Οι χώρες του Κόλπου έχουν εκφράσει ανησυχίες για το ενδεχόμενο επιθέσεων από τις υποστηριζόμενες από το Ιράν πολιτοφυλακές και τις ένοπλες ομάδες που ενεργούν ως πληρεξούσιοι στην περιοχή, οι οποίες, όπως φοβούνται, θα μπορούσαν να αποσταθεροποιήσουν τα καθεστώτα τους και να οδηγήσουν σε κλιμάκωση του πολέμου στη Μέση Ανατολή.
Σε κοινή δήλωση αυτή την εβδομάδα, το Κατάρ, το Κουβέιτ, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μπαχρέιν, η Σαουδική Αραβία και η Ιορδανία καταδίκασαν τις ιρανικές επιθέσεις στο έδαφός τους, τόσο τις επιθέσεις που πραγματοποιήθηκαν απευθείας από το Ιράν όσο και «μέσω των αντιπροσώπων τους και των ένοπλων ομαδών που υποστηρίζουν στην περιοχή».
Την Τετάρτη, το Κουβέιτ ανακοίνωσε ότι απέτρεψε ένα σχέδιο δολοφονίας κρατικών ηγετών και συνέλαβε έξι υπόπτους που πιστεύεται ότι συνδέονται με την ισχυρότερη ομάδα αντιπροσώπων του Ιράν, τη Χεζμπολάχ.
Ανησυχίες για τη δράση ομαδών που υποστηρίζονται από το Ιράν
Εδώ και δεκαετίες, το Ιράν χρησιμοποιεί τις παραστρατιωτικές ομάδες ως πυλώνα της εξωτερικής και της αμυντικής πολιτικής του, ως μέσο για την εξαγωγή της επανάστασής του, την επέκταση της περιφερειακής επιρροής του και την αποσταθεροποίηση των εχθρικών χωρών. Τα πιο χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι η Χεζμπολάχ στο Λίβανο και οι Χούτι στην Υεμένη, αλλά και άλλες βίαιες και ισχυρές παραστρατιωτικές ομάδες που υποστηρίζονται από το Ιράν δραστηριοποιούνται επίσης στο Ιράκ και τη Συρία.
Ενώ οι σχέσεις μεταξύ του Ιράν και χωρών όπως τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, η Σαουδική Αραβία και το Κατάρ πέρασαν τα τελευταία χρόνια μια περίοδο αυξανόμενης συνεργασίας, αυτές οι ομάδες-αντιπρόσωποι παρέμειναν σε μεγάλο βαθμό αδρανείς στον Κόλπο, κρατώντας αποστάσεις από τις εσωτερικές αναταραχές που παρατηρήθηκαν στο γειτονικό Ιράκ.
Ωστόσο, από τη στιγμή που οι ΗΠΑ και το Ισραήλ άρχισαν να βομβαρδίζουν το Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, το κύριο βάρος της αντίδρασης του Ιράν έχει στραφεί προς τα κράτη του Κόλπου, τα οποία διατηρούν στενούς δεσμούς με την Ουάσινγκτον και φιλοξενούν αρκετές αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις.
Εκτός από την επίθεση χιλιάδων πυραύλων και drones που εκτοξεύθηκαν από το Ιράν, έχει επίσης σημειωθεί αυξανόμενος αριθμός εσωτερικών περιστατικών στην περιοχή που συνδέονται με ένοπλες ομάδες και πολιτοφυλακές γνωστές ως ομάδες-αντιπρόσωποι του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης του Ιράν, πυροδοτώντας φόβους ότι το Ιράν ενδέχεται να αρχίσει να ενεργοποιεί κρυφές «κυψέλες» ως όπλα πολέμου στον Κόλπο.
Υπάρχουν αυξανόμενα σημάδια ότι οι χώρες του Κόλπου προσπαθούν να καταστείλουν οποιαδήποτε δραστηριότητα των ιρανικών ομάδων-αντιπροσώπων. Στις αρχές Μαρτίου, το Κατάρ ανακοίνωσε ότι συνέλαβε δύο πυρήνες, στους οποίους συμμετείχαν περισσότερα από 10 άτομα, που συνδέονταν με το ιρανικό καθεστώς. Στη συνέχεια, το Μπαχρέιν συνέλαβε αρκετά άτομα που κατηγόρησε για συμμετοχή σε κατασκοπεία υπέρ του Ιράν, ενώ το Κουβέιτ ανακοίνωσε αυτή την εβδομάδα ότι απέτρεψε τις δραστηριότητες ενός μεγάλου πυρήνα συνδεδεμένου με τη Χεζμπολάχ, ο οποίος εμπλεκόταν σε συνωμοσίες εναντίον της εθνικής ασφάλειας.
Στην κοινή δήλωση που εκδόθηκε την Πέμπτη, τα κράτη του Κόλπου ανέφεραν ότι έχουν πραγματοποιηθεί εναντίον τους αρκετές επιθέσεις από πολιτοφυλακές που υποστηρίζονται από το Ιράν και οι οποίες συνήθως δραστηριοποιούνται από το Ιράκ, όπου έχουν αποδειχθεί καταστροφικές για την ασφάλεια της χώρας.
Η δήλωση πρόσθεσε: «Καλούμε την ιρακινή κυβέρνηση να λάβει τα απαραίτητα μέτρα για την άμεση παύση των επιθέσεων που εξαπολύονται από φατρίες, πολιτοφυλακές και ένοπλες ομάδες από ιρακινό έδαφος προς γειτονικές χώρες, προκειμένου να διατηρηθούν οι αδελφικές σχέσεις και να αποφευχθεί περαιτέρω κλιμάκωση».
Το πιθανό διπλό μέτωπο που θα κληθούν να αντιμετωπίσουν οι χώρες του Κόλπου
Η απειλή που εκπέμπουν αυτές οι ομάδες θεωρείται ιδιαίτερα ανησυχητική για χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, η οποία έχει ιστορικό βίαιων επιθέσεων στο έδαφός της από τη Χεζμπολάχ, μια πολιτοφυλακή που υποστηρίζεται από το Ιράν, καθώς και για το Μπαχρέιν, το οποίο εδώ και καιρό κατηγορεί το Ιράν ότι δημιουργεί πυρήνες αντιπροσώπων του στη χώρα. Η Σαουδική Αραβία εξακολουθεί επίσης να βρίσκεται σε σύγκρουση με έναν άλλο αντιπρόσωπο του Ιράν, τους Χούθι, στη Υεμένη. Μέχρι στιγμής, οι Χούθι έχουν δηλώσει ότι θα παραμείνουν εκτός του αμερικανο-ισραηλινού πολέμου με το Ιράν.
Αναλυτές τόνισαν ότι η παρουσία και ο κίνδυνος των ιρανικών ομάδων-αντιπροσώπων στον Κόλπο δεν έχουν φτάσει σε επίπεδα που να πλησιάζουν αυτά της περιόδου του ιρανο-ιρακινού πολέμου στη δεκαετία του 1980, όταν μαχητικές ομάδες επιτέθηκαν στο Κουβέιτ και δραστηριοποιούνταν στη Σαουδική Αραβία, αλλά προειδοποίησαν ότι η απειλή παραμένει μεγαλύτερη όσο περισσότερο παρατείνεται η σύγκρουση με το Ιράν.
Ο Μπιλάλ Σαάμπ, ανώτερος διευθύνων σύμβουλος του αμερικανικού think tank Trends και πρώην αξιωματούχος του Πενταγώνου στην πρώτη κυβέρνηση Τραμπ, δήλωσε: «Εάν αυτός ο πόλεμος κλιμακωθεί, το χειρότερο σενάριο για τις χώρες του Κόλπου είναι το Ιράν να ενεργοποιήσει τις κρυφές του ομάδες και τις σιιτικές πολιτοφυλακές στην περιοχή».
«Δεν έχουμε δει ακόμα να ανταποκρίνονται πλήρως στην απειλή, αλλά υπάρχουν κάποια σημάδια ότι κρυφές ομάδες ενεργοποιούνται και συλλαμβάνονται σε χώρες όπως το Κουβέιτ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Θα μπορούσαμε να δούμε πολύ περισσότερα αν η κατάσταση κλιμακωθεί πραγματικά».
Ο Σαάμπ είπε ότι οι ανησυχίες σχετικά με την ενεργοποίηση αυτών των δικτύων από την Επαναστατική Φρουρά του Ιράν ήταν επίσης ένας βασικός παράγοντας για τις χώρες του Κόλπου, καθώς εξέταζαν το ενδεχόμενο να υιοθετήσουν μια πιο επιθετική στάση απέναντι στις επιθέσεις του Ιράν, κάτι που θα έθετε σε κίνδυνο να προκαλέσει ακόμη περισσότερο το καθεστώς στην Τεχεράνη. Ο μεγαλύτερος φόβος των ηγετών του Κόλπου ήταν μια κατάσταση παρόμοια με αυτή του Ιράκ, όπου οι ομάδες που ενεργούν ως πληρεξούσιοι του Ιράν έχουν πλέον γίνει τόσο ισχυρές και βαθιά ριζωμένες, ώστε λειτουργούν σχεδόν ως «κράτος εν κράτει».
«Πιστεύω ότι αυτή είναι η νούμερο ένα υπαρξιακή απειλή για τα κράτη του Κόλπου», δήλωσε ο Σαάμπ. «Ήδη αντιμετωπίζουν την εξωτερική απειλή των πυραύλων και των drones του Ιράν, αλλά τα πράγματα πραγματικά καταρρέουν όταν πρέπει να πολεμήσουν και έναν εσωτερικό εχθρό. Τότε βρίσκονται αντιμέτωποι με μια μάχη σε δύο μέτωπα».
Με πληροφορίες από Guardian
