Στην Τουρκία, κοντά στην αρχαία πόλη Τακίνα της ιστορικής Πισιδίας και στην περιοχή της πόλης Πολυδώριο (Burdur), έγινε μια σημαντική αρχαιολογική ανακάλυψη: Τμήματα ρωμαϊκής επιγραφής, που αποτελούν αυτοκρατορική επιστολή του Καρακάλλα (198-217 μ.Χ.), βρέθηκαν εντοιχισμένα σε κατοικία του χωριού Γαρυσσός (Yarışlı Köyü).
Το σπίτι, που πλέον είναι εγκαταλελειμμένο, χτίστηκε τη δεκαετία του 1950 από κατοίκους που, δίχως να το γνωρίζουν, χρησιμοποίησαν πέτρες από τα ερείπια της αρχαίας πόλης Τακίνα (ίσως πρόκειται για την πόλη που ο Πτολεμαίος αναφέρει ως Gazena) στην περιοχή Γιεσίλοβα (αρχαίες Καλαίνδαι) στο Πολυδώριο Πισιδίας.
Οι αρχαίοι αυτοί λίθοι, μεταφέρθηκαν με κάρα και επαναχρησιμοποιήθηκαν για την κατασκευή του σπιτιού, πρακτική συνηθισμένη την εποχή εκείνη, προτού αναγνωριστεί η αρχαιολογική σημασία του χώρου.
Για τον ντόπιο Φερχάτ Αγίλ, του οποίου ο πεθερός έκτισε το σπίτι, η αποκάλυψη ήταν συγκλονιστική. «Μας είπαν ότι οι πέτρες αυτές ήταν από τη ρωμαϊκή εποχή», θυμάται ο Αγίλ. «Αργότερα το μουσείο επιβεβαίωσε πως επρόκειτο για επιστολή γραμμένη από τον ίδιο τον Καρακάλλα. Δεν είχα ξαναδεί πουθενά άλλες τέτοιες πέτρες», αναφέρει ο Αγίλ, χωρίς ωστόσο να επιβεβαιώνεται ότι πρόκειται για επιστολή του ίδιου του αυτοκράτορα.
Γράμμα του αυτοκράτορα Καρακάλλα στους τοίχους σπιτιού στην Τουρκία
Η επιγραφή παρέμεινε κρυμμένη ως το 1970, όταν αρχαιολόγοι αναγνώρισαν τη σημασία των κειμένων και επιβεβαίωσαν πως πρόκειται για μεταγραφή ενός αυτοκρατορικού διατάγματος προς την πόλη Τακίνα, ηλικίας περίπου 1.800 ετών. Όπως φαίνεται και στις εικόνες τα γράμματα στους λίθους είναι ελληνικά και μάλιστα σε ένα εξ αυτών διακρίνεται το όνομα «Δημήτριου».
Το κείμενο της επιγραφής είναι αποσπασματικό, ωστόσο αρχαιολόγοι εκτιμούν πως αναφερόταν σε θέματα διοίκησης ή προνομίων για την πόλη, όπως ήταν συνήθη στις επίσημες επικοινωνίες του Καρακάλλα με τις ασιατικές επαρχίες. Τέτοιες επιγραφές νομιμοποιούσαν τη ρωμαϊκή παρουσία και δήλωναν αυτοκρατορική εύνοια προς τις τοπικές κοινωνίες.
Η αρχαία πόλη Τακίνα ήταν κάποτε ένα ακμάζον κέντρο κατά την ελληνιστική και ρωμαϊκή εποχή. Η πόλη διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην περιοχή της Πισιδίας, γνωστή για τα ιερά, τα διοικητικά της κτήρια και τις νεκροπόλεις της. Οι αρχαιολογικές ευρήματα δείχνουν ότι η Τακίνα άκμασε ως τοπικό κέντρο υπό ρωμαϊκή διοίκηση με δημόσιες επιγραφές, τιμητικά μνημεία και ναούς αφιερωμένους σε διάφορους θεούς.
Οι ειδικοί πιστεύουν ότι οι λίθοι που χρησιμοποιήθηκαν στο σπίτι πιθανότατα ανήκαν σε κάποιο από αυτά τα δημόσια οικοδομήματα, ίσως σε μνημείο που έφερε διάταγμα του Ρωμαίου Αυτοκράτορα Καρακάλλα. Επιγραφές όπως αυτές ήταν συνήθως χαραγμένες σε μαρμάρινες πλάκες και τοποθετούνταν σε δημόσιους χώρους για την προβολή των μηνυμάτων του αυτοκράτορα, νομικών αποφάσεων ή αφιερώσεων.
Μετά την ανακάλυψη, το Μουσείο Πολυδωρίου εξέδωσε επίσημη εντολή προστασίας, ταξινομώντας τους λίθους ως πολιτιστικά κειμήλια. Η οικογένεια έλαβε επιστολή με οδηγίες να μην μετακινήσουν ή μεταβάλουν τα υλικά μέχρι να μπορέσουν να αφαιρεθούν με ασφάλεια για φύλαξη. Όπως καταγράφει το Αρχαιολογικό Μουσείο Πολυδωρίου, τουλάχιστον δέκα τέτοια θραύσματα παραμένουν εντοιχισμένα στο κτίσμα και βρίσκονται υπό κρατική προστασία, με προοπτική απόσπασής τους σε μελλοντική αναστήλωση.
