Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει ενημερώσει τους συμβούλους του ότι, εάν η διπλωματία ή οποιαδήποτε στοχευμένη επίθεση των ΗΠΑ δεν οδηγήσει το Ιράν να υποκύψει στις απαιτήσεις του και να εγκαταλείψει το πυρηνικό του πρόγραμμα, θα εξετάσει μια πολύ μεγαλύτερη επίθεση τους επόμενους μήνες, με στόχο την απομάκρυνση των ηγετών της χώρας από την εξουσία, σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times.
Διαπραγματευτές από τις ΗΠΑ και το Ιράν προγραμματίζεται να συναντηθούν στη Γενεύη την Πέμπτη για αυτό που φαίνεται να είναι η τελευταία προσπάθεια αποφυγής στρατιωτικής σύγκρουσης. Παράλληλα, ο Τραμπ εξετάζει επιλογές για δράση σε περίπτωση αποτυχίας των συνομιλιών.
Αν και δεν έχουν ληφθεί τελικές αποφάσεις, οι σύμβουλοι ανέφεραν ότι ο Τραμπ κλίνει προς το ενδεχόμενο μιας αρχικής επίθεσης τις επόμενες ημέρες, με σκοπό να δείξει στους ηγέτες του Ιράν ότι πρέπει να δεχθούν να εγκαταλείψουν την ικανότητα παραγωγής πυρηνικών όπλων.
Στoυς πιθανούς στόχους περιλαμβάνονται η έδρα των Ιρανικών Φρουρών της Επανάστασης, οι πυρηνικές εγκαταστάσεις της χώρας και το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων.
Εάν αυτά τα βήματα δεν πείσουν την Τεχεράνη να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις του, ο Τραμπ είπε στους συμβούλους του ότι αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο στρατιωτικής επίθεσης αργότερα μέσα στο έτος, με στόχο την ανατροπή του Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, του ανώτατου ηγέτη του Ιράν.
Υπάρχουν αμφιβολίες ακόμη και μέσα στην αμερικανική κυβέρνηση για το αν αυτός ο στόχος μπορεί να επιτευχθεί μόνο με αεροπορικές επιθέσεις. Παράλληλα, εξετάζεται μια νέα πρόταση και από τις δύο πλευρές που θα μπορούσε να αποτελέσει διέξοδο από τη στρατιωτική σύγκρουση: ένα πολύ περιορισμένο πρόγραμμα πυρηνικού εμπλουτισμού, που το Ιράν θα μπορούσε να διεξάγει αποκλειστικά για ιατρικούς σκοπούς.
Δεν είναι σαφές αν κάποια πλευρά θα συμφωνήσει, αλλά η πρόταση έρχεται ενώ δύο ομάδες αεροπλανοφόρων και δεκάδες μαχητικά, βομβαρδιστικά και αεροσκάφη ανεφοδιασμού συγκεντρώνονται πλέον σε απόσταση βολής από το Ιράν.
Πόσο πιθανή είναι μια συμφωνία;
Σύμφωνα με το δημοσίευμα των NYT, οι ΗΠΑ είχαν εξετάσει, προηγουμένως, ενδεχόμενα που περιλάμβαναν την αποστολή ομάδων ειδικών δυνάμεων για να καταστρέψουν πυρηνικές ή πυραυλικές εγκαταστάσεις του Ιράν, ακόμα και υπόγειες εγκαταστάσεις παραγωγής και εμπλουτισμού. Ωστόσο, τέτοιες επιχειρήσεις θα ήταν ιδιαίτερα επικίνδυνες και έχουν προς το παρόν απορριφθεί.
Πριν ακόμη το Ιράν υποβάλει την πιθανώς τελευταία πρότασή του, οι δύο πλευρές φαίνονταν να σκληραίνουν τη στάση τους. Ο ειδικός απεσταλμένος του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, είπε στο Fox News ότι η «σαφής εντολή» του Τραμπ προς αυτόν και τον Τζάρεντ Κούσνερ ήταν ότι το μόνο αποδεκτό αποτέλεσμα ήταν το Ιράν να προχωρήσει σε «μηδενικό εμπλουτισμό» πυρηνικού υλικού.
Ο Ιρανός Υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, όμως επανέλαβε σε συνέντευξη ότι η χώρα δεν είναι έτοιμη να εγκαταλείψει το «δικαίωμά» της στην παραγωγή πυρηνικού καυσίμου, σύμφωνα με τη Συνθήκη Μη Διάδοσης. Με αυτή τη δήλωση, η απόφαση για το αν οι ΗΠΑ θα επιτεθούν στο Ιράν φαίνεται να εξαρτάται από το αν θα υπάρξει συμφωνία που και οι δύο πλευρές θα μπορούν να παρουσιάσουν ως νίκη.
Ο Αραγτσί δήλωσε επίσης ότι «υπάρχει ακόμα καλή πιθανότητα για διπλωματική λύση» και ότι «δεν χρειάζεται καμία στρατιωτική κλιμάκωση, η οποία δεν μπορεί να μας πιέσει».
Η στρατιωτική πίεση παραμένει βασικό στοιχείο των διαπραγματεύσεων. Ο Τραμπ αποκαλεί τη συγκέντρωση δυνάμεων γύρω από το Ιράν ως «τεράστια αρμάδα», τη μεγαλύτερη συγκέντρωση στρατιωτικής ισχύος στην περιοχή από την προετοιμασία για την εισβολή στο Ιράκ πριν 23 χρόνια.
Δύο αεροπλανοφόρα, δεκάδες μαχητικά, βομβαρδιστικά, αεροσκάφη ανεφοδιασμού και αντιαεροπορικά συστήματα έχουν συγκεντρωθεί στην περιοχή, σε μια επίδειξη στρατιωτικής ισχύος ακόμη μεγαλύτερη από αυτή που προηγήθηκε της επιχείρησης κατά του Μαδούρο στη Βενεζουέλα.
Το δεύτερο αεροπλανοφόρο, Gerald R. Ford, βρισκόταν νότια της Ιταλίας στη Μεσόγειο και σύντομα θα κατευθυνθεί προς τις ακτές του Ισραήλ, σύμφωνα με στρατιωτικούς αξιωματούχους.
Με πληροφορίες από The New York Times
