Σε ένα γκουρμέ παντοπωλείο στο Νέο Δελχί της Ινδίας, μία χώρα με έντονο το στοιχείο της κοινωνικής διαστρωμάτωσης, η Avanti Mehta οργανώνει μια δοκιμή «τυφλής γευσιγνωσίας».
Στο τραπέζι υπάρχουν μικρά ποτήρια σφηνάκι και νερά από τη Γαλλία, την Ιταλία και την Ινδία. Δεν πρόκειται για κρασί, αλλά για νερό.
Οι συμμετέχοντες δοκιμάζουν Evian από τις γαλλικές Άλπεις, Perrier από τη νότια Γαλλία, San Pellegrino από την Ιταλία και το ινδικό Aava από τους πρόποδες των βουνών Αραβάλλι. Ελέγχουν μεταλλικότητα, αλμυρότητα, ανθράκωση, στο πλαίσιο της γευσιγνωσίας του.
«Όλα έχουν διαφορετική γεύση. Πρέπει να διαλέγεις ένα νερό που σου προσφέρει και διατροφική αξία», λέει η Mehta, 32 ετών, που αυτοπροσδιορίζεται ως η νεότερη σομελιέ νερού της Ινδίας - ένας όρος που μέχρι πρόσφατα ανήκε αποκλειστικά στο κρασί. Η οικογένειά της κατέχει το brand Aava.
Νερό ως σύμβολο status στην Ινδία
Το premium εμφιαλωμένο νερό έχει εξελιχθεί σε μια αγορά 400 εκατ. δολαρίων στη χώρα με τον μεγαλύτερο πληθυσμό στον κόσμο και μεγαλώνει διαρκώς, καθώς οι εύποροι το αντιμετωπίζουν πλέον ως σύμβολο κοινωνικού κύρους, εναρμονισμένο με την άνθηση της, λεγόμενης, «ευεξίας».
Ένα λίτρο premium ινδικού μεταλλικού νερού κοστίζει περίπου 1 δολάριο, ενώ τα εισαγόμενα brands ξεκινούν από τα 3 δολάρια, έως και 15 φορές ακριβότερα από το φθηνότερο βασικό εμφιαλωμένο νερό της αγοράς.
Στην Ινδία των 1,4 δισ. ανθρώπων, το καθαρό νερό δεν θεωρείται δεδομένο. Ερευνητές εκτιμούν ότι το 70% των υπόγειων υδάτων είναι μολυσμένο, ενώ το νερό βρύσης παραμένει ακατάλληλο για πόση. Τον Δεκέμβριο, 16 άνθρωποι πέθαναν στην πόλη Ιντόρε έπειτα από κατανάλωση μολυσμένου νερού.
Ινδία: Το νερό ως ανάγκη
Γι’ αυτό και για πολλούς Ινδούς το εμφιαλωμένο νερό δεν είναι πολυτέλεια αλλά ανάγκη. Τα μπουκάλια των 20 σεντς κυκλοφορούν παντού και η αγορά αγγίζει τα 5 δισ. δολάρια ετησίως, με προβλεπόμενη ανάπτυξη 24% τον χρόνο - από τις ταχύτερες παγκοσμίως.
Στις ΗΠΑ και την Κίνα, η ζήτηση για εμφιαλωμένο νερό καθοδηγείται κυρίως από την ευκολία, με αγορές άνω των 30 δισ. δολαρίων που όμως αυξάνονται μόλις κατά 4-5% ετησίως. Στην Ινδία, αντίθετα, η premium κατηγορία είναι αυτή που οδηγεί την έκρηξη: από 1% της αγοράς το 2021, έφτασε το 8% το 2025, σύμφωνα με τη Euromonitor.
«Η δυσπιστία απέναντι στο νερό, που προσφέρουν οι δημοτικές αρχές, έχει εκτοξεύσει τη ζήτηση για εμφιαλωμένο. Πλέον ο κόσμος καταλαβαίνει ότι το μεταλλικό νερό έχει περισσότερα οφέλη για την υγεία», λέει η αναλύτρια της Euromonitor, Amulya Pandit. «Είναι ακριβό, αλλά η κατηγορία θα απογειωθεί».
Ανάμεσα στους καταναλωτές «premium νερού» είναι και ο κατασκευαστής ακινήτων B.S. Batra από το Νέο Δελχί, σύμφωνα με το Reuters: «Στο σπίτι χρησιμοποιούμε μόνο premium νερό για περισσότερα μέταλλα και προστασία της υγείας. Νιώθεις πιο ενεργητικός», λέει. «Το πίνω ακόμη και με ουίσκι. Τα παιδιά το βάζουν στους χυμούς σμούθι τους».
Το νερό γίνεται εμπειρία και προϊόν εκμετάλλευσης
Στην άλλη άκρη της αγοράς, τα φθηνά εμφιαλωμένα νερά παράγονται κυρίως από κολοσσούς όπως η Pepsi, η Coca-Cola και η ινδική Bisleri. Όσοι έχουν περισσότερα χρήματα εγκαθιστούν φίλτρα στο σπίτι, τα οποία όμως αφαιρούν και τα περισσότερα μέταλλα.
Η premium αγορά, ωστόσο, προσελκύει ολοένα και περισσότερα μεγάλα ονόματα. Η σταρ του Μπόλιγουντ, Bhumi Pednekar λάνσαρε το brand Backbay, που πουλά χαρτονένια κουτιά μεταλλικού νερού στα 2,2 δολάρια. Ο όμιλος Tata επεκτείνει το premium χαρτοφυλάκιό του, ποντάροντας σε καταναλωτές που δεν κοιτούν την τιμή.
Η Tata, συνεργάτης της Starbucks στην Ινδία, βλέπει το «premium νερό» ως προτεραιότητα. «Δεν χρειάζεται να το προωθήσω. Βλέπω τεράστιο περιθώριο ανάπτυξης», λέει ο CEO Sunil D’Souza. Το premium brand Himalayan εμφιαλώνεται στους πρόποδες των Ιμαλαΐων, από φυσικό υπόγειο υδροφόρο ορίζοντα.
Σε τρία καταστήματα Foodstories, οι πωλήσεις premium νερού τριπλασιάστηκαν το 2025. Η ζήτηση οδήγησε ακόμη και στην εισαγωγή του Saratoga Spring Water από τη Νέα Υόρκη, που πωλείται στα 9 δολάρια για ένα μικρό μπουκάλι, και εξαντλήθηκε μέσα σε λίγες μέρες.
Χαρακτηριστικά, το ινδικό brand Aava κατέγραψε πωλήσεις-ρεκόρ 9 εκατ. δολαρίων πέρυσι, με ετήσια ανάπτυξη 40% από το 2021. Η Tata δηλώνει ότι το σύνολο της δραστηριότητας στο νερό θα αυξάνεται κατά 30% ετησίως.
Στη γευσιγνωσία, κάποιοι ενθουσιάστηκαν. Άλλοι δίστασαν: «Ειλικρινά, είναι πολύ ακριβό», λέει μια συμμετέχουσα. «Για καθημερινή χρήση, σου καίει την τσέπη».
Με πληροφορίες από Reuters
