η γεώτρηση νέων κοιτασμάτων θα ήταν «επικίνδυνη» για τις παγκόσμιες προσπάθειες μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και σταδιακής κατάργησης των ορυκτών καυσίμων.
Ζημιογόνες οι ενδεχόμενες αποφάσεις του Ηνωμένου Βασιλείου για το κλίμα
Ο Νίκολα Στερν, καθηγητής στο London School of Economics, δήλωσε: «Νέες γεωτρήσεις και η επιβράδυνση των δράσεων για το κλίμα θα ήταν επιζήμιες για την ανάπτυξη και την ενεργειακή ασφάλεια στο Ηνωμένο Βασίλειο, και θα αποτελούσαν αρνητικό μήνυμα για τον κόσμο».
Ο Στερν δήλωσε: «Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει υπάρξει πρωτοπόρο στις κλιματικές δράσεις, ως η πρώτη χώρα του G7 που δεσμεύτηκε για μηδενικό ισοζύγιο εκπομπών έως το 2050, μέσω της υποδειγματικής νομοθεσίας του για την κλιματική αλλαγή, καθώς και μέσω του έργου του σε διεθνείς οργανισμούς και συνεργασίες. Το παράδειγμά του έχει σημασία. Επειδή έχει υπάρξει πρωτοπόρος και ηγέτης, ο κόσμος λαμβάνει υπόψη τις ενέργειες του Ηνωμένου Βασιλείου».
Ένας ανώτερος Αφρικανός διαπραγματευτής, μιλώντας υπό τον όρο της ανωνυμίας, αντέδρασε οργισμένα στην πρόταση ότι το Ηνωμένο Βασίλειο θα μπορούσε να ανοίξει νέα κοιτάσματα. Η Αφρική θα «απορρίψει οποιαδήποτε πρόταση για επέκταση των γεωτρήσεων πετρελαίου από το Ηνωμένο Βασίλειο», καθώς μια τέτοια κίνηση θα ήταν «θεμελιωδώς ασυμβίβαστη με τη Συμφωνία του Παρισιού» και θα «αποδυνάμωνε την εμπιστοσύνη των χωρών που είναι ευάλωτες στις κλιματικές αλλαγές», δήλωσαν.
«Σε μια εποχή που η επιστήμη είναι κατηγορηματική όσον αφορά την ανάγκη για ταχεία μετάβαση μακριά από τα ορυκτά καύσιμα, η νέα εξερεύνηση πετρελαίου είναι τόσο αντιφατική όσο και οπισθοδρομική. Επίσης, κινδυνεύει να δημιουργήσει ένα επικίνδυνο προηγούμενο που θα ακολουθήσουν και άλλες χώρες», δήλωσε ο διαπραγματευτής.
Η Κριστιάνα Φιγκέρες, πρώην εκτελεστική γραμματέας της Σύμβασης-Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή και συνιδρύτρια του think tank Global Optimism, δήλωσε ότι τόσο οικονομικοί λόγοι όσο και οι κίνδυνοι της κλιματικής κατάρρευσης αντιτίθενται σε αυτή την κίνηση.
«Είναι απολύτως κατανοητό ότι, στο σημερινό γεωπολιτικό πλαίσιο, οι χώρες πρέπει να επιδιώξουν μεγαλύτερη ενεργειακή ασφάλεια και ανεξαρτησία», είπε. «Ωστόσο, η προσφυγή σε λύσεις του παρελθόντος – όπως η επέκταση των γεωτρήσεων πετρελαίου και φυσικού αερίου – ενέχει τον κίνδυνο να παγιώσει υποδομές που είναι όλο και πιο ασύμβατες με την κατεύθυνση προς την οποία οδεύει το παγκόσμιο ενεργειακό σύστημα. Η πραγματική ενεργειακή ανεξαρτησία σήμερα έγκειται στην επέκταση της καθαρής, εγχώριας ενέργειας, και όχι στην παράταση της ζωής βιομηχανιών που βρίσκονται σε παρακμή».
Το Ηνωμένο Βασίλειο υπήρξε ένας από τους κύριους υποστηρικτές μιας παγκόσμιας διάσκεψης που θα πραγματοποιηθεί στην Κολομβία αργότερα αυτό το μήνα με θέμα τη «μετάβαση μακριά από τα ορυκτά καύσιμα», την οποία οι χώρες συμφώνησαν να πραγματοποιήσουν πριν από τρία χρόνια, αλλά μέχρι στιγμής δεν έχουν εφαρμόσει.
Ωστόσο, η εφημερίδα Guardian έμαθε ότι ο Εντ Μίλιμπαντ, υπουργός Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής του Ηνωμένου Βασιλείου, δεν θα παραστεί στη συνάντηση περίπου 50 χωρών. Αντί αυτού, θα παραστεί η Ρέιτσελ Κάιτ, ειδική απεσταλμένη της κυβέρνησης για το κλίμα.
Οι ακτιβιστές ζητούσαν την παρουσία του υπουργού, καθώς του αποδίδεται ευρέως η συμβολή του στην επίτευξη μιας συμφωνίας της τελευταίας στιγμής στη σύνοδο κορυφής για το κλίμα COP30 που πραγματοποιήθηκε στη Βραζιλία τον περασμένο Νοέμβριο.
Σε κίνδυνο η πρόοδος στον τομέα των καθαρότερων μορφών ενέργειας
Εμπειρογνώμονες ανέφεραν ότι, εάν το Ηνωμένο Βασίλειο χορηγήσει άδειες για νέα κοιτάσματα πριν από τη διάσκεψη, αυτό θα μπορούσε να υπονομεύσει την πρόοδο που έχει επιτευχθεί όσον αφορά την ενθάρρυνση των αναπτυσσόμενων χωρών να εγκαταλείψουν τις οικονομίες που βασίζονται στα ορυκτά καύσιμα και να επιλέξουν καθαρότερες μορφές ενέργειας.
Ο Μοχάμεντ Άντοου, διευθυντής του think tank Power Shift Africa στο Ναϊρόμπι, δήλωσε: «Η έγκριση νέων έργων πετρελαίου και φυσικού αερίου από το Ηνωμένο Βασίλειο θα προκαλούσε σοκ σε όλο τον κόσμο, καθώς θα έδειχνε ότι τα βραχυπρόθεσμα συμφέροντα έχουν προτεραιότητα έναντι της μακροπρόθεσμης ευθύνης. Δεν θέλω καν να σκεφτώ τι παράδειγμα θα έδινε αυτό στον υπόλοιπο κόσμο».
Πολλές αναπτυσσόμενες χώρες εξετάζουν το ενδεχόμενο να εκμεταλλευτούν τους δικούς τους πόρους πετρελαίου και φυσικού αερίου αντί να επιλέξουν τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Αν το έκαναν αυτό, ο κόσμος θα ξεπερνούσε κατά πολύ τα όρια εκπομπών άνθρακα που απαιτούνται για να αποτραπούν οι χειρότερες καταστροφές της κλιματικής κατάρρευσης.
Ο Άντοου δήλωσε: «Ζητείται από χώρες σε όλη την Αφρική να κάνουν το άλμα προς τα συστήματα καθαρής ενέργειας, συχνά με περιορισμένη οικονομική υποστήριξη. Μας λένε, συχνά από ευρωπαϊκές χώρες, ότι το μέλλον βρίσκεται στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, και όλο και περισσότερο αποδεικνύουμε ότι αυτό ισχύει. Όταν οι πλουσιότερες χώρες συνεχίζουν να επενδύουν σε ορυκτά καύσιμα, υπονομεύουν αυτό το μήνυμα και μειώνουν την αξιοπιστία τους».
Ένας υψηλόβαθμος αξιωματούχος στον τομέα της ανάπτυξης σε έναν διεθνή οργανισμό δήλωσε ότι το ζήτημα είναι επείγον. «Αυτό που ακούμε ήδη από τις αναπτυσσόμενες χώρες είναι: γιατί να μην αξιοποιήσουμε τους δικούς μας πόρους ορυκτών καυσίμων, αν το κάνει και το Ηνωμένο Βασίλειο;», ανέφερε. «Αυτό είναι ένα εύλογο επιχείρημα. Πρέπει να αναλάβετε ηγετικό ρόλο».
Ένας σύμμαχος του Μίλιμπαντ δήλωσε: «Η μη χορήγηση νέων αδειών εξερεύνησης αποτελεί μια ιστορική θέση παγκόσμιας ηγεσίας – μια μεγάλη, ανεπτυγμένη χώρα παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου αποδεικνύει ότι μπορεί να κάνει πράξη τα λόγια της για το κλίμα και να ενεργεί σύμφωνα με όσα λέει σαφώς η επιστήμη, ώστε να αποφευχθεί η κλιματική αλλαγή να οδηγήσει σε μια καταστροφική αύξηση της θερμοκρασίας κατά 3 ή 4 °C».
Ένας κυβερνητικός εκπρόσωπος δήλωσε: «Η παρούσα κυβέρνηση έχει θέσει την καθαρή ενέργεια και το κλίμα στο επίκεντρο της ατζέντας της, συμπεριλαμβανομένης της επίδειξης παγκόσμιας ηγεσίας με την πρωτοποριακή μας θέση να σταματήσουμε την έκδοση αδειών για την εξερεύνηση νέων κοιτασμάτων, σύμφωνα με τα επιστημονικά δεδομένα και με στόχο τη διασφάλιση μιας δίκαιης μετάβασης στη Βόρεια Θάλασσα».
Με πληροφορίες από Guardian
