Το ποσό του 1 εκατομμυρίου ευρώ αιτείται από την κυβέρνηση Έντι Ράμα μία ηθοποιός στην Αλβανία, καθώς ισχυρίζεται πως φέρει ομοιότητες με την «Diella», την πρώτη υπουργό «τεχνητής νοημοσύνης».
Η Ανίλα Μπίσα υποστηρίζει ότι το πρόσωπο και η φωνή της χρησιμοποιήθηκαν χωρίς τη συγκατάθεσή της για τη δημιουργία της Diella, μιας «εικονικής υπουργού Τεχνητής Νοημοσύνης» που εντάχθηκε στο κυβερνητικό σχήμα μετά την έναρξη της τέταρτης θητείας του Ράμα, τον Σεπτέμβριο.
Η Diella, που στα αλβανικά σημαίνει «ήλιος», παρουσιάστηκε ως ψηφιακό εργαλείο για την εποπτεία των δημόσιων διαγωνισμών και την ενίσχυση της διαφάνειας. Ο Ράμα είχε δηλώσει ότι πρόκειται για «το πρώτο μέλος υπουργικού συμβουλίου που δεν είναι φυσικά παρόν, αλλά προϊόν Τεχνητής Νοημοσύνης», με στόχο μια Αλβανία «100% απαλλαγμένη από διαφθορά στις δημόσιες συμβάσεις».
Αλβανία: Από ψηφιακή βοηθός σε «υπουργό»
Η Diella είχε αρχικά εμφανιστεί ως AI βοηθός στην πλατφόρμα e-Albania, παρέχοντας πληροφορίες και εκδίδοντας δημόσια έγγραφα μέσω φωνητικών εντολών, ντυμένη με παραδοσιακή αλβανική φορεσιά. Σύμφωνα με τη Μπίσα, τότε είχε δώσει άδεια να χρησιμοποιηθούν τα χαρακτηριστικά της για τον ρόλο της ψηφιακής βοηθού — όχι όμως για τη μετατροπή της σε «υπουργό» της κυβέρνησης.
«Στην αρχή νόμιζα ότι ήταν αστείο», δήλωσε η ηθοποιός. «Τώρα με φωνάζουν Diella και θεωρούν ότι είμαι μέλος της κυβέρνησης». Όπως λέει, η ταύτιση με το κυβερνητικό avatar έχει οδηγήσει σε διαδικτυακή παρενόχληση και ανεπιθύμητη προσοχή στον δρόμο. «Όσοι δεν συμπαθούν τον πρωθυπουργό, τώρα με μισούν κι εμένα», ανέφερε.
Η κυβέρνηση απορρίπτει τις κατηγορίες περί παράνομης χρήσης προσωπικών δεδομένων. Σε ανακοίνωσή του, το γραφείο Τύπου χαρακτήρισε τη μήνυση «ανοησία», δηλώνοντας ωστόσο ότι θα επιδιώξει την οριστική επίλυση της υπόθεσης στο δικαστήριο.
Στο δικαστήριο η διαμάχη
Δικαστήριο αναμένεται να αποφασίσει αν θα διατάξει την παύση χρήσης της εικόνας της ηθοποιού. Ο δικηγόρος της, Αρανίτ Ρόσι, σημείωσε ότι το αίτημα για 1 εκατ. ευρώ είναι «εύλογο», καθώς σε περιπτώσεις παραβίασης προσωπικών δεδομένων οι κυρώσεις για κρατικούς θεσμούς μπορεί να φτάσουν ακόμη και τα 21 εκατ. ευρώ.
Η υπόθεση έρχεται σε μια περίοδο που η αλβανική κυβέρνηση βρίσκεται ήδη υπό πίεση, μετά από κατηγορίες που απαγγέλθηκαν σε βάρος της αντιπροέδρου της κυβέρνησης, Μπελίντα Μπαλούκου, σχετικά με διαγωνισμούς έργων υποδομής — κατηγορίες που η ίδια αρνείται.
Η Diella, πάντως, παραμένει στην επίσημη ιστοσελίδα της κυβέρνησης, δίπλα στις φωτογραφίες των μελών του υπουργικού συμβουλίου. Το ερώτημα πλέον δεν αφορά μόνο την τεχνολογία, αλλά και τα όρια της συναίνεσης στην εποχή των ψηφιακών avatars.
