Ανάμεσα στις πολυκατοικίες του Νέου Ψυχικού, απέναντι από την Αγία Σοφία, έχει απομείνει μια μικρή μονοκατοικία που μοιάζει να κρατά ακόμη κάτι από τα ’60s και σου δίνει την αίσθηση ότι στο εσωτερικό της γίνεται γύρισμα με τη Ρένα Βλαχοπούλου. Ένα χαμηλό σπίτι με ένα κηπάκι που προβάλλει αντίσταση στις πολυκατοικίες και σε γυρίζει πίσω, σε ένα πιο ανέμελο χθες.
Όμως η πραγματική έκπληξη βρίσκεται στο εσωτερικό του. Δίπλα στο καθιστικό, μέσα στο γραφείο, υπάρχουν δυο συλλεκτικές μηχανές ΒMW. Ο Τάσος επισκευάζει παλιές μηχανές με πολύ μεράκι, και έχει πάει το χόμπι του σε άλλο επίπεδο. Το πρώτο πράγμα που ρωτάω λοιπόν είναι «τι είναι αυτές οι μηχανές και γιατί είναι “μουσειακά” τοποθετημένες εντός του σπιτιού;». Μαθαίνω ότι η μία είναι BMW του 1953. «Είναι πολύ σπάνια και αποτελείται από χίλια διακόσια πενήντα κομμάτια. Είναι μοντέλο R68 και R69, δηλαδή μεγάλης αξίας και σπανιότητας», λέει ο Τάσος. «Στην Ελλάδα ήρθε το 1974 και είχε ένα καλάθι στο πλάι. Την έφερε ένας Γερμανός και την πήρε μετά ένας βιοπαλαιστής από τον Ασπρόπυργο που κουβάλαγε με αυτήν ψάρια και δεν είχε ιδέα για την αξία της». «Δηλαδή πόσο κοστίζει μια τέτοια μηχανή;» ρωτάω αυθόρμητα. «Περίπου πενήντα με εξήντα χιλιάδες ευρώ», μου απαντάει και μένω εμβρόντητη. Του λέω ότι κι εγώ αν είχα μια μηχανή που κόστιζε εξήντα χιλιάδες ευρώ όχι μόνο θα την είχα μέσα στο σπίτι αλλά θα κοιμόμουν και μαζί της. Γελάμε. Μου εξηγεί ότι για εκείνον η πραγματική αξία είναι ότι την έφτιαξε σχεδόν από την αρχή. Κράτησε μόνο τον σκελετό, τον κινητήρα και τους τροχούς.
Στέκομαι στον διάδρομο που είναι γεμάτος μάσκες από τα ταξίδια τους. Η συλλογή ξεκίνησε με μια μάσκα από το Μπαλί, πλέον έχουν μία και από τους Ζουλού· γενικά πάντα παίρνουν μία σε κάθε ταξίδι.
Στο γραφείο βλέπω κι άλλα «συναρμολογούμενα» που λειτουργούν διακοσμητικά. Ένα εντυπωσιακό πολεμικό αεροπλάνο στον τοίχο το είχε φτιάξει όταν ήταν δώδεκα χρονών. «Έκανα έξι μήνες να το φτιάξω», θυμάται. Μου δείχνει και κάτι τρενάκια που τα είχε φτιάξει και αυτά όταν ήταν παιδί. Η μπλούζα που έχει κορνιζάρει είναι από αγώνες με μηχανές στους οποίους έπαιρνε μέρος παλιά. Μου δείχνει την άλλη μηχανή. Είναι επίσης συλλεκτική BMW. Την έφτιαξε κι αυτή σχεδόν εξ ολοκλήρου. «Δεν τις βγάζεις πια στον δρόμο;» τον ρωτάω. Γελάει και μου απαντάει ότι πλέον «σπιτώθηκαν».
Στο γραφείο υπάρχει και ένα εντυπωσιακό παλιό ραδιόφωνο Saba της δεκαετίας του 1960, που το βρήκε σε παλαιοπωλείο. Τρισχαριτωμένο είναι και ένα έπιπλο γραφείου αντίκα με πολλά συρτάρια. Μαθαίνω ότι ήρθε από τη Θεσσαλονίκη και ανήκε στον παππού της Αγνής.
Ζουν σ’ αυτό το σπίτι από το 2013. Μου λένε ότι με το που το είδαν το αγάπησαν και ότι, παρόλο που ήταν κάπως «κουρασμένο», τους έβγαζε μια ελευθερία.
Το καθιστικό έχει κάτι το αγαπησιάρικο. Μια ωραία custom βιβλιοθήκη που έφτιαξε η αρχιτέκτονας Μαρία Κουτσουρίδου λειτουργεί και ως γραφείο της Αγνής. Ανάμεσα στα βιβλία ξεχωρίζουν διάφορα διακοσμητικά: ένα δέντρο του εικαστικού Παύλου Διονυσόπουλου, τρία μπρούντζινα της εικαστικού Φρόσως Μιχαλέα, ένα ξυλόγλυπτο ενός Κουβανού καλλιτέχνη, αγαλματίδια από την Αφρική, το ρολόι της γιαγιάς της Αγνής, ένα αεροπλανάκι του εικαστικού Διαμαντή Αϊδίνη, ένα θιβετιανό ευχολόγιο. Όλα αυτά μαζί είναι σαν ένα δικό της σύμπαν αναμνήσεων. Στους τοίχους, έργα του Σικελιώτη, του Μόραλη και ενός Ισπανού καλλιτέχνη που της έκανε δώρο ο κολλητός της.
Το μάτι μου πέφτει στη φωτογραφία του Βενιζέλου. «Τι τρέχει με τον Βενιζέλο;» Μου δείχνει ότι δίπλα του είναι ο παππούς της. Σε άλλη φωτογραφία ο παππούς της σηκώνει την πρώτη ελεύθερη ελληνική μεταπολεμική σημαία στη Θεσσαλονίκη γιατί ήταν ο δήμαρχος της πόλης, όπως μαθαίνω.
Οι καναπέδες, μου λέει, είναι ΙΚΕΑ και σχεδόν δικαιολογείται: «Έχουμε πέντε γάτες μέσα στο σπίτι και οκτώ στον κήπο. Είναι ουτοπικό να πιστεύουμε ότι θα τα βγάλει πέρα οποιοδήποτε ύφασμα». Μου δείχνει μια καρέκλα αντίκα σε στυλ Λουδοβίκου την οποία έντυσε με ένα ανθεκτικό ύφασμα σουέτ που το προτείνουν για γάτες και πάλι κάποιο γατί κατάφερε και το έσκισε. Έχει πάρει απόφαση ότι θα είναι φθαρμένα τα έπιπλα και θα ζει με τρίχες. «Χαλάλι», αναφωνεί και ξέρω ότι το εννοεί γιατί γνωρίζω την αγάπη της για τα ζώα.
Η κουζίνα είναι πολύ cosy, με ασπρόμαυρο πλακάκι στο πάτωμα και γαλάζια ντουλάπια. Έχουν κρατήσει το μάρμαρο στον νεροχύτη και βγάζει κάτι νοσταλγικό χωρίς να δείχνει παλιά. Παιχνιδιάρικη διάθεση δίνει και η Μικρή Λουλού, το παλιό κόμικ, στον τοίχο. Τα μπάνια τα άλλαξαν. «Το μόνο στο οποίο δεν αντέχω την παλαιότητα είναι η τουαλέτα», λέει κατηγορηματικά η Αγνή.
Στέκομαι στον διάδρομο που είναι γεμάτος μάσκες από τα ταξίδια τους. Η Αγνή απαριθμεί: Ναμίμπια, Βιετνάμ, Σενεγάλη, Αίγυπτος, Καμπότζη, Λάος, Σουαζιλάνδη, Νικαράγουα, Παναμάς, Βενετία, Θιβέτ, Σρι Λάνκα, Αργεντινή, Βραζιλία, Ταϊλάνδη, Μπαλί, Κόστα Ρίκα, Μεξικό, Ινδία. «Έχετε πάει σε όλα αυτά τα μέρη;» ρωτάω έκπληκτη. Γνέφουν καταφατικά. Η συλλογή ξεκίνησε με μια μάσκα από το Μπαλί, πλέον έχουν μία και από τους Ζουλού· γενικά πάντα παίρνουν μία σε κάθε ταξίδι.
«Πού κάθεσαι πιο πολύ στο σπίτι;» τη ρωτάω. «Στον καναπέ με τα γατάκια μου. Και ο Τάσος φυσικά στο εργαστήριό του», απαντάει. «Φίλοι έρχονται;» «Δυο-τρεις φορές τη βδομάδα σίγουρα. Πιο παλιά, συνέχεια», λέει η Αγνή, «η πόρτα είναι πάντα ανοιχτή για φίλους». Αναρωτιέμαι τι είναι για κείνη το σπίτι. «Το αγαπώ, εντάξει, αλλά δεν έχω κόλλημα με το σπίτι. Είμαι πιο πολύ του έξω, αλλά μ’ αρέσει να γυρίζω για τα γατάκια μου», λέει. «Άρα σπίτι είναι εκεί που είναι οι γάτες σου», συμπληρώνω. «Ακριβώς!» μου κλείνει το μάτι.
Κοιτάζει τον Τάσο. «Ήρθε η ώρα να της δείξεις το δωμάτιο», του ανακοινώνει. Διασχίζουμε τον διάδρομο. Όταν ανοίγουν την πόρτα, μένω πάλι άναυδη. Είναι σαν μικρό βασίλειο εργαλείων και ανταλλακτικών. Δεν έχω ξαναδεί μαζεμένα πιο πολλά εργαλεία. Είναι ο παράδεισος κάθε ανθρώπου που αγαπά τα μαστορέματα. Ράφια με βίδες, εργαλεία, μικρά εξαρτήματα. Αυτό το σπίτι δεν διαχωρίζει τη δημιουργία από τη ζωή. Τη συμπεριλαμβάνει.
«Αυτά είναι εργαλεία της BMW από το 1950», λέει ο Τάσος. Έχει φρέζες, τόρνο, όλα αυστριακά, και μια συλλογή από παλιά ραδιόφωνα αυτοκινήτων, κυρίως της Μercedes. Έχει μεράκι να τα φτιάχνει. Του λέω ότι θαυμάζω την υπομονή του και ότι εγώ δεν έχω ούτε να στρίψω βίδα. Μου δείχνει και κάποια εργαλεία που ανήκαν στον στρατό της Αλγερίας και πήγε μέχρι εκεί για να τα πάρει. «Πώς και δεν έκανες το “συνεργείο” σου εκτός σπιτιού;» τον ρωτάω. «Γιατί ήθελα να μπορώ να δουλεύω ό,τι ώρα ήθελα, ακόμα και αργά τη νύχτα», εξομολογείται.
Μια γάτα τρίβεται στα πόδια μου. «Και οι γάτες;» ρωτάω την Αγνή. «Οι γάτες μάς φιλοξενούν», λέει. «Δικό τους είναι το σπίτι». «Πώς έγιναν πέντε;» ρωτάω. «Πάντα υπάρχει μια γάτα με την οποία κάνεις την αρχή», μου απαντάει η Αγνή, που είναι και ενεργό μέλος της Φιλοζωικής Ψυχικού και Φιλοθέης. «Το να φροντίζεις τα ζώα είναι για μένα κάτι φυσικό και αυτονόητο. Δεν είναι πράξη ανιδιοτέλειας. Τα ζώα σού επιστρέφουν την αγάπη που τους δίνεις στο πολλαπλάσιo».
Φεύγω από το σπίτι τους και στο μυαλό μου παίζουν νιαουρίσματα και μαρσαρίσματα. Είναι ένα σπίτι όπου η χορογραφία της ζωής ξετυλίγεται μέσα από τα βήματα που έμαθε ο ένας στον άλλο. Αγάπες διαφορετικές, που όμως κουμπώνουν. Τελικά τα σπίτια δεν είναι μόνο ο μικρόκοσμός μας αλλά ένα ολόκληρο σύμπαν.
