Ο απολογισμός των διαδηλώσεων στο Ιράν ανεβαίνει, με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων να μιλούν για τουλάχιστον 48 νεκρούς διαδηλωτές και άλλες να ανεβάζουν τον αριθμό στους 51, ανάμεσά τους και παιδιά.
Οι ίδιες πηγές καταγράφουν και 14 νεκρούς από τις δυνάμεις ασφαλείας, ενώ οι ιρανικές αρχές έχουν ανακοινώσει επίσημα έξι θανάτους στελεχών τους.
Η εικόνα παραμένει θολή επειδή το διαδίκτυο έχει ουσιαστικά κοπεί για δεύτερο 24ωρο, κάτι που η κυβέρνηση επιβεβαίωσε επίσημα, αποδίδοντάς το σε απόφαση των αρχών ασφαλείας. Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ εμφανίστηκε στην τηλεόραση και έδωσε πολιτική κάλυψη στη σκληρή γραμμή, μιλώντας για «βανδάλους» και «σαμποτέρ» που, όπως είπε, εξυπηρετούν ξένα σχέδια.
Οι κινητοποιήσεις συνεχίστηκαν σε μεγάλες πόλεις και επαρχιακά κέντρα, με νέα καλέσματα για διαδηλώσεις το βράδυ της Παρασκευής. Πρόκειται για τη σοβαρότερη πρόκληση που αντιμετωπίζει η ιρανική ηγεσία από τις εξεγέρσεις του 2022–2023, σε ένα περιβάλλον όμως πιο εύθραυστο, λόγω της οικονομικής κατάρρευσης και των συνεπειών του περσινού πολέμου με το Ισραήλ και τις ΗΠΑ.
Ιράν: Θανατική ποινή μπορεί να αντιμετωπίσουν οι διαδηλωτές
Στο μεταξύ, η Δικαιοσύνη και τα σώματα ασφαλείας σκληραίνουν τη γραμμή τους. Εισαγγελικές αρχές στην Τεχεράνη προειδοποίησαν ότι όσοι συλληφθούν οπλισμένοι ή εμπλακούν σε συγκρούσεις μπορεί να αντιμετωπίσουν κατηγορίες που επισύρουν ακόμη και τη θανατική ποινή, με επίκληση αδικημάτων που έχουν χρησιμοποιηθεί και σε προηγούμενες εξεγέρσεις.
Στο πεδίο, οι πληροφορίες που διαρρέουν δείχνουν κλιμάκωση της βίας. Σε ορισμένες περιοχές υπάρχουν αναφορές για χρήση πραγματικών πυρών, ενώ στο Ζαχεντάν, πόλη με ισχυρή παρουσία της μειονότητας των Μπαλούχ, διαδήλωση μετά την προσευχή της Παρασκευής φέρεται να αντιμετωπίστηκε με πυρά και τραυματισμούς. Βίντεο που κυκλοφόρησαν πριν από το μπλακ άουτ έδειχναν μεγάλες πορείες στην Τεχεράνη, φωτιές σε κτίριο που συνδέεται με τα κρατικά μέσα ενημέρωσης και την ανάρτηση της παλιάς ιρανικής σημαίας με το λιοντάρι και τον ήλιο, σύμβολο της περιόδου πριν από το 1979.
Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης αναγνώρισαν για πρώτη φορά τις κινητοποιήσεις, παρουσιάζοντάς τες όμως ως «βίαιες ταραχές» που υποκινούνται από «τρομοκρατικούς πράκτορες» των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Η κρατική τηλεόραση προβάλλει εικόνες φιλοκυβερνητικών συγκεντρώσεων και επιμένει ότι η καθημερινότητα συνεχίζεται κανονικά για τη «σιωπηλή πλειοψηφία». Παράλληλα, γίνεται λόγος για συλλήψεις «πρακτόρων» και για «σκηνοθετημένες δολοφονίες», όρος που έχει χρησιμοποιηθεί και στο παρελθόν για να αποδοθούν οι θάνατοι σε τρίτους.
Στο εξωτερικό, ο εξόριστος διάδοχος του θρόνου Ρεζά Παχλαβί κάλεσε εκ νέου τους Ιρανούς να βγουν στους δρόμους το βράδυ της Παρασκευής και κατηγόρησε την Τεχεράνη ότι χρησιμοποιεί το μπλακ άουτ για να καταστείλει βίαια την αντίδραση. Σε ορισμένες πόλεις, μεταξύ τους και η Μασχάντ, γενέτειρα του Χαμενεΐ, καταγράφηκαν συνθήματα υπέρ του, αν και παραμένει ασαφές αν αυτό αντανακλά ευρύτερη πολιτική συσπείρωση ή στιγμιαία έκφραση οργής.
Την ίδια ώρα, φοιτητές και νεότεροι διαδηλωτές λένε ότι προσπαθούν να παρακάμψουν τους περιορισμούς στις επικοινωνίες, αξιοποιώντας εναλλακτικούς τρόπους συντονισμού που είχαν δοκιμαστεί και σε προηγούμενες κρίσεις. Το επόμενο βράδυ κινητοποιήσεων αναμένεται να δείξει αν η στρατηγική της πλήρους καταστολής και της απομόνωσης θα κάμψει το κύμα διαμαρτυρίας ή θα το σκληρύνει περαιτέρω.
Με πληροφορίες από Guardian, BBC
